GS.TSKH viết sách "quên" tên đồng tác giả phải chịu trách nhiệm chính

"Tôi rất buồn vì chuyện này. Trong cách ứng xử, thầy Mão có sơ suất, giá mà thầy đưa cuốn sách Thiết bị lò hơi xuất bản năm 1974 do hai người đồng tác giả vào tài liệu tham khảo, giá mà thầy Mão trao đổi lại với PGS.TS Trương Duy Nghĩa và ghi tên thầy Nghĩa là đồng tác giả thì hay biết mấy", TS. Phạm Văn Diễn, Giám đốc NXB Khoa học Kỹ thuật (KHKT), nơi đã in cuốn Lò hơi năm 2006 của GS.TSKH Nguyễn Sĩ Mão. TS Phạm Văn Diễn, chia sẻ.
>> Một GS.TSKH viết sách "quên" tên đồng tác giả: Vô tình hay cố ý?

PV: Ông biết sự việc này lâu chưa?

TS Phạm Văn Diễn: Tôi biết việc này nhiều năm trước đây rồi nhưng không chính thức. Tôi có xem bức thư ngỏ PGS.TS Trương Duy Nghĩa gửi anh Mão nhưng tôi không thẩm định, vì bức thư ngỏ đó anh Nghĩa không gửi cho NXB. Tôi cũng không nhận được ý kiến chính thức của anh Nghĩa. Thời điểm cuốn sách của anh Mão in năm 2006, tôi chưa về công tác tại NXB KHKT. Tôi quan niệm các thầy là những người biên soạn giáo trình chứ không phải là tác giả bản quyền của những cuốn giáo trình ấy.

PV: Vậy theo ông, cuốn Lò hơi do GS.TSKH Nguyễn Sĩ Mão đứng tên cũng chỉ là được "biên soạn" lại?

TS Phạm Văn Diễn: Đúng rồi! Trong tài liệu tham khảo, tôi được biết tác giả biên soạn đã tham khảo nhiều giáo trình. Tôi vẫn cho rằng đó là cuốn sách được "biên soạn" lại, chứ không phải viết,  vì viết là viết cái của mình, còn biên soạn là tập hợp tài liệu theo cái đề cương của môn học ấy. Nếu gọi là "tác giả của giáo trình" thì còn phải bàn luận nhiều.

PV: Ở đây chúng ta không tranh luận giữa khái niệm "tác giả giáo trình" và "biên soạn giáo trình". Khi xuất bản cuốn Lò hơi năm 2006 do GS.TSKH Nguyễn Sĩ Mão đứng tên thì NXB KHKT có đối chiếu, thẩm định, rà soát với những tài liệu về lò hơi có trước đó không?

TS Phạm Văn Diễn: Chúng tôi làm sách không theo quy định phải xem cuốn sách đó có ai viết hay không, nhưng chúng tôi có hội đồng thẩm định xem nội dung viết trong đó có đúng không. Còn tác giả phải tự đảm bảo mình có vi phạm bản quyền hay không.

PV: Giả sử có một giả thiết, NXB KHKT mới nhận được bản thảo cuốn Lò hơi do GS.TSKH Nguyễn Sĩ Mão gửi tới, sau đó NXB biết được "phản ứng" của PGS Trương Duy Nghĩa, thì lúc đó các ông sẽ ứng xử như thế nào?

Ông Phạm Văn Diễn: Nếu có tình huống đó, lập tức chúng tôi sẽ trả lại bản thảo ngay và yêu cầu tác giả phải chứng minh được rằng, cuốn này là do chính anh biên soạn.

PV: Trong thư gửi đến Báo CAND, PGS.TS Trương Duy Nghĩa đã khẳng định cuốn Lò hơi xuất bản năm 2006 do GS.TSKH Nguyễn Sĩ Mão đứng tên có đến hơn 80% nội dung giống cuốn Thiết bị lò hơi xuất bản năm 1974, do hai người là đồng tác giả. Vậy có thể khẳng định đây là "đạo bản quyền" được không?

