Giảm cả lãi suất huy động và cho vay
Tại Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), bảng niêm yết lãi suất của nhà băng này cho biết lãi suất cao nhất chỉ còn 12%/năm ở kỳ hạn 13 và 36 tháng. Với kỳ hạn từ 1-9 tháng, lãi suất cao nhất chỉ còn 8,8%/năm. Tại NH Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank), lãi suất huy động với các kỳ hạn trên 12 tháng được giảm sâu hơn, mức cao nhất chỉ còn 11,5%/năm áp dụng cho kỳ hạn 12 và 13 tháng. Từ kỳ hạn 15 tháng trở đi, lãi suất chỉ còn 11%/năm. Riêng với một số "ông lớn" khác như: Vietcombank, lãi suất huy động VND cho khách hàng cá nhân hiện cũng chỉ còn 10,5%/năm cho các kỳ hạn dài 12 - 24 - 36 - 48 - 60 tháng, còn lãi suất huy động từ khối doanh nghiệp kỳ hạn 12 tháng còn 10%/năm.
Tại Vietinbank, kỳ hạn 12 - 13 tháng được gửi ở mức 11%/năm, từ 13 đến 36 tháng là 10%/năm và kỳ hạn trên 36 tháng chỉ còn duy trì ở mức 9%/năm... Điều đáng nói là khác với các năm trước đây, dù đang mùa cao điểm cuối năm, thị trường năm nay vắng bóng các chương trình khuyến mại nhằm hút người gửi tiền. Các NH cũng có xu hướng không khuyến khích các hợp đồng huy động kỳ hạn trên 12 tháng trở lên do những dự báo lãi suất sẽ tiếp tục giảm. Thực tế thì những NH nhỏ, những NH được đánh giá là có sức khỏe không cao, vẫn có những khoản lãi suất động viên cho khách hàng gửi tiền, nhưng cũng chỉ với những kỳ hạn từ 1-9 tháng.
Lãi suất huy động giảm, lãi suất cho vay vì thế cũng ở mức tương đối “dễ thở” đối với các DN. Những khách hàng tốt, được hiểu là những khách hàng vẫn có dòng tiền chảy về, được tiếp cận tín dụng với mức lãi suất thậm chí là dưới 10%/năm. Cá biệt, có NH còn cho vay cá nhân, nhóm đối tượng mà trong điều kiện bình thường, phải chịu lãi suất cao hơn khách hàng DN từ 3-5%, thì nay được vay vốn chỉ 8,6%/năm. “Lãi suất hiện nay đối với các NH có thể nói là tương đối hấp dẫn. Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất là liệu các DN có khả năng hấp thụ được vốn, có khả năng vay làm ăn và hoạt động bình thường, có khả năng trả gốc và trả lãi cho các NH hay không”, ông Lê Thành Trung, PTGĐ Ngân hàng Thương mại cổ phần Phát triển TP Hồ Chí Minh (HDBank) nhận định.
Tuy nhiên, về phía các DN, câu chuyện tiếp cận được vốn tín dụng luôn là vấn đề khá nan giải, dù thời điểm này, việc các DN phải “lụy” NH đã không còn căng thẳng như thời gian trước. Chị Nguyễn Thị Hoa, Kế toán trưởng một DN tư nhân kinh doanh trong ngành da giày bức xúc cho biết, DN của chị vẫn còn 2 khoản vay cũ chưa được đưa về mức dưới 15% như quy định của Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Nhiều lần hỏi thăm, chị vẫn không nhận được câu trả lời thỏa đáng vì phía NH cho rằng việc hạ lãi suất cũ về mức 15% trở xuống là NHNN kêu gọi NH thực hiện, chứ không phải bắt buộc.
“Mình là khách hàng quen thuộc, với lãi suất cũ, còn không được giảm, lấy đâu ra cơ hội kinh doanh mới để mà vay vốn. Mặt khác, DN lớn thì còn dễ, chứ với DN nhỏ và vừa, thì có quá nhiều tiêu chí, thủ tục nhiêu khê, làm gì có cơ hội mà vay được vốn”, chị Hoa cho biết.
Về vấn đề này, chuyên gia kinh tế, TS Lê Thẩm Dương phân tích: Bản thân nợ xấu của các NH ngăn cản NH cho vay. Bởi vậy, tiêu hóa nợ xấu mới là “huyệt tử”. Nhưng muốn thế, phải giải quyết được hàng tồn kho. Lãi suất chỉ là vấn đề số 3, chứ không phải vấn đề số 1 hay số 2 để giải quyết dòng vốn.
Lãi suất cho vay sẽ hạ tiếp 1-2%
Trước đó, tại phiên họp thường kỳ tháng 11/2012, Chính phủ đã yêu cầu, trong tháng 12 này, NHNN cần tiếp tục thực hiện chính sách tiền tệ linh hoạt, phù hợp với các cân đối vĩ mô. Chính phủ yêu cầu “xem xét việc áp dụng trần lãi suất cho vay và giảm lãi suất cho vay giúp doanh nghiệp tiếp cận được nguồn vốn tín dụng phục vụ sản xuất kinh doanh, nhưng không để lạm phát tăng trở lại”.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam lưu ý: Việc còn tiếp tục quy định trần lãi suất huy động, quy định lãi suất cơ bản hay không thì đã được Chính phủ giao NHNN chủ trì, ngay trong tháng 12 phải trình ra phương án điều hành cụ thể. “Nhưng tôi có thể nói rằng, theo đúng quy luật, khi lạm phát xuống thì lãi suất chắc chắn phải xuống”, Bộ trưởng Đam khẳng định.
Thông tin từ NHNN cho biết, hết tháng 11, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống cũng chỉ bằng 1/3 so với tăng trưởng huy động, mức thấp nhất kể từ năm 1993 trở lại đây. Tăng trưởng dư nợ chậm, khách hàng tốt để cho vay ngày càng ít, cùng yếu tố vĩ mô tương đối ổn định, với những cơ sở như vậy, mặt bằng lãi suất cho vay ra được dự báo là sẽ tiếp tục giảm thêm 1-2% so với hiện tại. Như vậy, việc áp trần lãi suất đầu ra như đã đồn đoán, nếu có, thì cũng không còn nhiều ý nghĩa. Mục tiêu của chính sách này nhằm kéo lãi suất cho vay xuống để cứu doanh nghiệp. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia kinh tế đã lên tiếng phản biện với chủ trương áp trần lãi suất cho vay.
Trên thực tế, trước đó trần lãi suất cho vay nhiều lần được NHNN áp dụng và cũng nhiều lần NHNN ra quyết định hủy bỏ cơ chế này vì xét về mặt lý thuyết hay thực tế, chính sách này sẽ không hiệu quả, thậm chí còn nguy hiểm đối với nền kinh tế. TS Lê Thẩm Dương nhận định: Nếu việc áp trần lãi suất cho vay được thực hiện thì có thể nói chúng ta đã thay một phương án xấu bằng phương án xấu hơn. Và như vậy biện pháp này có thể gây ra tác dụng ngược
