Gìn giữ nghề làm phỗng đất

Phỗng đất là món đồ chơi truyền thống của trẻ con Việt Nam thời xa xưa, cũng là món đồ được các đền, chùa sử dụng trong cúng bái. Ngoài ý nghĩa về giải trí, tâm linh thì phỗng đất còn mang rất nhiều ý nghĩa về lịch sử, văn hoá và giáo dục

Ông Phùng Đình Giáp - 67 tuổi (thông Đông Khê, xã Song Hồ, Thuận Thành, Bắc Ninh) cùng với vợ là bà Nguyễn Thị Điểu, đã gần 60 năm nay hai ông bà cứ miệt mài, đau đáu với phỗng đất - món đồ chơi mang nhiều ý nghĩa lịch sử, văn hoá của dân tộc Việt Nam. 

Phỗng đất là đồ được bày trong đền chùa và là đồ chơi của trẻ con thời xưa, cái thời mà mâm cỗ trung thu chỉ có ít hoa quả, bánh đúc xanh, ông tiến sĩ, đèn ông sao và một bộ phỗng đất.

Gia đình ông Phùng Đình Giáp đã giữ nghề làm phỗng đất từ thời cha ông, riêng ông Giáp đã làm phỗng đất hơn 60 năm
Gia đình ông Phùng Đình Giáp đã giữ nghề làm phỗng đất từ thời cha ông, riêng ông Giáp đã làm phỗng đất hơn 60 năm

Một bộ phỗng đất được bày ở nhà gồm 5 nhân vật và mỗi nhân vật lại mang một ý nghĩa khác nhau nhưng liên kết với nhau: con chim tượng trưng cho khát vọng hoà bình; con rùa gắn với biển cả và trong tâm linh của người Việt thì là một biểu tượng thiêng liêng; người già và em bé tượng trưng cho sự nối tiếp truyền thống còn con phỗng hình Phật thường được đặt ở giữa có ý nghĩa tâm linh, giáo dục thế hệ sau này sống đúng mực, hiền lành. 

Bộ phỗng đất truyền thống gồm 5 nhân vật
Bộ phỗng đất truyền thống gồm 5 nhân vật

Có thể thấy rằng, từ xa xưa ông cha ta đã đưa giáo dục vào tận những món đồ chơi đơn giản như thế này với mục đích dạy bảo con cháu không quên gốc gác của mình.

Con phỗng đất nôm na chỉ là cục đất được tạo hình và tô màu, thật sự nó không được đẹp như đồ chơi bây giờ, thậm chí có phần thô kệch nhưng để làm được phỗng đất phải thực hiện đủ 7 giai đoạn và tốn khá nhiều thời gian, nếu chỉ sơ suất 1 trong 7 giai đoạn thì sẽ không làm được hình phỗng đất.