TS Phạm Văn Diễn: Anh Nghĩa không gửi thư cho NXB nên chúng tôi không kiểm tra xem cuốn sách đó giống bao nhiêu %. Nếu anh Nghĩa có ý kiến cho là anh Mão "vi phạm bản quyền", thì chuyện sẽ được xem xét dưới góc độ khác.

PV: Góc độ gì, thưa ông?

TS Phạm Văn Diễn: Trước tiên phải xem "bản quyền cuốn sách" đó có phải là của anh Nghĩa không. Khi có thông tin chính thức, chúng tôi sẽ có trách nhiệm mời các tác giả đến để trao đổi rõ ràng.

PV: GS.TSKH Nguyễn Sĩ Mão đã nhận mình sơ suất không ghi tên PGS.TS Trương Duy Nghĩa và mong muốn, nếu tái bản cuốn sách sẽ ghi tên thầy Nghĩa vào. Phương án này có khả thi không?

TS Phạm Văn Diễn: Chuyện tái bản hay không tôi hoàn toàn có quyền quyết định. Nhưng với cuốn giáo trình như thế này, có thể chúng tôi sẽ không tái bản, tôi sẽ đặt hàng các thầy giáo khác hiện đang dạy ở ĐH Bách khoa Hà Nội biên soạn một cuốn lò hơi mới, có cập nhật những tiến bộ khoa học kỹ thuật mới.

PV: Trong câu chuyện này, NXB có liên đới trách nhiệm gì không?

TS Phạm Văn Diễn: Xét theo Luật Xuất bản, chúng tôi không liên đới trách nhiệm. Chỉ khi nào có đơn kiến nghị vi phạm bản quyền và đơn đó được Hội bảo vệ bản quyền có ý kiến đưa ra toà án có xét xử thì lúc đó NXB sẽ chịu trách nhiệm cùng với tác giả về bản quyền. Từ bản quyền chỉ đúng khi nó là sản phẩm trí tuệ đích thực của chính tác giả.

PV: Theo ông, sự việc này cần được ứng xử như thế nào để "vẹn cả đôi đường"?

Ông Phạm Văn Diễn: Thực ra việc này, hai thầy nên có sự trao đổi chân thành với nhau, hai người đã sống với nhau từ thời chia nhau củ sắn, khi viết cuốn sách in năm 1974 họ cũng không tính toán gì. Tôi cũng chia sẻ với cả hai thầy. Đương nhiên trong cách ứng xử, anh Mão có sơ suất, không cẩn trọng khi không đưa cuốn sách cũ vào tài liệu tham khảo, khi biên soạn lại cuốn sách phải có sự đồng thuận của thầy Nghĩa...

PV: Xin trân trọng cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!

Thu Phương (thực hiện)

Các tin khác

Siết chặt các biện pháp bảo vệ đàn cá voi vùng biển Cù Lao Mái Nhà

Siết chặt các biện pháp bảo vệ đàn cá voi vùng biển Cù Lao Mái Nhà

Hôm nay (20/5), ông Nguyễn Hùng Dũng, Chủ tịch UBND xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk đã ký văn bản chỉ đạo Công an, Quân sự cùng các phòng, ban, mặt trận, tổ chức chính trị - xã hội ở địa phương và Đồn biên phòng An Hải tăng cường các biện pháp bảo vệ các loài động vật biển.

Việt Nam đứng thứ 2 tại Olympic Tin học Châu Á Thái Bình Dương

Việt Nam đứng thứ 2 tại Olympic Tin học Châu Á Thái Bình Dương

Với kết quả 6/6 học sinh đoạt giải, trong đó có 2 huy chương Vàng (HCV),  4 huy chương Bạc (HCB), đội tuyển Olympic Tin học Việt Nam xuất sắc đứng thứ 2 toàn đoàn (đồng hạng với Nhật Bản) sau đội tuyển Nga đứng thứ nhất. Thành tích này giúp Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu trong khu vực Đông Nam Á.

Cải tạo chung cư cũ, người dân được chọn 4 phương án tái định cư

Cải tạo chung cư cũ, người dân được chọn 4 phương án tái định cư


Thành phố Hà Nội dự kiến khi thực hiện cải tạo, xây lại nhà chung cư, người dân được lựa chọn một trong 4 hình thức gồm tái định cư tại chỗ, nhận nhà ở tái định cư tại địa điểm khác, nhận tiền bồi thường hoặc kết hợp nhận nhà và tiền. Đáng chú ý, căn hộ tái định cư được bố trí có diện tích, chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật cao hơn hoặc tương đương căn hộ cũ. 

