Giật mình... bến thủy không phép
Trong một nỗ lực lập lại tình hình TTATGT đường thủy, ngày 15/6 vừa qua, lực lượng liên ngành gồm Công an, Thanh tra giao thông TP Hà Nội đã tiến hành kiểm tra các phương tiện thủy tại Hồ Tây. Chỉ trong buổi sáng kiểm tra đã phát hiện hàng loạt sai phạm.
Ngoài việc bến thủy tại đây hoạt động đã hết phép, ca nô làm công tác cứu hộ không có đăng ký, tàu du lịch ăn uống hai tầng thì không có thuyền trưởng mà chỉ có thuyền phó và 7 thủy thủ… đặc biệt tại đây có 100 thuyền đạp nước của một đơn vị đang hoạt động tại đây và mặc dù có trang bị đủ phao cứu sinh nhưng chủ phương tiện cũng không có biện pháp nhắc nhở khách mặc áo phao khi du ngoạn…
Trao đổi với chúng tôi, ông Trần Đăng Hải - Phó Chánh Thanh tra giao thông (Sở GTVT Hà Nội) cho biết: Hiện Hà Nội có 69 hồ lớn nhỏ và 13 sông chảy qua. Trên địa bàn cũng có 48 bến thủy nội địa, 26 bến đò ngang trên sông, 14 bến trên hồ với khoảng 300 phương tiện thủy đang hoạt động trên các tuyến. Thống kê của Thanh tra Giao thông cho thấy tính đến hết năm 2010 trên địa bàn có tới hơn 200 điểm khai thác vật liệu xây dựng, chủ yếu là cát. Đây đang là một thực tế khiến tình hình an toàn giao thông trên các tuyến sông diễn biến phức tạp, đặc biệt là khi mùa mưa lũ đã cận kề.
Đánh giá của lực lượng Thanh tra giao thông cho thấy: Ngay tại Hà Nội nhưng ở nhiều bến thủy tình trạng vi phạm vẫn diễn ra khá tràn lan như: thiếu phao cứu sinh, cứu đắm, bình cứu hỏa, bến không phép hoặc giấy phép đã hết hạn, phương tiện cũ, nát, người điều khiển không giấy phép... Theo Thanh tra Sở GTVT thì điều đáng báo động là 44 bến thủy nội địa đang hoạt động hiện nay phần lớn đã hết phép.
Lý giải về tình trạng này một lãnh đạo Thanh tra Sở GTVT cho biết, năm 2010 đơn vị này đã nhiều lần xử phạt và quyết định giải tỏa 36 bến thủy hoạt động không phép. Tuy nhiên sau một thời gian tình trạng vi phạm lại… tái diễn.
Không chỉ các bến và phương tiện chở khách có vấn đề, một thực tế khác đang diễn ra đe dọa nghiêm trọng đến an toàn đường thủy là các bến vật liệu xây dựng (VLXD) và tình trạng khai thác VLXD trái phép. Thống kê của lực lượng Thanh tra giao thông cho thấy hiện trên toàn TP có khoảng trên 200 điểm hoạt động khai thác, kinh doanh VLXD và… hơn một nửa trong số đó là không có phép.
Hiện khu vực nhức nhối nhất về khai thác cát trái phép là trên các tuyến sông Hồng, sông Đuống. Trong đó điển hình như: khu vực xã Xuân Canh, Tầm Xá, Đông Hội (Đông Anh), xã Ninh Sở, Hồng Vân, Thống Nhất (Thường Tín) và một số xã khác thuộc các huyện Đan Phượng, Phúc Thọ, Ba Vì, Sơn Tây. Mặc dù lực lượng chức năng nhiều lần ra quân dẹp bỏ hiện tượng này, nhưng sau đó tình trạng vi phạm lại tái diễn. Vấn đề khai thác VLXD rất bức xúc, hiện đang tồn tại đến hơn 100 bến không giấy phép, chủ yếu là chứa cát, đá, sỏi gây ảnh hưởng rất nhiều đến đời sống của người dân.