Bà Điểu - vợ ông Giáp giã đất thó rồi sàng lấy bột mịn như bột mỳ. Đất thó hay còn gọi là đất sét được đào ngoài đồng rồi mang về phơi khô, nhìn như cục đá.
Bà Điểu - vợ ông Giáp giã đất thó rồi sàng lấy bột mịn như bột mỳ. Đất thó hay còn gọi là đất sét được đào ngoài đồng rồi mang về phơi khô, nhìn như cục đá.
Hỗn hợp bột đất thó, giấy mủn được trộn vào nhau bằng tay rồi đập bằng chày cho đến khi mịn.
Hỗn hợp bột đất thó, giấy mủn được trộn vào nhau bằng tay rồi đập bằng chày cho đến khi mịn.
Phỗng đất được làm từ hỗn hợp giấy và đất. Giấy được ngâm nước cho mủn thành sền sệt thế này khoảng 1 tuần
Phỗng đất được làm từ hỗn hợp giấy và đất. Giấy được ngâm nước cho mủn thành sền sệt thế này khoảng 1 tuần
Tạo hình bằng tay hoặc sử dụng các công cụ khác như que tre vót mỏng, nhọn
Tạo hình bằng tay hoặc sử dụng các công cụ khác như que tre vót mỏng, nhọn
Hồ trắng gồm bột hồ điệp trắng, hồ nếp pha với nước và quấy bằng tay rồi lọc qua khăn cho đến khi thật mịn, từng giọt hồ chảy thật chậm rơi từng giọt qua kẽ tay mới đạt tiêu chuẩn
Hồ trắng gồm bột hồ điệp trắng, hồ nếp pha với nước và quấy bằng tay rồi lọc qua khăn cho đến khi thật mịn, từng giọt hồ chảy thật chậm rơi từng giọt qua kẽ tay mới đạt tiêu chuẩn
Loại phỗng không tô màu sẽ được đánh bóng bằng cật tre hoặc miếng nhựa
Loại phỗng không tô màu sẽ được đánh bóng bằng cật tre hoặc miếng nhựa
Ngoài phỗng đất truyền thống, ông Giáp còn làm thêm nhiều hình tượng khác như 12 con giáp, chủ đề theo năm...
Ngoài phỗng đất truyền thống, ông Giáp còn làm thêm nhiều hình tượng khác như 12 con giáp, chủ đề theo năm...
Phỗng đất - món đồ chơi dân gian đang dần biến mất
Phỗng đất - món đồ chơi dân gian đang dần biến mất
Tô màu, màu chủ đạo của phỗng là đỏ, xanh hoặc vàng như màu trên con tò he. Sự sặc sỡ sẽ thu hút trẻ em nhiều hơn
Tô màu, màu chủ đạo của phỗng là đỏ, xanh hoặc vàng như màu trên con tò he. Sự sặc sỡ sẽ thu hút trẻ em nhiều hơn
Tượng được phủ lên 2 lớp hồ trắng, giữa mỗi lớp là một lần phơi cho khô
Tượng được phủ lên 2 lớp hồ trắng, giữa mỗi lớp là một lần phơi cho khô
Sau khi tạo hình tượng mong muốn, tượng sẽ được phủ lên một hỗn hợp hồ trắng.
Sau khi tạo hình tượng mong muốn, tượng sẽ được phủ lên một hỗn hợp hồ trắng.
Đất dùng để nặn phải mịn, không dính tay
Đất dùng để nặn phải mịn, không dính tay
Phong Sơn(Ảnh)

Các tin khác

Đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, quốc thái dân an

Đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, quốc thái dân an

Chào mừng Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ 10 và kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tối 6/11, Ban Văn hóa Trung ương và Ban Nghi lễ Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã tổ chức Lễ hội hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, đất nước thanh bình, giáo hội hưng thịnh và nhân dân an lạc.

Thông điệp niềm tin từ bìa báo số đặc biệt

Thông điệp niềm tin từ bìa báo số đặc biệt

Gần đây, cụm từ thường được nhắc đến là “nền kinh tế chú ý”. Nghĩa là sự sống còn đều nằm trong chữ “chú ý”. Trong kỹ thuật truyền thông, yếu tố tạo sự thu hút được công chúng trong ít nhất 3 giây được gọi là hook, nghĩa là cái móc tâm trí. Bìa báo được ví như mặt tiền của một gian hàng. Vậy đưa hình ảnh gì ra mặt tiền gây chú ý là một quyết định có tính thành - bại.

Văn học Công an nhân dân: Khẳng định mình giữa tiến trình thời đại

Văn học Công an nhân dân: Khẳng định mình giữa tiến trình thời đại

Trong tiến trình phát triển của văn học Việt Nam hiện đại, văn học Công an nhân dân là một dòng chảy quan trọng, có tính thống nhất và xuyên suốt, gắn liền mật thiết với sự ra đời, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng Công an trong công cuộc bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội. Sự đặc thù về “độ khó” của đề tài này vừa là thách thức, đồng thời cũng là cơ hội rộng mở cho các nhà văn cả trong và ngoài ngành dấn thân sáng tạo.

Vận động hiến tặng tài liệu, hiện vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh Khánh Hòa

Vận động hiến tặng tài liệu, hiện vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh Khánh Hòa

Để bổ sung đầy đủ hơn các giai đoạn lịch sử, sự kiện, chiến công của tập thể, cá nhân tiêu biểu, Giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa gửi thư ngỏ, mong muốn các đồng chí nguyên lãnh đạo Công an tỉnh, Công an các đơn vị, địa phương, các thế hệ cán bộ - chiến sĩ Công an cùng nhân dân hiến tặng, tài liệu, hiện vật, kỷ vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh.

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Trong không gian linh thiêng của Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP Hồ Chí Minh) - nơi từng chứng kiến bao dấu tích lịch sử - chương trình giao lưu nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Khúc tri ân” do Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh tổ chức đã diễn ra đầy xúc động.