Tiếp tục tôn vinh những tấm gương thanh niên tiêu biểu

Tiếp tục tôn vinh những tấm gương thanh niên tiêu biểu

Theo Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên (LHTN) Việt Nam Nguyễn Tường Lâm, chương trình Tỏa sáng Nghị lực Việt đã vinh danh 98 tấm gương thanh niên khuyết tật tiêu biểu, đã hỗ trợ 10 dự án khởi nghiệp xuất sắc của thanh niên khuyết tật với tổng kinh phí 500 triệu đồng.

Trồng hàng nghìn cây mai anh đào trong rừng

Hướng tới kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026) và hưởng ứng Festival Hoa Đà Lạt – Lâm Đồng lần thứ XI năm 2026, ngày 19/5, tại tiểu khu 144B, UBND phường Lâm Viên – Đà Lạt (Lâm Đồng), đã long trọng tổ chức lễ phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ”.

 Đắk Lắk: Lại xảy ra vụ chó nghi dại tấn công nhiều người

Đắk Lắk: Lại xảy ra vụ chó nghi dại tấn công nhiều người

Cùng với việc tư vấn hướng dẫn 4 người dân bị con chó nghi dại tấn công ở khu phố Phước Bình Bắc, phường Phú Yên, tỉnh Đắk Lắk, lực lượng chức năng ở phường này đang tìm kiếm những người đã tiếp xúc và những con vật khác có liên quan đến một con chó đã bị đập chết ở khu phố Lộc Đông, có kết quả xét nghiệm dương tính với virus dại.

Đồng bào các dân tộc vùng cao ở Huế tự hào mang họ Bác Hồ

Đồng bào các dân tộc vùng cao ở Huế tự hào mang họ Bác Hồ

Suốt hàng chục năm qua, đã có hàng nghìn người dân thuộc đồng bào các dân tộc thiểu số ở miền núi A Lưới và Nam Đông (TP Huế) tình nguyện mang họ Bác Hồ kể từ ngày Bác Hồ qua đời vào năm 1969. Trong thời kỳ kháng chiến, học tập và làm theo lời Bác dạy, đồng bào các dân tộc mang họ Bác Hồ đã gan dạ, dũng cảm giết giặc, góp sức giải phóng quê hương, nhiều người trong số đó trở thành Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND). Ngày nay, đồng bào các dân tộc trên dãy Trường Sơn ở phía Tây của TP Huế tiếp tục nỗ lực thi đua lao động sản xuất để xây dựng cuộc sống mới.

Cảnh báo ô nhiễm môi trường từ chất thải nguy hại tại các garage ô tô

Cảnh báo ô nhiễm môi trường từ chất thải nguy hại tại các garage ô tô

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, đời sống của người dân trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk ngày càng được nâng cao, kéo theo nhu cầu sở hữu và sử dụng ô tô tăng mạnh. Cùng với đó là các xưởng sửa chữa, bảo dưỡng ô tô xuất hiện ngày càng nhiều đã thải ra một lượng lớn chất thải nguy hại, gây nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường.

Phát động cuộc thi cơ sở y tế không khói thuốc lá lần thứ II

Phát động cuộc thi cơ sở y tế không khói thuốc lá lần thứ II

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, Quốc hội đã thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2025. Vì vậy, cơ sở y tế càng phải đi đầu trong nhận diện, truyền thông, giám sát và ngăn chặn các sản phẩm này.

Phát hiện nhiều sai phạm tại Thẩm Mỹ Bee Hin

Phát hiện nhiều sai phạm tại Thẩm Mỹ Bee Hin

Ngày 19/5, Công an xã Phú Giáo (TP Hồ Chí Minh) kêu gọi những người từng thực hiện dịch vụ xâm lấn tại Thẩm Mỹ Bee Hin hãy trình báo để phục vụ công tác xác minh, xử lý vụ việc.