Theo Đại tá Lê Duy Tấn, Trưởng Công an TP Hạ Long thì nhận định ban đầu vụ cháy ở tiệm vàng Đức Anh là do chập điện ở biển quảng cáo treo tại mặt tiền ngôi nhà gây ra những tiếng nổ lép bép và lan nhanh vào trong. Hiện Viện Khoa học Hình sự, Bộ Công an đang giám định nguyên nhân để đưa ra kết luận cuối cùng của vụ cháy. Tuy nhiên, theo Đại tá Phạm Công Long, Trưởng phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy (PCCC), Công an tỉnh Quảng Ninh thì qua vụ cháy này đã cho thấy, công tác phòng cháy chữa cháy ở nhiều gia đình trong khu dân cư tại Quảng Ninh còn khá chủ quan, đây là một lỗ hổng đáng báo động.
Đại tá Phạm Công Long cho biết, vài năm trở lại đây, hỏa hoạn trong khu dân cư trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh có chiều hướng gia tăng. Nguyên nhân chủ yếu là do sự cố về điện. Các hộ gia đình sử dụng thiết bị điện không an toàn, hệ thống cầu chì, automat không đảm bảo tiêu chuẩn quy định. Một số hộ gia đình, hộ kinh doanh khi cải tạo nâng cấp sửa chữa nhà không đồng thời nâng cấp hệ thống điện, dẫn đến quá tải gây chập cháy.
Theo Đại tá Phạm Công Long, nguyên nhân xảy ra một số vụ cháy nữa là do người sử dụng bình gas, bếp gas không am hiểu tính chất nguy hiểm của gas và biện pháp xử lý thông thường. Người thường xuyên sử dụng gas, bếp gas ở các hộ gia đình hiện nay phần lớn là người già, trẻ em, nhưng nhận thức và phương pháp xử lý khi có sự cố của họ còn rất hạn chế, nên nguy cơ tiềm ẩn dẫn đến cháy nổ rất cao.
Cá biệt, có những gia đình, khi phát hiện sự cố rò, rỉ khí gas, vì không am hiểu cách xử lý, đã bật điện kiểm tra, làm phát sinh tia lửa ở ổ cắm điện, dẫn đến cháy nổ, gây thiệt hại nặng về người và tài sản.
Theo ông Long thì báo động hiện nay là có những hộ gia đình nơi ở chung với nơi kinh doanh, hàng hóa kinh doanh thường là những mặt hàng dễ cháy, trị giá hàng hóa lên tới tiền tỷ, nhưng ý thức, trách nhiệm đảm bảo an toàn PCCC còn kém, thậm chí không có bình chữa cháy và không có nguồn nước chữa cháy dự trữ v.v…
Tại TP Hạ Long có nhiều khu dân cư có các cơ sở sửa chữa xe máy, cửa sắt nằm xen kẽ trong khu dân cư, nhưng chủ kinh doanh lại rất coi thường công tác PCCC. Việc sử dụng hàn điện, hàn hơi đôi khi còn vi phạm nghiêm trọng về an toàn PCCC. Thậm chí có những cơ sở bình chứa gas, bình sinh khí Acetilen (C2H2) để sát với chai chứa ô xy, vị trí để mỏ hàn cách nơi để bình gas, chai ôxy không đảm bảo an toàn.
Đặc biệt, nhiều gia đình không được định kỳ bảo dưỡng ôtô, xe máy, cá biệt có phương tiện thiết bị được thay thế nhiều lần không đảm bảo an toàn nhưng vẫn để chung với nơi ở và khi gặp sự cố đã gây ra hỏa hoạn. Đơn cử là vụ cháy xe ôtô xảy ra gần đây nhất tại nhà anh Nguyễn Chiến Toàn, ở tổ 65, khu 4, phường Bạch Đằng, TP Hạ Long, nhưng may mắn không gây thiệt hại về người.
Đại tá Phạm Công Long cảnh báo, hiện Quảng Ninh có một số chung cư cũ do xây dựng đã lâu và một số chung cư cao tầng mới đưa vào sử dụng vừa làm chung cư để ở, vừa kết hợp kinh doanh, làm văn phòng, khách sạn… đây cũng chính là những nguy cơ tiềm ẩn rất lớn dẫn đến cháy nổ ở khu dân cư. Trong khi đó, lực lượng chữa cháy dân phòng ở khu dân cư hiện nay còn yếu về nhiều mặt (không được huấn luyện, tập huấn thường xuyên, không có phương tiện, thiết bị nên việc ứng cứu, xử lý sự cố cháy ban đầu gặp khó khăn, dẫn đến đám cháy lớn...); đường giao thông vào các khu dân cư quá chật hẹp, lại bị ngăn cản bởi những "cột mốc" không cho xe ôtô qua, nên khi xảy ra sự cố cháy, việc cứu chữa của lực lượng chức năng gặp rất nhiều khó khăn.
Để đảm bảo an toàn PCCC trong khu dân cư, theo Đại tá Phạm Công Long không có giải pháp nào khác ngoài bản thân mỗi người dân, hộ dân phải tự nâng cao kiến thức PCCC khi sử dụng điện; sử dụng gas trong gia đình. Đặc biệt phải thường xuyên kiểm tra hệ thống thiết bị điện, hệ thống gas để nâng cấp, cải tạo kịp thời nhằm ngăn chặn sự cố đáng tiếc xảy ra. Khi xây nhà phải quan tâm đến hệ thống thoát hiểm và bố trí hệ thống điện phù hợp với tính năng, công suất sử dụng của gia đình mình.
Một trong những nguyên nhân gây thiệt hại lớn và hậu quả nghiêm trọng ở vụ cháy tiệm vàng Đức Anh là nhà xây dựng quá kiên cố, hệ thống thoát hiểm không phù hợp, khi xảy ra sự cố người trong nhà khó thoát hiểm ra ngoài, lực lượng chữa cháy khó vào xử lý. Thiết nghĩ, khi quy hoạch khu dân cư tỉnh Quảng Ninh phải tuân thủ các quy định về công tác đảm bảo an toàn PCCC (giao thông, nguồn nước, khoảng cách PCCC giữa các lô nhà...), đồng thời tuyên truyền quy định về an toàn PCCC sâu rộng đến mọi tầng lớp nhân dân. Khi xảy ra sự cố cháy, người dân hãy gọi điện thoại kịp thời cho lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp với số 033.114 để kịp thời ứng cứu, giảm thiểu thiệt hại
