Bởi vấn đề không đơn thuần là bồi thường thiệt hại về mặt tài chính, quan trọng hơn qua cách xử lý dự án với những vướng mắc như thế, người ta sẽ hiểu được các chuẩn mực quy hoạch xây dựng tại Thủ đô được tôn trọng đến mức nào! Hơn nữa, hy vọng việc giải quyết những tồn tại của dự án sẽ không tạo ra tiền lệ ảnh hưởng tới sức hấp dẫn trong thu hút đầu tư của Hà Nội, vốn trong giai đoạn vừa quy hoạch vừa phát triển…
Trở lại thời điểm quý I/2009. Ngay sau khi có quyết định dừng dự án, UBND thành phố cùng các Sở, ngành chức năng của Hà Nội đã khẩn trương vào cuộc nghiên cứu hồ sơ giải trình thiệt hại và đề xuất đền bù của nhà đầu tư nước ngoài trong liên doanh. Tổng cộng các khoản thiệt hại đề nghị phía Việt
Cụ thể, phía đối tác nước ngoài muốn làm chủ đầu tư hai dự án, đó là: Dự án phát triển khu đất Nhà máy Rượu Hà Nội, địa chỉ số 94 phố Lò Đúc có tổng diện tích là 7.657m2. Trong đó, khu có diện tích 3.991m2 nhằm xây dựng khách sạn và khu 3.666m2 để xây dựng căn hộ. Để có quỹ đất này, phía nước ngoài đóng góp 96 tỷ đồng để TP Hà Nội chi phí giải tỏa và chuẩn bị mặt bằng. Bù lại, phía nước ngoài được quyền xây dựng một tổ hợp thương mại, khách sạn và căn hộ để bán mà không phải đóng góp thêm bất kỳ khoản phí hay lệ phí sử dụng đất nào…
Phía nước ngoài còn đề xuất các chỉ tiêu quy hoạch đề nghị áp dụng cho khu đất, gồm mật độ xây dựng 50%, chiều cao toà nhà 30 tầng, hệ số sử dụng đất 10 lần; thứ hai, là Dự án phát triển một khu phức hợp gồm trung tâm thương mại, văn phòng và khách sạn quốc tế trên đường Phạm Hùng tại khu đất có diện tích 24.000m2 với mật độ xây dựng 50%, chiều cao toà nhà chín tầng, hệ số sử dụng đất bốn lần.
Ngoài ra, phía đối tác nước ngoài còn đề nghị thành phố chỉ đạo làm một số thủ tục nữa tạo thuận lợi cho phát triển hai dự án mà họ đề xuất. Băn khoăn ở chỗ, mức bồi thường như thế nào và bằng cách nào là hợp lý trên cơ sở giữ vững nguyên tắc quản lý trong khi điều này lại chưa từng xảy ra.
Khu đất 94 Lò Đúc dự kiến xây dựng khách sạn và chung cư cao tầng. Ảnh: Thanh Phong.
Chuyện bỏ một, đổi lấy quyền phát triển hai dự án
Nhận xét sơ bộ về đề xuất của nhà đầu tư nước ngoài, các chuyên viên ngành chức năng Hà Nội cho rằng các nguyên tắc cơ sở xem xét thiệt hại như nhà đầu tư nước ngoài trình bày là hợp lý. Nhưng để công bằng, đã tính thiệt hại cho nhà đầu tư nước ngoài thì cũng phải tính thiệt hại tương tự cho đối tác phía Việt Nam, vì bên nước ngoài cũng có lỗi để dự án chậm triển khai dẫn đến quyền sử dụng đất đã góp của bên đối tác Việt Nam không mang lại hiệu quả.
Mặt khác, một số số liệu do nhà đầu tư nước ngoài đưa ra có thể chấp nhận được như 12.936.000 USD vốn đầu tư và vốn vay; nợ phải trả chưa thanh toán 678.569 USD… nhưng còn một số khoản chưa thể chấp nhận và cần làm rõ, ví như khoản chi phí dự kiến phát sinh hay chi phí khác của những lần tạm dừng dự án…
Vấn đề đang thu hút sự quan tâm của người dân, là phải chăng đơn vị vi phạm buộc cơ quan chức năng ra quyết định dừng triển khai dự án, nay lại được bồi thường bằng quyền phát triển hai dự án khác có lợi thế thương mại hơn? Nếu vậy, nó sẽ tạo ra một tiền lệ không có lợi cho công tác quản lý đô thị về lâu dài.
Trao đổi với phóng viên Báo CAND, đồng chí Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Thế Thảo cho biết: Việc giải quyết những vấn đề tồn tại của dự án khách sạn SAS đang triển khai đúng theo chỉ đạo của Thành uỷ, sự thống nhất giữa các Bộ, ngành chức năng và tập thể lãnh đạo UBND thành phố. Theo suy nghĩ của ông, thì phía đối tác nước ngoài được quyền phát triển một trong hai dự án đã nêu trên sẽ là hợp lý. Phần còn lại (nếu có) sẽ được thành phố tính toán bồi thường nhà đầu tư bằng tiền mặt cho hợp lẽ công bằng.
Giả thiết nhà đầu tư đồng ý phát triển dự án xây dựng khách sạn và căn hộ tại 94 phố Lò Đúc, thì liệu có trái với chỉ đạo mới đây của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Hà Nội dừng phá biệt thự cũ và xây dựng các toà nhà cao tầng trong khu trung tâm? Căn cứ theo những quy định hiện hành, thì khu vực phố Lò Đúc giao với phố Nguyễn Công Trứ thuộc phạm vi hạn chế chiều cao công trình vì đây là vùng trung tâm Hà Nội, hạ tầng giao thông cũ. Chỉ cần đối chiếu các quy định này, sẽ thấy dự định phát triển dự án khách sạn và căn hộ để bán tại hai khu đất thuộc Nhà máy Rượu Hà Nội cao 30 tầng, với mật độ xây dựng 50% và hệ số sử dụng đất là 10 lần có phù hợp hay không?
Tiến sĩ Trần Trọng Hanh, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội cho rằng: Chính những công trình lẻ tẻ được cấp phép xây dựng cao tầng khu vực phố cũ Hà Nội đã gây xung đột giao thông, ảnh hưởng tới quy hoạch chung và quy hoạch chi tiết Thủ đô. Trong khi Hà Nội đang chờ một bản quy hoạch tổng thể, thì không có lý do gì không tôn trọng những chuẩn mực xây dựng hiện hành, nhất là khu phố cổ, phố cũ. Dự án khách sạn trong công viên đã vậy, bồi thường cho dự án chợ 19/12 sẽ ra sao…
Bởi thế, giải quyết những tồn tại khi dự án phải dừng là việc cần làm, nhưng không vì thế mà tạo ra ngoại lệ không có lợi cho công tác quản lý đô thị, sức hấp dẫn trong thu hút đầu tư của Thủ đô