Giữa Sài Gòn nghe thơ chúc Tết của Bác Hồ

Thật khó mà hình dung, một lực lượng đặc biệt tinh nhuệ như thế, chiến đấu ngoan cường, sáng tạo, hiệu quả cao như thế, mà trong hơn 30 năm khói lửa chiến tranh, chưa một ai là Biệt động thành lại “biết” đầu hàng giặc, chưa một ai phản bội đồng đội. Chính do hoàn cảnh khắc nghiệt như thế, chiến tranh ác liệt như thế, mà các anh phải hoạt động đơn tuyến, tuy rằng hiệu quả chiến đấu rất cao – song khi các anh nằm xuống vì Tổ quốc, đồng đội lại không thể biết chính xác chỗ các anh nằm, để đưa thi hài các anh về với anh em, hay quê hương.

Bác Tư Chu, năm trước khi mất, cho biết: Bộ đội Biệt động Sài Gòn là một lực lượng đặc nhiệm, tham gia chiến đấu và giữ gìn lực lượng với nhiều nhiệm vụ đặc biệt, ngay từ trong nhân dân Sài Gòn. Lực lượng Biệt động Sài Gòn có nhiều đội, nhiều nhóm hoạt động đơn tuyến, hay đa tuyến, nhưng đều dưới sự chỉ huy thống nhất của Bộ Tư lệnh Biệt động Sài Gòn và dưới sự lãnh đạo nhất quán của Khu ủy Sài Gòn – Gia Định. 

Biệt động Sài Gòn được thành lập từ rất sớm, ngay khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đang bắt đầu trên miền Nam, đến cuộc kháng chiến chống Mỹ thì lực lượng Biệt động đã trưởng thành về số lượng và chất lượng, đã có nhiều cách đánh rất dũng cảm, sáng tạo. Như năm 1964, sự kiện hai chiến sĩ biệt động làm rung chuyển thế giới: Đó là người thợ điện Nguyễn Văn Trỗi và anh thợ máy Trần Văn Đang, cả hai đều là chiến sỹ của Biệt động Sài Gòn những năm ác liệt nhất. Anh Nguyễn Văn Trỗi được phân công đặt mìn trên cầu Công Lý để tiêu diệt Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ McNamara sang thăm Sài Gòn. Còn anh Trần Văn Đang đánh cư xá Mỹ, gần Bộ Tổng tham mưu ngụy quyền Sài Gòn. Cả hai đã tạo nên những cách đánh mà người Mỹ lúc đó đã không thể ngờ - và cả hai đều hy sinh, để lại những tiếc thương vô hạn.

Đến năm 1965, lực lượng Biệt động Sài Gòn tập trung các đội của Quân khu Sài Gòn - Gia Định chính thức được thành lập gọi là F100, gồm 13 đội với hàng trăm chiến sỹ quả cảm.

Có thể nói, Biệt động Sài Gòn có ba cách đánh tiêu biểu là nổ chậm, cường tập và pháo kích. Cả ba cách đánh đó có một phương châm luôn bắt buộc là đều luôn giữ thế bí mật đến tuyệt đối, tạo bất ngờ cao cho đối phương. Và đây là nguyên nhân đã đạt được trong những thắng lợi vinh quang, mà kẻ địch không hề ngờ tới – kể cả không hiểu được như đến nay, người Mỹ vẫn còn băn khoăn về cách đánh này – đó là một nghệ thuật chiến tranh nhân dân, mà chỉ có ở bộ đội Việt Nam, cách đánh của Việt Nam – hay là văn hóa của nghệ thuật chiến tranh nhân dân, mà người nước ngoài khó hiểu nổi như Đại tá Anh hùng, Trưởng lưới tình báo H.63 Nguyễn Văn Tàu – Tư Cang nói và khẳng định với chúng tôi như thế.

45 năm trước, cũng những ngày xuân này, trong suốt cả dịp đầu năm hoạt động trên chiến trường nội hay ngoại ô Sài Gòn, Biệt động Sài Gòn bao giờ cũng sử dụng những cách đánh táo bạo nhất, thông minh nhất, bất ngờ nhất, hiệu quả nhất... để giành chiến thắng nhanh gọn. Đó là các trận đánh vào Bộ Tổng tham mưu ngụy Sài Gòn, Tòa Đại sứ Mỹ, Bộ Tổng tư lệnh Hải quân ngụy Sài Gòn, cùng nhiều vị trí mục tiêu quan trọng ngay tại trung tâm đô thành Sài Gòn năm 1968.

