Làn sóng ngầm vay tín dụng đen để ăn chơi, cờ bạc đang lan rộng khắp vùng ngoại thành Hà Nội và các tỉnh lân cận. Những ông bố, bà mẹ lam lũ ở ngoại thành Hà Nội bất ngờ bị giúi vào tay tờ giấy nhận nợ lên đến hàng trăm triệu đồng, thậm chí là cả tỷ đồng. Chủ nhân khoản nợ ấy không ngoài ai khác cậu quý tử vốn được coi là ngoan ngoãn hiền lành. Cả đời bám vào đồng ruộng, họ cũng chẳng kiếm đâu ra trăm triệu chứ đừng nói bạc tỷ. Thế nên, có ông bố hoang mang, bí bách đã chọn cái chết để không phải đối mặt với khoản nợ của đứa con.
Bi kịch cha tự tử vì món nợ của con
Vụ tự tử của ông Nguyễn Đức T. ở xã An Thượng, huyện Hoài Đức, Hà Nội là sự cảnh báo đau xót cho nhiều gia đình có con chơi bời. Ông T. có cậu con trai là Nguyễn Đức Khôi và bạn là Nguyễn Đắc Mạnh vay lãi số tiền 150 triệu đồng và 300 triệu đồng của Hoàng Quốc Anh 29 tuổi, ở cùng xã với lãi suất 2.000 đồng/triệu/ngày.
Nhiều lần đòi Khôi và Mạnh trả tiền không được, ngày 17/7 Quốc Anh ép Mạnh về nhà mình rồi dùng mũ cối và dây điện đánh. Sau đó Quốc Anh gọi điện thoại cho Nguyễn Bá Trường 29 tuổi ở cùng xã cùng đi tìm Khôi. Tìm được Khôi tại quán Internet ở Mỹ Đình, Từ Liêm, Quốc Anh ép "con nợ" về xã An Thượng. Trên trên xe ôtô về xã, Quốc Anh dùng dây điện vụt vào người Khôi gây thương tích rồi trói Khôi chở về nhà đòi nợ. Tại nhà Khôi, ông T. là bố Khôi phải viết giấy nhận nợ thay con khoản tiền 150 triệu đồng và hẹn ngày trả. Sau đó Quốc Anh mới cởi dây trói cho Khôi.
Hoàn cảnh gia đình ông T. không khá giả, vẫn vất vả với ruộng đồng. Bản thân Khôi lại ham chơi nên ông T. rất buồn vì con. Có lẽ do quá bí bách trước món nợ đến ngày trả, ông T. quẫn trí đã treo cổ tự tử vào ngày 29/7.
Ngày 11/11, Công an huyện Hoài Đức đã bắt tạm giam đối với Quốc Anh và khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Quốc Anh và Trường về hành vi bắt giữ người trái pháp luật. Đối tượng hành xử theo kiểu xã hội đen sẽ bị xử lý trước pháp luật. Nhưng đối với gia đình ông T., hậu quả thật đau xót.
Cũng rơi vào hoàn cảnh quẫn bách như ông Nguyễn Đức T., ông Trần Hoàng H. ở xã Đ.N., huyện Đông Anh, Hà Nội cũng bị sốc bởi món nợ lên tới 500 triệu đồng của cậu quý tử. Bỗng nhiên vào một ngày cuối tháng 10/2011, một người lạ mặt tìm đến nhà ông đưa ra một tờ giấy nhận nợ có con số tròn trĩnh nửa tỷ bạc. Ông H. hoa cả mắt, choáng váng không tin vào mắt mình.
Cả cuộc đời bám mặt vào đồng ruộng, ông chẳng bao giờ mơ tưởng tới con số một trăm triệu đồng. Ấy vậy mà đột ngột một món nợ từ trên trời rơi xuống như cơn ác mộng. Ông H. không chịu nổi cú sốc này nên đã chọn cách kết thúc nỗi buồn bằng chai thuốc trừ sâu. May mắn ông H. đã được người nhà phát hiện và cấp cứu kịp thời.
Hành vi trái pháp luật sẽ bị xử lý nghiêm
Những bi kịch đau lòng trong gia đình như trên hiện đang như một con sóng ngầm, lan rộng tới rất nhiều gia đình nông thôn ở ngoại thành Hà Nội cũng như nhiều tỉnh thành khác, nơi có tốc độ đô thị hóa mạnh. Nó có nguy cơ nhấn chìm gia đình và cả tương lai của vô số thanh niên ham chơi, lười lao động.
Anh Nguyễn Tiến V. ở xã Đ.A., huyện Đông Anh, Hà Nội có một người con trai a dua theo chúng bạn chơi bời. Cậu ta vay lãi để ăn tiêu rồi bỏ học khi đang học cấp 3. Hàng ngày cậu quý tử thuê xe taxi đi ăn nhậu cùng bạn bè, thậm chí bay lắc suốt đêm. Thời gian còn lại nó ngồi lì trên màn hình máy tính chơi game, đánh bạc trên Internet. Lâu lâu sau, có người lạ mặt đến thông báo cho anh V. món nợ 500 triệu đồng của cậu con trai.
