Phát pháo mở màn là “ông lớn” Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) khi ngay trong đêm 27/6, nhà băng này đã phát đi thông tin về việc hạ lãi suất cho vay vào phiên giao dịch hôm sau, trong đó BIDV đưa lãi suất VND không kỳ hạn xuống 1,2%/năm; kỳ hạn 3 - dưới 6 tháng là 7%/năm. Đối với USD, BIDV huy động với lãi suất 0,25%/năm cho đối tượng là tổ chức và 1,25%/năm cho dân cư.
Tiếp theo, sáng 28/6, Vietinbank cũng công bố giảm lãi suất huy động bằng VND không kỳ hạn và kỳ hạn dưới 1 tháng xuống 1,2%/năm; kỳ hạn 1 tháng là 6,5%/năm; từ 1 đến 2 tháng là 6,75% và trên 2 tháng đến dưới 1 năm được niêm yết ở mức 7%/năm.
Riêng Vietcombank thì hạ lãi suất tiết kiệm ngắn hạn bằng VND xuống dưới 7%/năm nhưng vẫn giữ lãi suất 2%/năm cho lãi suất tiết kiệm không kỳ hạn.
Nhiều ngân hàng thương mại khác cũng bắt đầu điều chỉnh lãi suất huy động từ 28-6: VIB, VietCapital Bank hạ lãi suất huy động bằng VND kỳ hạn dưới 1 tháng xuống 1,2%/năm, còn từ 1 tháng đến dưới 12 tháng cùng ở mức 7%/năm; Từ 12 tháng trở lên là trên 8%/năm; Huy động bằng USD cũng được niêm yết kịch trần tại 1,25%/năm với các kỳ hạn 1 tháng trở lên. Ngân hàng Quân đội (MB) công bố biểu lãi suất huy động bằng VND từ 1,2% - 6,5% đối với các kỳ hạn ngắn và 7,5%/năm với các kỳ hạn dài…
Điều đáng ghi nhận đó là dù lãi suất hạ, nhưng thị trường không có nhiều xáo trộn. Mọi hoạt động giao dịch vẫn diễn ra bình thường, không có hiện tượng người dân đến rút sổ tiết kiệm để gửi kỳ hạn dài như những lần hạ lãi suất trước. Một trong những lý do khiến không có sự xáo động lớn từ người gửi tiền được cho là nhờ động tác giảm song song lãi suất VND lẫn USD. Việc giảm đồng bộ này giúp tăng giá trị tiền đồng và ngăn tâm lý găm ngoại tệ của người dân.
Đánh giá về việc giảm lãi suất huy động lần này, chuyên gia kinh tế, TS Nguyễn Thị Mùi cho rằng khi lạm phát trong tháng 6 đã được công bố là nhích rất nhẹ 0,05%, một số chỉ số kinh tế vĩ mô cũng đã đi dần vào ổn định, thì việc NHNN hạ lãi suất là cần thiết. Mục tiêu của NHNN là hạ lãi suất tiền gửi để tiến tới hạ lãi suất cho vay, kích thích dòng vốn ra thị trường. Tuy nhiên, những mong muốn này có được hay không lại là câu chuyện khác.
Lãi suất hạ, nhưng doanh nghiệp cũng sẽ không dễ tiếp cận vốn.
“Hạ lãi suất là tín hiệu tích cực, điều này cho thấy xu hướng giá vốn đang được kéo xuống. Song nếu thẳng thắn nhìn nhận, dòng vốn giá rẻ sẽ khó được hút vào sản xuất kinh doanh, và sẽ ít tác dụng đến khu vực doanh nghiệp và dân cư. Công cụ lãi suất không còn là “cây đũa thần” nữa, vì mấu chốt của nền kinh tế là lực cầu và khả năng thanh toán. Tổng cầu hiện nay đang quá thấp. Còn doanh nghiệp thì đang bùng nhùng trong khả năng thanh toán. Hạ lãi suất, lãi suất rẻ nữa, thì vì nợ xấu, ngân hàng cũng không cho doanh nghiệp vay vốn. Trong khi đó, từ phía doanh nghiệp, tồn kho lớn, niềm tin kinh doanh không có, họ cũng không có nhu cầu vay vốn. Bởi vậy, câu chuyện nợ đang làm mất đi tiềm năng của doanh nghiệp lẫn ngân hàng. Bên cạnh đó, câu chuyện độ trễ chính sách chắc chắn vẫn còn. Ngân hàng giảm lãi suất tiền gửi ngay, nhưng không thể giảm lãi suất cho vay ngay được. Phải sau 3 đến 4 tháng, sau khi trần lãi suất huy động giảm thì lãi suất cho vay mới được hạ nhiệt như ngân hàng mong muốn. Và trong thời gian chờ đợi, các ngân hàng, cơ quan quản lý vẫn phải nỗ lực hết mình để tự xử lý nợ xấu. Còn phía cơ quan quản lý phải tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp xử lý hàng tồn kho. Cùng với đó, các NH xem xét dịch chuyển dòng vốn tới các doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp tư nhân”, TS Mùi góp ý.
Trong một báo cáo mới đây, Ngân hàng HSBC nhận định việc hạ lãi suất phản ánh nỗ lực của NHNN nhằm nới lỏng các điều kiện tín dụng, thúc đẩy cho vay, hỗ trợ tăng trưởng. Tuy nhiên, HSBC cho rằng, những động thái này có thể chỉ có tác động nhỏ tới nền kinh tế. Theo ngân hàng này, lạm phát lõi của Việt Nam vẫn tăng, theo đó hạn chế cơ hội cho NHNN mạnh tay nới lỏng các điều kiện tín dụng.
“Việc giảm trần lãi suất tiền gửi có thể tạo ra một cú hích cho tăng trưởng tín dụng, nhưng chỉ là một cú hích nhỏ. Có ý nghĩa hơn cả là những cải cách nhằm giải quyết nợ xấu trong hệ thống ngân hàng và nâng cao mức độ hiệu quả của các doanh nghiệp quốc doanh”, HSBC đánh giá.
Về phía ngân hàng, tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ ngành Ngân hàng Hà Nội 6 tháng cuối năm ngày 28/6, nhiều lãnh đạo ngân hàng đánh giá cao động thái giảm lãi suất và tăng tỷ giá của NHNN, song cũng cảnh báo về những rủi ro có thể đến.
Bà Phan Thị Chinh, Phó Tổng Giám BIDV cho rằng, việc giảm trần lãi suất các kỳ hạn dưới 6 tháng và tự do hóa lãi suất các kỳ hạn trên 6 tháng sẽ làm thị trường ngân hàng lành mạnh hơn. Thực tế, thời gian qua, dù thừa vốn nhưng nhiều ngân hàng nhỏ để tăng sức cạnh tranh vẫn dâng lãi suất lên cao.
“Nếu cùng một mặt bằng lãi suất, ngân hàng lớn sẽ có lợi thế hơn trong huy động vốn. Bởi vậy, khi chỉ khống chế lãi suất kỳ hạn dưới 6 tháng và tự do hóa lãi suất trên 6 tháng thì sẽ tránh được những cạnh tranh thiếu lành mạnh” - bà Chinh nói.
Trong khi đó, Tổng Giám đốc Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) Nguyễn Đức Vinh cho rằng chênh lệch lãi suất huy động và cho vay hiện nay đã xuống dưới 2% là một trong những rủi ro mà các ngân hàng phải đối mặt