Nhiều trận đánh khác, các anh chỉ một – hai người thôi, song đã làm cho cả đơn vị của Mỹ - ngụy không lúc nào phát hiện ra và bị tấn công chớp nhoáng, rút ra cũng chớp nhoáng. Yếu tố bất ngờ, chắc thắng, sáng tạo luôn luôn là tiêu chí hàng đầu cho các chiến sỹ Biệt động Sài Gòn trong cuộc Tổng tấn công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, mà chị Đoàn Thị Hồng Nga – nguyên Tiểu đoàn truởng Tiểu đoàn Biệt động Lê Thị Riêng – nay chị nghỉ hưu tại quận Bình Thạnh – nói. Những ngày đó đơn vị của chị dù ở nội hay ngoại thành, nhưng đã đánh là phải điều nghiên, suy tính thật kỹ mới đánh, do vậy đã đánh là thắng vì thế.

Cũng trong cuộc Tổng tấn công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, có một chuyện các chị Tiểu đoàn Biệt động Lê Thị Riêng giờ mới kể, là nhân dân đã giúp đỡ hết mình, để tiểu đoàn diễn thuyết đọc thư chúc Xuân của Bác ngay cổng phía Tây – chợ Bến Thành. Đó là tranh thủ tình hình ngay đêm giao thừa Xuân Mậu Thân, tiểu đoàn Biệt động do Tiểu đoàn trưởng Đoàn Thị Hồng Nga đã nhờ bà con chợ Bến Thành bắc cho mấy bàn ghế cao, đứng lên diễn thuyết công khai tại chợ Bến Thành. Sau đó chị đã thay mặt những người lính Biệt động đọc dõng dạc bài thơ chúc Tết của Bác Hồ cho bà con tại chợ Bến Thành ngay trong đêm 30 Tết.

Vào thời điểm trước cuộc Tổng tiến công và nổi dậy đồng loạt Xuân 1968 của quân và dân ta trên khắp các đô thị miền Nam, quân số Mỹ - ngụy và chư hầu phát triển cao chưa từng có, gần lên đến đỉnh điểm trong toàn bộ cuộc chiến tranh. Trong tổng số gần 50 vạn quân Mỹ, hơn 70 vạn quân ngụy và hàng vạn quân chư hầu có mặt ở miền Nam, Mỹ - ngụy ưu tiên bố trí lực lượng bảo vệ Sài Gòn ở tất cả các tầng, lớp trong và ngoài thành phố với 4 sư đoàn Mỹ, 4 sư đoàn ngụy, 8 tiểu đoàn dù và thủy quân lục chiến, 1 tiểu đoàn an ninh thủ đô, 20 vạn biệt động quân, bảo an, dân vệ, cảnh sát dã chiến, hàng ngàn khóa sinh quân sự, hàng ngàn thanh niên chiến đấu và nhiều đơn vị cơ giới, binh chủng, quân chủng.

Tại vòng ngoài, có các lữ đoàn 1 và 2 thuộc Sư đoàn bộ binh 25 Mỹ (tại căn cứ Đồng Dù), Sư đoàn bộ binh 25 ngụy và nhiều tiểu đoàn biệt động quân, đại đội bảo an ở phía Tây Bắc; Sư đoàn bộ binh số 1 Mỹ (tại căn cứ Lai Khê), Trung đoàn Thiết giáp 11 Mỹ, Sư đoàn bộ binh 5 ngụy, hàng chục tiểu đoàn biệt động quân, đại đội bảo an, lực lượng dân vệ ở phía Bắc; các đơn vị đánh thuê Nam Triều Tiên, Úc, quân dù Mỹ, Sư đoàn 18 ngụy ở phía Đông và Đông Bắc; các đơn vị thuộc lực lượng tổng trù bị bao gồm hải quân, dù, thủy quân lục chiến và 1 lữ đoàn thuộc Sư đoàn bộ binh số 9 Mỹ ở phía Nam.

Kế hoạch tổng tiến công và nổi dậy ở Sài Gòn - Gia Định được xác định trong lúc đó, các đơn vị chủ lực của Miền tiến công các căn cứ và tiêu diệt địch ở bên ngoài, sẵn sàng làm nhiệm vụ thọc sâu; quần chúng nhân dân nổi dậy bức rút đồn bót, giành chính quyền, thành lập ban tự quản cách mạng.

Vượt qua sự bảo vệ “đến từng mắt lưới” của cả hệ thống kẻ thù, đêm mồng 1 rạng mồng 2 Tết Mậu Thân, lực lượng Biệt động Sài Gòn đã rời khỏi vị trí ém quân trong nội đô, di chuyển. Và cuộc tập kích vào các mục tiêu được phân công được triển khai đồng loạt vào lúc 2h sáng mồng 2 Tết sau 8 quả đạn cối 82mm nã vào sân bay Tân Sơn Nhất.

Trong giây phút bất ngờ ban đầu, nhiều đơn vị biệt động đã bắn hạ lực lượng bảo vệ, đột nhập được vào bên trong mục tiêu. Cuộc chiến đấu diễn ra hết sức quyết liệt. Tuy nhiên, lực lượng thanh niên, sinh viên đã không có mặt hỗ trợ kịp thời, các tiểu đoàn mũi nhọn phải dừng lại tác chiến ở vòng ngoài. Các đơn vị biệt động đã chiến đấu như những chiến sĩ cảm tử cho đến khi hy sinh hoặc bị địch bắt, chỉ một số ít thoát trở về căn cứ.