Anh V. trả lời không biết và không trả số tiền đó thì bị đối tượng này dọa sẽ "xử lý" con và phá đồ đạc nhà anh. Sau khi anh V. dọa lại là sẽ gọi Công an, đối tượng kia bỏ đi. Còn cậu con trai, hàng xóm thỉnh thoảng thấy cậu ta trốn biệt đi đâu đó mấy ngày, rồi đột ngột khi trở về lại chạy sang nhà hàng xóm nấp nhờ vì sợ chủ nợ đến đánh, đòi tiền.
Thời gian qua, Đường dây nóng Báo CAND cũng nhận được nhiều phản ánh của chính những người thân trong gia đình các con nợ. Tâm sự với chúng tôi, chị T. ở thôn Đông, xã Hoàn Sơn, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh rất lo lắng vì phong trào vay nặng lãi lấy tiền chơi cờ bạc trong một bộ phận thanh niên địa phương. Một số gia đình hoàn toàn bất ngờ khi có người lạ mặt đến đòi nợ.
Tìm hiểu qua con mình, họ mới biết chúng được một vài đối tượng chuyên cho vay nặng lãi để chơi cờ bạc. Khi con họ không còn khả năng trả nợ thì các đối tượng này mới mang giấy ký nợ đến nhà đòi tiền. Chủ nợ đều là thành phần có máu mặt nên hầu hết các gia đình mang tâm lý sợ bị trả thù nên không dám báo Công an.
Một lý do nữa khiến họ ngậm đắng nuốt cay bán đất, vay mượn để trả nợ là do bố mẹ con nợ nghĩ rằng mình không có chứng cứ để tố cáo. Cụ thể là chủ nợ cho vay với lãi suất cao nhưng không thể hiện trên giấy tờ. Nếu con nợ vay 100 triệu đồng trong vòng một tháng với lãi suất 5.000đ/triệu đồng/ngày thì chủ nợ sẽ trừ luôn số tiền 15 triệu đồng, chỉ đưa cho con nợ 85 triệu đồng nhưng trong giấy nhận nợ vẫn ghi đầy đủ 100 triệu đồng.
Trong giấy nhận nợ này hoàn toàn không ghi con số lãi suất khoản vay. Khi con nợ không trả nợ đúng hẹn thì nhiều chủ nợ dùng các hình thức đòi nợ không đúng pháp luật. Điển hình là vụ chủ nợ Nguyễn Hồng Quang ở xã Nguyên Khê, huyện Đông Anh, Hà Nội dùng vòng hoa tang uy hiếp tinh thần con nợ cùng xã. Hay như trường hợp bắt giữ người trái pháp luật ở huyện Hoài Đức, Hà Nội… Thực tế nếu các bậc phụ huynh biết báo với cơ quan Công an thì mọi hành vi vi phạm pháp luật đều bị xử lý nghiêm khắc.
Tình trạng vay lãi lấy tiền ăn chơi trong giới trẻ ở vùng nông thôn đô thị hóa đang là vấn đề nóng trong dư luận. Ở vùng nông thôn mang tính làng xã, phong trào tín dụng đen, đòi nợ theo kiểu "xã hội đen" trở thành đề tài âm ỉ và là nỗi lo trong các gia đình có con hư. Nhưng, không phải bất kỳ thanh niên nào cũng được vay tín dụng đen. Chủ nợ biết cách "chọn mặt gửi vàng" - con nợ là con một, được nuông chiều hoặc đất đai nhà cửa rộng rãi có thể bán được thì chủ nợ mới cho vay.
Nói về hiện tượng vay lãi ăn chơi và thu nợ trái pháp luật, Trung tá Trần Hải Quân, Phó Trưởng Công an huyện Đông Anh, Hà Nội đưa ra nhận xét: Tình trạng thanh niên chơi bời đã xuất hiện nhiều năm nay ở các khu vực có tốc độ đô thị hóa mạnh, bất động sản sôi động. Hiện nay đã có hiện tượng cộng tác giữa con nợ và chủ nợ để uy hiếp gia đình bố mẹ con nợ.
Hành vi đó là trái pháp luật. Việc cho vay tiền với lãi suất cao cũng là trái pháp luật. Khi chủ cho vay tiền, con nợ chưa trả được thì đó chỉ là quan hệ dân sự. Nhưng nếu chủ nợ thuê đối tượng đòi nợ không đúng pháp luật là vi phạm pháp luật hình sự. Đối tượng vi phạm pháp luật sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Tình trạng vay lãi lấy tiền ăn chơi và đòi nợ theo kiểu xã hội đen đang lan tràn khắp nơi trong lứa tuổi thanh niên hiện nay. Hậu quả của nó sẽ rất nặng nề cho cả gia đình và xã hội. Những đứa con sa ngã, những ông bố bà mẹ chọn cách giải quyết tiêu cực, những kẻ đòi nợ trái pháp luật… sẽ tạo sự bất ổn trong mỗi địa phương.
Bởi vậy, hơn lúc nào hết, các ông bố bà mẹ phải hướng cho con phát triển toàn diện theo hướng tích cực từ khi còn nhỏ, có cách giáo dục hợp lý, khi phát hiện vụ việc liên quan đến tín dụng đen hoặc đòi nợ trái pháp luật cần báo ngay cho cơ quan Công an. Bên cạnh đó, lực lượng Công an cơ sở cũng phải nắm bắt tình hình, chủ động phòng ngừa sự việc tiêu cực xảy ra