Theo Thượng tá Nguyễn Văn Cương - Phó trưởng Phòng CSGT đường thủy - CATP Hà Nội: riêng tại địa bàn Sơn Tây, mặc dù lực lượng chức năng đã đình chỉ 12 bến VLXD, tuy nhiên hiện tại một số bến đã hoạt động trở lại. Bên cạnh tình trạng bến bãi không phép, trên sông Hồng, khu vực giáp Phú Thọ, có những công ty ngang nhiên hoạt động, nói là "thanh thải để khơi dòng chảy, có giấy phép", nhưng khi kiểm tra thì không đúng như vậy…
Thống kê của Phòng CSGT đường thủy cho biết: tính đến thời điểm cuối tháng 5/2011, lực lượng CSGT đường thủy đã phối hợp với Cảnh sát môi trường bắt giữ 21 chiếc tàu, 25 đối tượng khai thác cát trên tuyến sông Hồng.
Cũng theo lãnh đạo Phòng CSGT đường thủy thì việc chống khai thác cát trên các tuyến sông cần tới một giải pháp toàn diện, từ đó giải quyết tận gốc vấn đề chứ không thể trông chờ vào những đợt ra quân riêng lẻ của các lực lượng. Bên cạnh đó các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương cũng cần phải nâng cao trách nhiệm trong việc kiểm tra, giám sát và xử lý các điểm tập kết, khai thác VLXD, tránh tình trạng buông lỏng tạo điều kiện cho vi phạm tái diễn.
Đừng để "mất bò mới lo làm chuồng"
Trước tình hình vi phạm khá phổ biến trên các tuyến đường thủy Hà Nội, từ đầu tháng 6/2011, lực lượng Thanh tra giao thông đã phối hợp với CSGT đường thủy tổ chức ra quân chấn chỉnh lại hoạt động này. Đợt kiểm tra lần này sẽ tập trung vào việc chấp hành qui định về đăng kiểm của phương tiện, đặc biệt xử lý các phương tiện không đảm bảo an toàn, thiếu phao cứu sinh, cứu đắm…
Lực lượng kiểm tra liên ngành cũng sẽ cương quyết đình chỉ hoạt động những phương tiện, người điều khiển không có bằng lái, chứng chỉ chuyên môn phù hợp, những phương tiện chở xăng dầu, hàng hóa nguy hiểm không đảm bảo qui định… Kiểm tra các bến ngang sông, phương tiện chở khách, giải tỏa các tụ điểm neo đậu trái phép, vi phạm công trình phòng chống lụt bão, kiểm tra bến thủy nội địa tại các hồ, đặc biệt là Hồ Tây, Hồ Trúc Bạch. Kiểm tra tình hình khai thác cát sỏi, đăng đáy trên luồng, hệ thống báo hiệu đường thủy nội địa và các công trình thuộc kết cấu hạ tầng giao thông đường thủy.
Theo ông Nguyễn Xuân Tân - Phó Giám đốc Sở GTVT Hà Nội thì tai nạn giao thông đường thủy tuy ít, nhưng đã xảy ra là có hậu quả lớn. Bởi vậy, cần kiên quyết xử lý, chấn chỉnh lại hoạt động này, đặc biệt khi mùa mưa bão năm nay được dự báo thời tiết sẽ diễn biến bất thường, gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động giao thông trên các tuyến sông, hồ. Tình trạng vi phạm về an toàn hiện nay là rất phổ biến, hiểu biết về an toàn của mọi người cũng còn hạn chế, phương tiện đảm bảo thì sơ sài. Đơn cử hàng trăm chiếc xe đạp nước trên Hồ Tây, chỉ cần giông gió một chút là không ai dám nói trước điều gì.
Lần này ngoài việc chấn chỉnh lại việc đảm bảo an toàn trước mùa mưa bão, các lực lượng chức năng cũng cần rà soát lại tình hình, tham mưu với TP, có thể sửa lại qui hoạch, dẹp bỏ những bến không cần thiết, để có được hiệu quả an toàn lâu dài