"Sa tặc" hoành hành!
Sáng 25/6, trời nắng như đổ lửa, chúng tôi tìm về xã Thụy Phú, huyện Phú Xuyên (Hà Nội). Vừa dừng chân trên tuyến đê sông Hồng - đoạn đi qua địa bàn xã, nơi mà vào cuối năm 2008, khi chưa được gia cố kè, gặp trận mưa lũ lịch sử nhiều khu vực bãi bồi ở nơi đây đã bị sạt lở, hở hàm ếch nghiêm trọng, chúng tôi đón nhận khá nhiều thông tin phản ánh bức xúc của người dân về việc thời gian qua trên địa bàn xã xuất hiện tình trạng khai thác cát trái phép.
Ông Đỗ Chí Thịnh, 72 tuổi, trú tại thôn Đại Gia, xã Thụy Phú cho biết: Thời gian qua, có nhiều chủ tàu bất chấp quy định, ngang nhiên cho tàu neo đậu, khai thác cát trái phép gây xáo trộn dòng chảy. Cuộc sống của người dân địa phương bị đảo lộn vì tiếng máy nổ, phương tiện hút, đãi cát mà các chủ tàu sử dụng. Đặc biệt, hệ thống gia cố kè ngoài bờ sông theo đó luôn bị đe dọa.
Cùng nỗi bức xúc của ông Thịnh, bác Đỗ Đình Chính, Trưởng thôn Đại Gia, xã Thụy Phú cho hay: Việc khai thác cát trái phép trên địa bàn không chỉ gây xáo trộn dòng chảy, ảnh hưởng đến hệ thống kè gia cố mà nó còn là một trong những nguyên nhân khiến hàng chục hộ dân địa phương bất bình, nhiều vụ ẩu đả giữa dân địa phương với các chủ tàu thiếu chút nữa đã xảy ra.
Để "mục kích" thực tế, 10h sáng cùng ngày, chúng tôi có mặt tại dọc tuyến sông Hồng - đoạn đi qua địa phận huyện Phú Xuyên. Dù đã chuẩn bị tâm lý từ trước, song khi "tận mục" chứng kiến hình ảnh chiếc tàu đang rầm rầm tiếng máy nổ với hàng chục chiếc "vòi rồng" đua nhau "chích" thẳng xuống lòng sông để hút cát, mà chúng tôi cảm thấy ái ngại trước những hệ lụy khôn lường đi kèm sẽ xảy ra. Tiếp tục quan sát, chúng tôi nhận thấy, hành động khai thác cát trên diễn ra hồi lâu, thế nhưng không hề bị lực lượng chức năng kiểm tra, xử lý.
Trao đổi với chúng tôi, ông Đỗ Văn Túc - Trưởng Công an xã Thụy Phú cho biết: Việc khai thác cát trái phép trên dòng sông Hồng, đoạn đi qua địa bàn xã là có thực. Sau khi nhận được phản ánh của người dân, Ban Công an xã cũng đã nhiều lần tổ chức lực lượng xuống địa bàn, tuy nhiên khi xuất hiện chủ các tàu khai thác cát trái phép dạng này đã điều khiển tàu chạy ra giữa dòng để "né".
Theo ông Đỗ Văn Túc, tình trạng khai thác cát trái phép trên xuất hiện từ đầu năm 2010, tàu lui tới khai thác chủ yếu đến từ các địa phương lân cận. Người dân sinh sống trên địa bàn theo đó không ít lần xung đột với chủ các tàu khai thác. Mặc dù, sau những lần kiến nghị, đề xuất lên các cơ quan có thẩm quyền cấp trên như UBND, Công an huyện… lực lượng chức năng đã tổ chức nhiều đợt truy quét, chủ tàu khai thác cát trái phép phải rời đi nơi khác, song đến nay hiện tượng trên vẫn chưa được giải quyết triệt để. Một số tàu vẫn ngang nhiên tái phạm.
Cơ quan chức năng buông lỏng
Khai thác cát trái phép trên sông Hồng - đoạn qua địa phận xã Thụy Phú, huyện Phú Xuyên (Hà Nội).
Tìm hiểu vấn đề trên, đại diện UBND huyện Phú Xuyên, ông Nguyễn Trọng Vĩnh - Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường khẳng định với chúng tôi: Vào thời điểm hiện tại, trên dòng sông Hồng - đoạn đi qua địa phận huyện (dài khoảng 16km), chưa có một đơn vị, cơ sở nào được cơ quan chức năng có thẩm quyền cấp phép khai thác cát. Qua công tác nắm tình hình cũng như nhận thấy việc bảo vệ môi trường là cần thiết, ngay từ đầu năm 2010, UBND huyện đã thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, khoáng sản. Theo đó, Đoàn kiểm tra có nhiệm vụ: xây dựng kế hoạch, kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường và kiến nghị xử lý đối với những vi phạm trong lĩnh vực môi trường của các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trên địa bàn huyện.
Không chỉ trên địa bàn huyện Phú Xuyên, tình trạng khai thác cát trái phép hiện vẫn tồn tại trên nhiều đoạn sông chảy qua địa bàn TP Hà Nội. Với hệ thống sông Đuống, sông Hồng, sông Đà có chiều dài gần 280km chảy qua, các cơ quan chức năng của thành phố đang phải "căng mình" chống lại vấn nạn khai thác cát trái phép cũng như các điểm tập kết nguyên vật liệu trái quy định. Những "đầu nậu" trong lĩnh vực khai thác cát trái phép này thường "tậu" cho mình số ghe, tàu có công suất, trữ lượng khai thác cát lớn. Bình quân chỉ với khoảng thời gian chưa đầy 2h đồng hồ, số tàu này sẽ "đục" được dưới lòng sông từ 80 - 110m2 cát, sỏi. Trang bị hệ thống "vòi rồng"; xuồng máy có mã lực, khoang chứa lớn; nhân công nhiều; khai thác không cố định tại một thời điểm, thời gian nhất định… - đó là những "quái chiêu" mà các chủ tàu khai thác cát trái phép hiện thường vận dụng để đối phó với lực lượng chức năng.
Bên cạnh việc gây lệch dòng chảy, tài nguyên cạn kiệt…, theo đại diện Chi cục Đê điều và Phòng chống lụt bão Hà Nội thì việc khai thác cát trái phép sẽ làm ảnh hưởng trực tiếp đến việc đảm bảo an toàn cho hệ thống đê điều Hà Nội, xâm hại nghiêm trọng đến chân đê, hành lang thoát lũ… Đứng trước thực trạng trên, thời gian qua, Phòng CSGT đường thủy Công an TP Hà Nội đã tổ chức nhiều đợt ra quân trấn áp nạn "sa tặc" trên địa bàn. Kết quả, từ đầu năm đến nay, đơn vị này phối hợp với các lực lượng chức năng hữu quan lập biên bản xử lý hơn 110 trường hợp, cùng hàng chục lượt chủ lập bến bãi tập kết vật liệu xây dựng trái phép, vi phạm quy định của pháp luật.
Nhìn vào thực tế đang tồn tại, để giảm thiểu đáng kể vấn nạn "sa tặc" trên địa bàn, bên cạnh công tác tuyên truyền, các cơ quan có thẩm quyền cần chung tay hơn nữa trong cuộc chiến không khoan nhượng này. Nhất là khi hiện nay, thời điểm mưa bão đang cận kề
