Guatemala: Tổng thống bị bắt giữ vì dính líu tham nhũng

Hôm 3/9 vừa qua, đương kim Tổng thống Guatemala Otto Perez Molina bất ngờ tuyên bố từ chức, chỉ vài giờ sau khi Bộ trưởng Tư pháp Thelma Aldana chỉ thị cho một thẩm phán phát lệnh bắt giữ ông để điều tra về cáo buộc dính líu đến vụ bê bối tài chính, biển thủ hàng triệu USD của cơ quan hải quan nước này.

Phó Tổng thống, bà Roxana Baldetti cũng bị bắt giữ trước đó 2 tuần.

Ngày 1/9, Quốc hội Guatemala lần đầu tiên thông qua quyết định tước quyền miễn truy tố đối với Perez Molina đồng thời cấm ông rời khỏi đất nước.

Tổng thống Otto Perez Molina.
Tổng thống Otto Perez Molina.

Trong bức thư gửi đến Chủ tịch Quốc hội Guatemala, Tổng thống Otto Perez Molina tuyên bố ông từ chức "để đối mặt với công lý và giải quyết tình thế cá nhân của tôi". Phó Tổng thống Alejandro Maldonado được cho là sẽ đảm nhận chức vụ tổng thống thay thế ông Molina cho đến hết nhiệm kỳ vào tháng 1/2016. Tuyên bố từ chức của Perez Molina được đánh giá là thắng lợi của luật pháp trong một đất nước tồn tại dai dẳng quyền miễn trừ dành cho các quan chức chính trị và doanh nghiệp.

Cách đây 2 tuần, sau khi các công tố viên lần đầu tiên chính thức buộc tội Perez Molina chủ mưu hệ thống lừa đảo hải quan, ông đã bị các đồng minh trong nội các cũng như liên minh doanh nghiệp đầy thế lực rời bỏ và những cuộc biểu tình chống tổng thống cũng bùng nổ dữ dội trên đường phố. Các luật sư của Molina cho biết, lúc đầu thân chủ của họ sẽ không có ý định từ chức, song sau đó ông đã thay đổi quyết định.

Alejandro Maldonado mới ngồi vào chiếc ghế phó tổng thống hồi giữa tháng 5 thay thế bà Roxana Baldetti sau khi người này từ chức cũng do liên quan đến mạng lưới tham nhũng của Perez Molina. Manuel Baldizon - ứng cử viên tổng thống hàng đầu và là doanh nhân giàu có - cũng dính líu đến vụ bê bối tham nhũng của Molina, trong khi ứng cử viên trong liên danh tranh cử của ông ta thì bị buộc tội trong một vụ án tham nhũng khác! Đảng của Baldizon được cho là liên minh chặt chẽ với đảng của Perez Molina.

Theo Hiến pháp Guatemala, Perez Molina không được quyền tái tranh cử tổng thống sau khi dính líu đến bê bối. Cuộc bầu cử tổng thống diễn ra vòng đầu tiên vào hôm 30/8 và vòng hai dự kiến sẽ được tổ chức vào ngày 25/10 tới. Các nhóm nhân quyền và trí thức Guatemala yêu cầu tạm hoãn cuộc bầu cử tổng thống nhưng đã không được tòa án chấp nhận.

Phó Tổng thống Alejandro Maldonado tuyên thệ trước Quốc hội Guatemala khi thay thế bà Roxana Baldetti.
Phó Tổng thống Alejandro Maldonado tuyên thệ trước Quốc hội Guatemala khi thay thế bà Roxana Baldetti.

Sinh năm 1950 ở thủ đô Guatemala City của Guatemala, Perez Molina theo học tại Học viện Quân đội Quốc gia và School of Americas của Mỹ (trường huấn luyện chiến đấu của Mỹ dành cho các nhà độc tài Mỹ Latinh) trước khi trở thành sĩ quan tình báo quân đội. Perez Molina nằm trong nhóm sĩ quan quân đội đứng đằng sau cuộc đảo chính năm 1983 của Bộ trưởng Quốc phòng Oscar Mejia chống lại nhà độc tài quân sự Efrain Rios Montt. Chế độ này từng bị Liên Hiệp Quốc (LHQ) cáo buộc phạm tội ác chống loài người trong cuộc nội chiến ở Guatemala.

Bản thân Perez Molina cũng phủ nhận mọi cáo buộc dính líu đến vi phạm nhân quyền khi ông ta làm tướng quân đội. Khi lãnh đạo cơ quan tình báo quân đội quyền lực của Guatemala, Perez Molina nắm giữ vai trò chủ chốt trong âm mưu phế truất Tổng thống Jorge Serrano vào năm 1993, người giành được quyền lực đặc biệt sau khi giải tán Quốc hội và chỉ định các thành viên mới cho Tòa án Tối cao nước này.

Perez Molina đại diện cho quân đội trong những cuộc thương lượng hòa bình dẫn đến kết thúc cuộc nội chiến (kéo dài 36 năm) vào năm 1996. Ông ta cũng là người thành lập đảng Ái Quốc năm 2001, được bầu vào Quốc hội trong cùng năm.

