Lợn "quét đất" từ lò mổ đến chợ
Có mặt tại lò mổ gia súc Thịnh Liệt (quận Hoàng Mai) từ sáng sớm, chúng tôi nhận thấy hoạt động của lò mổ lớn nhất Hà Nội vẫn không có gì thay đổi so với thời điểm trước khi có dịch tai xanh. Gần 4h ngày 28/4, hàng chục chiếc xe máy chở lợn vẫn vèo vèo từ trong cổng lò mổ đi ra, chất ngất trên đó là những con lợn đã bị mổ phanh, vắt vẻo ngang xe. Đây là lò mổ có công suất 1.500 con lợn/ngày.
Lợn được mổ hoàn toàn thủ công, phần nước thải và phân gia súc không hề được xử lý xả thẳng ra sông Sét từ 100-120m3/ngày đêm. Đã nhiều lần, lò mổ này bị kiểm tra đột xuất và xử phạt hành chính vì không đảm bảo vệ sinh môi trường. Chỉ cần 30 phút, một con lợn sống đã được làm thịt, mổ phanh và buộc lên xe máy gọn gàng, chuẩn bị ra khỏi lò tỏa đến các chợ trong nội thành Hà Nội.
Ở lò mổ này thường xuyên có 3 nhân viên thú y túc trực thường xuyên làm nhiệm vụ kiểm dịch. Mỗi lần đóng dấu, lấy giấy kiểm dịch chỉ mất 5.000 đồng tiền phí, nhưng càng về sáng, việc đóng dấu kiểm dịch càng lơ là. Theo quan sát của chúng tôi, chưa đầy 1 phút, việc kiểm dịch một con lợn đã hoàn thành. Chỉ liếc sơ con lợn, dập dấu và đưa giấy chứng nhận kiểm dịch là xong thủ tục. Có những lúc, lái buôn cứ việc chở lợn qua cổng, mà không cần phải đóng dấu kiểm dịch.
Theo Quyết định 51, Quyết định 61/QĐ-UBND về việc vận chuyển gia súc, gia cầm của UBND TP Hà Nội, thì các phương tiện vận chuyển gia súc, gia cầm phải bao gói kín sản phẩm trước khi vận chuyển vào TP. Thậm chí, Sở Công thương đã cấp miễn phí 200 chiếc thùng inox đựng thực phẩm sau giết mổ cho 10 lò mổ trên địa bàn để làm mẫu, chia làm 2 đợt.
Riêng lò mổ Thịnh Liệt được cấp 50 chiếc, nhưng theo quan sát của chúng tôi, những chiếc thùng này đều bị bỏ xó và lái buôn vẫn thản nhiên chở lợn không che đậy từ lò mổ về các chợ. Những chiếc xe máy thường xuyên phải chịu tải trọng của 3-4 con lợn lặc lè, chân lợn quét đất từ lò mổ đến điểm bán lẻ. Có người "cẩn thận" đối phó bằng cách vắt một tấm bao tải dứa lên trên, gió thổi bay phần phật và chẳng có tác dụng che chắn gì.
Giết mổ thủ công dễ làm lây lan dịch bệnh (Ảnh chụp tại lò mổ Thịnh Liệt sáng 28/4).
Chị Thu, một lái buôn ở lò mổ Thịnh Liệt cho biết, muốn cho lợn vào thùng, thì phải chặt nhỏ lợn ra thành nhiều mảnh, không người bán thịt nào muốn như vậy. Hơn nữa, thịt bị nhét trong thùng kín khi đem ra phản ở chợ để sẽ nhanh bị hỏng hơn để nguyên con về chợ mới xẻ thành từng mảng nhỏ. Ngoài ra, nếu nhét trong thùng theo quy định, mỗi xe máy chỉ chở được 1 con lợn. Còn với cách chở "truyền thống", một chiếc xe máy có thể chở tới 4 con lợn. Vì vậy, có quy định, nhưng chỉ trừ những đợt cao điểm, còn lại hầu như 100% người buôn thịt lợn đều không thực hiện.