Các đội biệt động số 3, 4, 5, 6, 7, 9, 11 tiến công dinh Độc lập, toà Đại sứ quán Mỹ, căn cứ Bộ Tổng tham mưu ngụy, sân bay Tân Sơn Nhất, Đài phát thanh Sài Gòn, căn cứ Bộ Tư lệnh hải quân ngụy. Một số đơn vị khác tập kích trại Cổ Loa, căn cứ Phù Đổng, Bộ chỉ huy Tiểu đoàn Gia Định, và các căn cứ địch ở Bình Hòa, Hàng Xanh, Rạch Sơn, Bình Qưới Tây, quận 6, quận 7, quận 8, đường Sư Vạn Hạnh, Bệnh viện Nhi Đồng, Vườn Lài, Chợ Thiếc, cư xá Hỏa xa.

Đến ngày 10/2/1968, các đơn vị vũ trang chuyển dần ra bên ngoài. Trong nội thành, lực lượng của các ngành vẫn tiếp tục đánh địch ở Phú Lâm, Phú Thọ, Minh Phụng, Minh Mạng, Vườn Lài, Tân Nhật, Qưới Xuân, Nam thị trấn Hóc Môn. Từ bên ngoài, ta tiếp tục pháo kích vào sân bay Tân Sơn Nhất, Bộ Tư lệnh MACV, Tổng nha cảnh sát, đài ra đa Phú Lâm…

Gắn bó với nhân dân, được nhân dân bảo vệ, che chở trong từng nhiệm vụ, vì nhân dân mà chiến đấu, hoạt động đơn tuyến hay đa tuyến thì từng chiến sỹ trong Biệt động Sài Gòn luôn lấy tiêu chí là phải được nhân dân che chở, bảo vệ, kể cả khi tình thế hiểm nguy kề cận với cái chết. Điều mà những ai đã chiến đấu trong lực lượng Biệt động phải nhớ, là: gắn bó với dân - dân tin - dân yêu - dân che chở - mãi mãi là nguyên tắc hoạt động, là niềm tin từng chiến sỹ biệt động, cũng như giữa người dân và các chiến sỹ biệt động chung sống, đã làm cho kẻ thù phải nhiều phen thất kinh.

Bao nhiêu năm rồi, Ban Liên lạc lực lượng Biệt động thành mà chính Đại tá, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Biệt động Sài Gòn - Nguyễn Đức Hùng (Tư Chu trước khi mất) và các cựu chiến binh của biệt động vẫn cố sức tìm kiếm phần mộ của những liệt sỹ chưa có hồi âm, để kiến nghị các cấp Đảng, chính quyền thực hiện chế độ cho gia đình họ. Năm 2010, Đảng, Nhà nước ta đã tuyên dương công trạng Anh hùng lực lượng VTND cho 8 đơn vị, cán bộ, chiến sỹ của Biệt động Sài Gòn đã như lời thầm biết ơn, nhắc nhở người còn sống, đã luôn nhớ về những người dũng cảm, trung kiên đã hy sinh thân mình, cả cuộc đời mình cho Tổ quốc.

Cho đến nay, dù các chiến sỹ lực lượng Biệt động thành khi trở về địa phương hay các cơ quan, đơn vị... thì ý thức gắn bó với dân, dân tin, dân yêu vẫn là điều hàng đầu mà các anh, chị luôn gắn bó, giữ mãi đến nay. Chỉ có một điều như chị Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn Biệt động Lê Thị Riêng, Đoàn Thị Hồng Nga, dù nay trên 65 tuổi, nghỉ hưu rồi, mà vẫn day dứt hằng ngày chưa yên là cho đến nay - 40 năm rồi, nhiều anh, chị em, do hoạt động đơn tuyến tại nội đô, nên khi hy sinh, đơn vị cũng không biết chỗ nằm xuống, gia đình đến nay vẫn chưa biết rõ thân xác các anh nằm nơi chốn nào?

Thật là đau buồn cho cả những ai đã tham gia Biệt động thành, nay còn sống về đây giữa lòng thành phố, khi Tết về lại nhớ những anh, chị em đã cùng chiến đấu với mình, cùng vào – ra thành phố nghi binh, kể cả họ cản bước địch, cho mình làm nhiệm vụ… rồi họ bị kẻ thù sát hại, nằm lại trong lòng thành phố, mà giờ không biết anh linh các anh, chị nằm đâu? - chị Hồng Nga tâm sự khi tôi đến thăm và thắp nén nhang tưởng nhớ các linh hồn đồng đội của chị - trước Tết này.