Hệ thống sông rạch tại miền Tây hiện quá chằng chịt và tiềm ẩn TNGT cho bất kỳ phương tiện thủy lớn nhỏ đang di chuyển trên mặt sông. Những ngày Tết Tân Mão 2011 vừa qua, không có những vụ TNGT đáng tiếc xảy ra là một cố gắng lớn của các địa phương, trong đó có lực lượng CSGT đường thủy (PC68) Công an các tỉnh ĐBSCL. Tuy nhiên chỉ cần một chút lơ là, chủ quan, TNGT gây hậu quả nghiêm trọng sẽ xảy ra…
Sáng 15/2, bốn du khách vừa rời ôtô, tản bộ xuống bến Ninh Kiều (Cần Thơ) đã gặp phải lời chào mời, rủ rê của một "cò". Sau một hồi mặc cả, chị chủ đò chấp nhận giá 80.000 đồng cho tua vượt vàm Cần Thơ ra sông Hậu tham quan cầu Cần Thơ rồi quay về. Mặt sông vàm Cần Thơ mênh mông nhưng đứng từ bờ, tôi vẫn thấy có nhiều hố nước xoáy tròn như sẵn sàng nuốt chửng những chiếc đò chèo bập bềnh đi qua. Chưa tới 30 phút sau, chiếc đò chở 4 du khách băng sang hướng đầu cồn Ấu rồi chỉ còn là một chấm đen trên mặt sông.
"Thấy vậy chứ ít khi bị chìm lắm" - một chị chủ đò khác tưởng tôi cũng đang muốn thuê đò đi tham quan cầu Cần Thơ gợi ý với giọng trấn an. Nhưng rồi chị nói tỉnh queo: "Mấy đêm cuối tuần, đèn cầu dây giăng bật sáng, người ta đi chơi dưới sông nhiều lắm, có ai bị gì đâu. Mà nếu có chìm thì lội vô vài sảy là gặp đọt bần rồi, làm sao chết được".
Chị chủ đò nói mà cứ tưởng ai cũng trong tình trạng mình không, không giày vớ, không lỉnh kỉnh máy chụp ảnh, quay phim, ai cũng biết bơi và đặc biệt là đủ tỉnh táo để tự cứu mình nếu chẳng may đò bị chìm…
Tôi hỏi về giấy phép hành nghề, chị chủ đò nói dân chèo đò của Xóm Chài này có mấy người có giấy phép hành nghề, chứng chỉ chuyên môn gì đâu. Rồi chị chỉ mấy chiếc đò máy có mui che đang xuôi ngược trên sông, với đủ phao cứu đắm: "Như mấy chiếc đó là có phép. Nhưng khách phải tốn nhiều tiền chủ đò mới đi".
Trung tá Vũ Đức Hưng - Đội trưởng Đội hướng dẫn thực hiện pháp luật - Đăng ký phương tiện - điều tra xử lý TNGT đường thủy, Phòng PC68 Công an TP Cần Thơ cho biết, đâu phải chỉ tình trạng phương tiện đò chèo, đò máy hoạt động chui, thiếu an toàn đưa khách tham quan khu vực bến Ninh Kiều, mặt sông địa bàn Cần Thơ còn nhiều tiềm ẩn đe dọa tính mạng và tài sản nhân dân.
Thời gian qua, hoạt động của các bến khách ngang sông cũng làm lực lượng PC68 Công an Cần Thơ đau đầu, nhất là tình trạng chở dư khách. Trung tá Hưng kể, sau khi phà Cần Thơ hoàn thành sứ mệnh lịch sử, do nhu cầu của người dân ở đôi bờ sông Hậu nên đã xảy ra tình trạng quá tải tại 3 bến khách ngang sông Hậu là bến Cô Bắc, bến KCN Trà Nóc và bến Rạch Nọc. Phương tiện đưa rước công nhân thường xuyên chở quá tải hoặc không phép mở bến còn tồn tại ở khu nhà máy dầu thực vật Cám Vàng.
Chỉ trên một đoạn ngắn thuộc sông Hậu, đã rất nhiều lần, các anh phát hiện phương tiện "chui" chở đến 120 - 150 khách - vượt phép 2 - 4 lần, trong giờ cao điểm. cạnh khu vực bến phà Cần Thơ cũ, nhiều chủ phương tiện không đăng ký, đăng kiểm, không xin phép mở bến đã lén lút hoạt động chui đưa rước khách ngang sông.
Trên nhiều tuyến sông, nhất là sông Cần Thơ, tình trạng các hộ dân đóng đáy, chiếm luồng tàu chạy gây cản trở giao thông. Đa số phương tiện khai thác cát trên sông Hậu không thực hiện phương án đảm bảo ATGT. Các bến thủy nội địa ở một số tuyến sông (như tuyến kinh Thị đội Ô Môn và khu vực vàm Cái Sắn) dù chưa được giải quyết cấp phép vẫn còn tồn tại hoạt động kéo dài nhiều năm…
Năm 2010, sự nỗ lực của PC68 Công an Cà Mau đã góp phần đáng kể trong việc kéo giảm TNGT trên cả 3 tiêu chí so với năm 2009 (14/18 vụ, 15/16 người chết, 1/4 người bị thương). Song, điều khiến các anh băn khoăn hiện nay chính là ý thức của người tham gia lưu thông trên mặt sông. Có đến 80% số vụ TNGT trong năm qua là xảy ra từ 18h chiều hôm trước đến 6h sáng ngày hôm sau.
Công tác quản lý nhà nước về giao thông đường thủy nội địa có lúc, có nơi bị buông lỏng; việc quy hoạch, luồng tuyến, bến bãi (cấp huyện) chưa được triển khai. Vì vậy, hiện nhiều tuyến sông, kênh chướng ngại, công trình, nhà chiếm luồng nghiêm trọng, từ đó tiềm ẩn nguy cơ TNGT rất cao. Số vụ TNGT đường thủy xảy ra nhiều ở trên các tuyến giao thông do huyện quản lý.
Theo lãnh đạo Phòng PC68 Công an tỉnh Tiền Giang, tình hình trật tự ATGT trên tuyến giao thông kênh Chợ Gạo - tuyến giao thủy độc địa từ miền Tây đi TP HCM và ngược lại với khoảng 1.800 lượt phương tiện qua lại mỗi ngày, vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp. Dự án nâng cấp tuyến kênh Chợ Gạo chuẩn bị khởi động.
Lực lượng PC68 đang cuống cuồng tìm phương án điều hòa giao thông để hạn chế đến mức thấp nhất tình trạng ùn tắc nhiều giờ, nhiều ngày liền, gây thiệt hại kinh tế cho người dân, doanh nghiệp