Giò, chả, thịt quay ế ẩm theo dịch…
Do ảnh hưởng của dịch lợn tai xanh, những ngày qua sức tiêu thụ thịt lợn của người dân Thủ đô có giảm, song qua ghi nhận của chúng tôi, lượng thịt lợn tươi sống được tiêu thụ giảm không đáng kể. Phản ứng của người tiêu dùng trước sự lây lan nhanh của dịch lợn tai xanh, dường như cũng đỡ bất ngờ và hoang mang hơn, bởi đây không phải là lần đầu tiên, dịch tai xanh xuất hiện. Tuy nhiên, tâm lý bất an, lo lắng vẫn thể hiện ở sự dè dặt khi lựa chọn thực phẩm.
Khi chúng tôi về xã Thạch Lỗi, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương, nơi dịch tai xanh đang hoành hành, hầu hết các chợ đều không bán thịt lợn. Các đám cưới, đám giỗ cũng đều thay thế thịt lợn bằng thịt bò, cá… Một vài chợ ngoại thành tại Gia Lâm, mức độ tiêu thụ thịt lợn, giò chả… cũng giảm đáng kể. Tuy nhiên, ở các chợ nội thành, nhu cầu sử dụng thịt lợn làm thức ăn chính của mỗi gia đình đều không giảm sút.
Tại chợ Hôm, quận Hai Bà Trưng, các quầy hàng thịt lợn vẫn tấp nập người mua. Chị Huyền, tiểu thương bán thịt lợn tại chợ này cho biết, từ hôm có dịch tai xanh đến giờ, số lượng khách mua hầu như không biến động. Nhưng phần lớn người tiêu dùng đều lựa chọn khá kỹ trước khi mua. "Họ lật lên, lật xuống chán chê. Có người còn yêu cầu mua miếng thịt trên đó có dấu của thú y để đảm bảo an toàn", chị Huyền cho biết.
Chợ tạm Phùng Hưng cũng vẫn đông khách mua thịt, đến tầm 11h trưa 28/4, nhiều phản thịt đã hết sạch thịt lợn. Một người bán ở đây cho chúng tôi biết, nghe thông tin dịch tai xanh đã lan đến Hà Nội, chị cũng sợ bán chậm, lấy ít hơn ngày thường khoảng 15kg thịt. Nhưng bán đến hơn 10 rưỡi đã hết sạch. Còn bác Trần Huy Thành, phố Lý Nam Đế đang đứng trông xe chờ vợ đi chợ kể, gần một tuần nay nhà bác không hề ăn thịt lợn vì sợ mua phải lợn bệnh. Nhưng ăn mãi, tôm, cá, thịt bò, thịt gà cũng chán. "Tôi bảo bà ấy cứ mua thịt lợn về kho tàu, ninh thật kỹ cho an toàn", bác Thành hào hứng.
Khác với các mặt hàng thịt lợn tươi sống, quầy giò, chả và nem chua, ruốc sức mua giảm đáng kể. Nhiều người tiêu dùng đã quyết định tẩy chay các loại thực phẩm chế biến sẵn từ thịt lợn này vì rất khó kiểm tra nguồn gốc...
| Quyền Cục trưởng Cục Thú y Hoàng Văn Năm cho biết, virus tai xanh không hề có cơ chế lây nhiễm sang người như cúm gia cầm nên người tiêu dùng hoàn toàn yên tâm chọn mua và sử dụng những loại thịt tươi, ngon, không có mùi tanh hoặc mùi kháng sinh. Thịt lợn phải được sơ chế kỹ và nấu chín để đảm bảo sức khỏe và chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm. Như vậy, không cần thiết phải "tẩy chay" thịt lợn ra khỏi bữa ăn gia đình. Chỉ cần chế biến kỹ và lựa chọn tinh khi mua thịt lợn, người tiêu dùng vẫn có thể yên tâm sử dụng loại thực phẩm này. |