Người dân biểu tình rầm rộ bên ngoài dinh tổng thống đòi Perez Milina từ chức.
Người dân biểu tình rầm rộ bên ngoài dinh tổng thống đòi Perez Milina từ chức.

Vụ bê bối tham nhũng dẫn đến kết cuộc đắng ngắt cho Perez Molina, bắt đầu từ tháng 4/2015, khi các công tố viên lần đầu tiên tiết lộ về sự tồn tại của hệ thống tham nhũng trong Cơ quan hải quan, trong đó các doanh nghiệp chi tiền hối lộ giới chức chính phủ cũng như hải quan để trốn thuế nhập khẩu.

Được biết một nhóm công tố viên quốc tế do LHQ bảo trợ đã giúp Văn phòng Bộ trưởng Tư pháp Guatemala Thelma Aldana xử lý vụ án tham nhũng phức tạp liên quan đến mạng lưới "La Linea" (Ranh giới) của Otto Perez Molina đang điều hành đất nước với bàn tay sắt.

Cựu tướng quân đội Perez Molina đắc cử Tổng thống Guatemala vào tháng 11/2011. Ông ta là cựu lãnh đạo quân đội đầu tiên trở thành Tổng thống sau khi đánh bại doanh nhân theo chủ nghĩa dân túy Manuel Baldizon và giành được gần 54% số phiếu bầu.

Sau khi đắc cử, Perez Molina hứa hẹn sẽ cương quyết kéo giảm tỷ lệ án mạng xuống đến một nửa trong đất nước bị xâu xé bởi tội phạm băng nhóm, tội phạm có tổ chức và bọn buôn lậu ma túy quốc tế.

Duy Ân (tổng hợp)

Các tin khác

Khủng hoảng quyền lực tại Brazil: Tương lai bất định của nền dân chủ lớn nhất Mỹ Latinh

Khủng hoảng quyền lực tại Brazil: Tương lai bất định của nền dân chủ lớn nhất Mỹ Latinh

Trong thời gian ngắn, Tổng thống Brazil, ông Lula da Silva đã phải hứng chịu ba thất bại liên tiếp chưa từng có trước Quốc hội, điều này đặt dấu hỏi lớn về khả năng điều hành của chính phủ và khơi mào một cuộc đối đầu quyền lực đang diễn ra - nơi cơ quan lập pháp nổi lên thách thức trực diện mô hình tổng thống liên minh đã tồn tại ổn định suốt ba thập kỷ ở quốc gia Mỹ Latinh này.

Bóng ma “Farmgate” đe dọa chính trường Nam Phi

Bóng ma “Farmgate” đe dọa chính trường Nam Phi

Phán quyết của Tòa án Hiến pháp Nam Phi về việc khôi phục quy trình luận tội Tổng thống Cyril Ramaphosa hôm 8/5 không chỉ là đòn giáng mạnh vào uy tín cá nhân nhà lãnh đạo 73 tuổi, mà còn đẩy liên minh cầm quyền tại quốc gia này vào một cuộc sát hạch sống còn.

Bầu cử Quốc hội Hungary: Cuộc chuyển mình lịch sử

Bầu cử Quốc hội Hungary: Cuộc chuyển mình lịch sử

Sau 16 năm cầm quyền, Thủ tướng Viktor Orban sẽ rời vị trí lãnh đạo Hungary khi phe đối lập giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Quốc hội hôm Chủ nhật (12/4). Sự kiện không chỉ khép lại kỷ nguyên kéo dài của vị thủ tướng được xem là biểu tượng cho cánh hữu ở châu Âu, mà còn đem đến một câu hỏi lớn về việc Hungary sẽ chuyển mình sang quỹ đạo mới theo cách nào?

Hungary: Cuộc bầu cử định đoạt tương lai

Hungary: Cuộc bầu cử định đoạt tương lai

Người dân Hungary sẽ đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử Quốc hội ngày 12/4. Đây được xem là cuộc bầu cử quan trọng nhất năm của châu Âu, bởi nó quyết định tương lai chiếc ghế thủ tướng của ông Viktor Orbán - biểu tượng cực hữu toàn cầu của đất nước, đối mặt với thách thức lớn nhất sau 16 năm cầm quyền từ ứng viên đối lập Péter Magyar.

Ván cược mạo hiểm của Tổng thống Argentina

Ván cược mạo hiểm của Tổng thống Argentina

Nhằm xốc lại nền kinh tế trì trệ của Argentina, chính phủ Tổng thống Javier Milei đang thúc đẩy một cải cách lao động sâu rộng chưa từng có, trong đó một ngày làm việc có thể kéo dài tới 12 giờ và chi phí sa thải được hạ thấp. Nhưng, liệu dự luật này có thể trở thành cú hích cần thiết cho nền kinh tế, hay là một ván cược đầy rủi ro đối với Argentina?

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.