Bài 2: Cần màng lọc hiệu quả để chặn phim rác AI

Bài 2: Cần màng lọc hiệu quả để chặn phim rác AI

Sự phát triển nhanh chóng của phim ngắn AI đang tạo ra một nguồn cung nội dung khổng lồ với chi phí sản xuất thấp, có sức hút lớn đối với người xem. Nhưng khi tốc độ, số lượng phim sản xuất không tỷ lệ thuận với chất lượng và quá nhiều sản phẩm đơn giản, lặp lại, thiếu giá trị tác động tiêu cực đến nhận thức và hành vi người xem thì một “màng lọc” đủ hiệu quả là bài toán cấp thiết.

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Phim ngắn được sản xuất bằng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó có vô số sản phẩm có nội dung gần giống nhau, có nhiều tình tiết vô lý, thậm chí không ít sản phẩm dung tục tràn ngập trên không gian mạng. Đáng lo ngại là những sản phẩm này vẫn thường xuyên len lỏi vào văn phòng làm việc của nhiều cơ quan, đến tận góc bếp của các bà nội trợ và từng căn phòng ngủ của các gia đình...

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Ngày 29/9, Dự án đầu tư Bảo quản, tu bổ, phục hồi điện Kính Thiên đã chính thức khởi công. Việc phục dựng công trình mang tính biểu tượng quyền lực quốc gia Đại Việt từ thế kỷ 15 – 18 được khẳng định là tôn trọng tối đa yếu tố gốc, bảo đảm tính xác thực của điện Kính Thiên. Tuy nhiên, vẫn ít người biết, cụ thể công trình này như thế nào.

Lần đầu đến Việt Nam nhưng tôi thấy mình như đã ở đây từ lâu

Lần đầu đến Việt Nam nhưng tôi thấy mình như đã ở đây từ lâu

Sau nhiều lần đến Việt Nam và nhất quyết lên tiếng về chiến tranh tại Việt Nam, nhà văn Sara Lidman từng giúp nhiều người Thuỵ Điển hiểu hơn về những gì diễn ra ở dải đất hình chữ S này. Hơn 60 năm sau, câu chuyện ấy được đạo diễn Gunilla Bresky đưa trở lại Việt Nam trong Liên hoan phim Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16, với bộ phim “Sara và những kiếp người”, cùng nhiều câu chuyện đặc biệt quanh tác phẩm và nữ nhà văn này.

“Người giữ nhịp bình yên” và những câu chuyện phía sau tiếng còi

“Người giữ nhịp bình yên” và những câu chuyện phía sau tiếng còi

“Người giữ nhịp bình yên” (Trịnh Trung Hiếu, Nhà xuất bản Công an nhân dân) kể những câu chuyện phía sau sắc phục Cảnh sát giao thông - nơi có những ca trực lặng thầm, những tình huống bất ngờ và những con người ngày ngày góp phần giữ bình yên trên mỗi cung đường.

Rà soát các trường hợp phổ biến phim trên mạng có dấu hiệu vi phạm

Rà soát các trường hợp phổ biến phim trên mạng có dấu hiệu vi phạm

Cục Điện ảnh đang phối hợp với các cơ quan, đơn vị chức năng tiến hành kiểm tra, rà soát, xác minh các trường hợp tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động phổ biến phim trên các nền tảng, ứng dụng và không gian mạng có dấu hiệu vi phạm các quy định của pháp luật về điện ảnh.

Chủ động kỹ năng tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027

Chủ động kỹ năng tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027

Ngoài việc tập huấn kỹ năng cho đội ngũ làm công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm về sự kiện đối ngoại quan trọng của đất nước; các cơ quan báo chí còn định vị năng lực công nghệ, bảo đảm an toàn hệ thống thông tin và chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực số trước khi bước vào Năm APEC 2027.

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Từ những lễ hội truyền thống, chương trình nghệ thuật phục vụ nhân dân đến các sân chơi thể thao sôi nổi ở cơ sở, năm 2026 đang ghi dấu một bước chuyển mạnh mẽ của đời sống văn hóa, thể thao Phú Thọ. Trong không gian mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, các giá trị văn hóa được tiếp tục gìn giữ, lan tỏa, trong khi phong trào thể dục, thể thao ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành động lực nâng cao sức khỏe, tinh thần và chất lượng cuộc sống của người dân.