Trong một buổi tối cuối tháng Chạp rét mướt, tôi gặp bà Dương Thị Đào (73 tuổi), quê ở Hưng Yên, đang tá túc cả chục năm nay ở khu vực Công viên Thủ Lệ (quận Cầu Giấy). Bà thuộc nhóm vô gia cư lâu năm ở Hà Nội. Bà ngồi thu lu một góc cạnh một gốc cây to bên lề đường Bưởi.
Bà chia sẻ: “Tôi đi lên Hà Nội kiếm ăn được nhiều năm rồi, cũng chẳng nhớ là từ bao giờ. Ban ngày, tôi đi nhặt chai lọ bán cho đồng nát, buổi tối thì cứ thấy chỗ nào ấm và kín đáo thì ngủ. Người ta cũng đuổi nhiều nên chẳng có chỗ cố định mà ngủ, hôm nay ngủ ở đây, mai lại đi chỗ khác. Buồn nhất là Tết đến xuân về, tủi thân lắm…”. Người đàn bà gầy gò, hàm răng thì móm mém tâm sự: “Tết này tôi vẫn ở đây thôi, bao nhiêu năm như vậy rồi. Tôi không có chồng, cũng không còn người thân nên cũng chẳng cần về quê làm gì”.
Với ông Vũ Văn Cầm, 69 tuổi, con phố Hoàng Hoa Thám đã trở thành ngôi nhà của ông từ nhiều năm nay. Vợ ông mất sớm, cô con gái đi lấy chồng xa bặt vô âm tín và không có liên lạc gì với ông (ông chỉ còn nhớ là con gái lấy chồng ở Lâm Đồng). “Buổi sáng, tôi đi lang thang khắp nơi ở Hà Nội, có lúc thì nhặt ve chai, có lúc thì xin ăn qua ngày. Buổi tối thì tôi lại về đây ngủ, mọi người thấy hoàn cảnh của tôi éo le nên cũng chẳng nỡ đuổi. Những ngày mùa đông là khổ nhất, vì rét lắm, nhiều khi không ngủ nổi vì rét quá nhưng buồn tủi nhất là Tết vì thấy mình cô đơn giữa cuộc đời”, ông Cầm chia sẻ.
Bà Đào và ông Cầm chỉ là hai trong hàng trăm trường hợp vô gia cư trên địa bàn thành phố Hà Nội. Việc tồn tại những người vô gia cư trên địa bàn thành phố không phải là điều gì quá lạ, bởi như chúng ta biết, ở tất cả các thành phố lớn, nhỏ trên thế giới đều tồn tại số lượng nhất định những người vô gia cư, ngay cả với Mỹ, quốc gia giàu nhất thế giới cũng có số lượng người vô gia cư không hề nhỏ. Những người vô gia cư ở Hà Nội nhìn chung đều chấp hành tốt pháp luật, họ nghèo khó nhưng sống lương thiện.
Để cho người vô gia cư ở Hà Nội ấm áp hơn khi mùa xuân đang đến gần, cấp ủy, chính quyền và các đoàn thể quần chúng, nhóm từ thiện khắp thành phố Hà Nội đã có nhiều sự giúp đỡ thiết thực, ý nghĩa và thấm đậm tình người. Tết Nguyên đán năm nay, Câu lạc bộ Ấm - Từ thiện phối hợp học sinh Trường Trung học cơ sở Nhật Tân (Hà Nội) đã tổ chức gói 200 chiếc bánh chưng tặng người vô gia cư trên địa bàn thành phố. Chúng tôi gặp anh Mạc Trường Giang, Trưởng nhóm CLB Tình nguyện vì cộng đồng ở lại Hà Nội. Đây là một nhóm từ thiện tình nguyện, nhiều năm qua đã có nhiều đóng góp giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn hoặc vô gia cư đón Tết.
Anh Giang chia sẻ: “Tết năm nay, nhóm Tình nguyện vì cộng đồng sẽ tổ chức đi chúc Tết và tặng quà, lì xì năm mới cho những người vô gia cư. Tết đến, người người, nhà nhà sum vầy bên gia đình, cùng nhau chuẩn bị mâm cơm cúng tổ tiên và đón chờ phút giây giao thừa thiêng liêng, nhưng trên các góc phố Hà Nội, những người vô gia cư phải co ro trong đêm tối lạnh cắt da cắt thịt, không biết đi đâu về đâu. Họ là những người rất đáng thương. Tôi muốn đến và nói với họ rằng, họ không cô đơn, họ vẫn luôn nhận được sự quan tâm từ người khác”.
Được biết, nhóm của anh Giang sẽ bắt đầu chương trình từ thiện từ lúc 1h sáng đêm Giao thừa. “Chúng tôi sẽ tìm đến nơi có người vô gia cư đang trú mình và tặng quà. Nhóm sẽ tặng 40 suất quà, mỗi suất gồm một khăn quàng cổ, một đôi găng tay, hai tấm bánh chưng, hai đôi tất, bánh kẹo và lì xì đầu năm”, anh Giang cho biết.
Hiện tại, trên địa bàn thành phố Hà Nội vẫn có những tổ chức, cá nhân, các nhóm từ thiện quan tâm chăm lo đến người vô gia cư thông qua các hoạt động như phát cơm, cháo miễn phí, tặng chăn, quần áo, phát quà vào những dịp Tết.
Chiều 27/1, trao đổi với PV Báo CAND, ông Lê Tuấn Hữu, Phó Giám đốc Sở LĐ-TB&XH thành phố Hà Nội cho biết: “Nhằm chăm lo cho các trường hợp vô gia cư trên địa bàn Hà Nội, chúng tôi đã phối hợp với các ngành chức năng rà soát, thống kê, lên danh sách các trường hợp. Đồng thời, Sở đã báo cáo UBND thành phố về việc đưa những người vô gia cư không có nhà ở vào trung tâm bảo trợ ăn tết đến hết mùng 10”. Đêm Giao thừa, lãnh đạo Sở LĐ-TB&XH sẽ đi thực tế, kiên quyết không để những người vô gia cư nào không có Tết - ông Lê Tuấn Hữu cho biết thêm
