Kể từ ngày 28/3 đến nay, NHNN đã tổ chức được 31 phiên đấu thầu bán vàng miếng cho các doanh nghiệp và ngân hàng có quan hệ mua bán vàng miếng với cơ quan này. Tổng cộng sau 31 phiên, NHNN đã tung ra thị trường 787.300 lượng vàng, tương đương 30,2 tấn vàng quy chuẩn, trên tổng số 874.000 lượng chào thầu.
Theo nguồn tin từ NHNN, về cơ bản, các ngân hàng đã cân bằng gần xong trạng thái vàng. Còn khoảng 5-6 ngân hàng đang âm trạng thái, nhưng không đáng kể. Lãnh đạo của NH TMCP Sài Gòn Thương tín (Sacombank) cho biết nhà băng này còn cần hơn 1 tấn vàng để đóng trạng thái và tất cả nguồn vàng trước đó chủ yếu là mua từ các phiên đấu thầu do NHNN tổ chức.
Hiện Sacombank vẫn đang “canh” thời điểm để đóng sao cho hiệu quả, và việc đóng trạng thái này sẽ kịp trước ngày 30/6 theo quy định. Cùng cần thêm 1 tấn vàng nữa, NH TMCP Xuất nhập khẩu Việt
Các NHTM đã gần cân bằng trạng thái, không cần phải gấp gáp mua vàng từ NHNN như trước, nên thị trường không còn chịu nhiều áp lực về giá, mà ngược lại, có thể sẽ gây áp lực lên giá sàn của NHNN. Điều này đã được minh chứng khi vào phiên đấu thầu lần thứ 31, số lượng khách dự thầu giảm hẳn, chỉ còn 11 đơn vị trên tổng số 38 đơn vị được phép kinh doanh vàng miếng.
Ít khách, NHNN bán được ít vàng hơn, đặc biệt, giá thấp hơn hẳn những phiên đấu thầu gần đây. Những người tham gia không mạnh tay đặt giá, nên mức trúng thầu thấp nhất ngang với giá sàn, giá cao nhất chỉ nhỉnh hơn 70.000 đồng. Đây là mức chênh thấp nhất trong 11 phiên vừa qua, khi có phiên lệch tới 260.000 đồng một lượng.
Theo đại diện NHNN, gần 1 nửa trong số hơn 30 tấn vàng trúng thầu được các doanh nghiệp cung ra thị trường. Tuy nhiên, ngoài sự xôn xao quanh các phiên đấu thầu, còn thị trường giao dịch trong nước vẫn khá yên ắng. Nguyên nhân chủ yếu là do nhu cầu mua bán vàng của người dân gần đây khá chậm do giá vàng trong nước ít biến động hơn so với giá vàng thế giới.
Ngoài ra, thị trường cũng đang có tâm lý chờ đợi xem giá vàng trong nước sẽ diễn biến ra sao sau 30/6, thời điểm hạn chót để các tổ chức tín dụng tất toán trạng thái vàng. Nhưng, liệu giá vàng sau ngày 30-6 có được rút ngắn khoảng cách với giá vàng thế giới như người dân mong đợi, khi mà thời điểm này, giá vàng trong nước vẫn tiếp tục đứng cao hơn giá vàng thế giới tới 5,3 triệu đồng/lượng?
Hãng tin Bloomberg ngày 12/6 dẫn lời ông Nguyễn Thanh Trúc, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam nhận định, chênh lệch giá vàng trong nước với thế giới có thể giảm xuống 4 triệu đồng/lượng vào cuối tháng 6 khi các ngân hàng hoàn thiện tất toán vàng. Không lạc quan, nhưng cùng nhận định về mức chênh lệch giá vàng, ông Trần Thanh Hải, TGĐ Công ty CP Kinh doanh và Đầu tư vàng Việt Nam (VGB) cho rằng sau ngày 30/6, khoảng cách chênh lệch giá vàng trong và ngoài nước vẫn sẽ không thể thấp hơn mức 3 triệu đồng/lượng.
Theo ông Hải, giá vàng hiện đang ở mức đáy trong vòng 3 năm trở lại đây. NHNN không dễ gì xuất ngoại tệ để mua vàng. NHNN phải cân đối làm sao có một khoảng cách an toàn trong trường hợp dùng USD nhập khẩu vàng. Quy trình nhập khẩu vàng sẽ phải mất nhiều ngày mới có vàng, trong khi giá vàng biến động liên tục nên độ rủi ro về giá cao.
Còn về phía NHNN, trong văn bản trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội về thị trường vàng, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình cho biết cơ quan này sẽ mua vàng để tăng dự trữ ngoại hối. Theo Thống đốc Bình, thời gian qua NHNN từng xem xét tính toán cụ thể đến khả năng NHNN tổ chức huy động vàng của dân cư, sau khi các tổ chức tín dụng chấm dứt việc huy động vàng.
Tuy nhiên, các tính toán cho thấy việc NHNN đứng ra huy động vàng từ dân cư có một số điểm bất lợi, như chi phí bỏ ra khá lớn, số vàng huy động được nếu đi đầu tư ở nước ngoài trong thời điểm hiện nay, thì NHNN dự kiến sẽ phải chịu lỗ do mất phí chuyển đổi thành vàng tiêu chuẩn quốc tế và tỷ suất sinh lời rất thấp. Ngoài ra, còn phải chịu rủi ro về thanh khoản vàng như các tổ chức tín dụng khi người dân đến rút vàng.
Cũng theo Thống đốc, qua tìm hiểu kinh nghiệm quốc tế, không có ngân hàng trung ương nào đứng ra huy động vàng từ dân cư trong giai đoạn hiện nay do những rủi ro về giá vàng và vấn đề thanh khoản.
“Với việc chấm dứt hoạt động huy động vàng của các tổ chức tín dụng, cách hiệu quả nhất để chuyển hóa nguồn lực vàng trong dân để phục vụ cho sự nghiệp phát triển kinh tế của đất nước là NHNN mua vàng tăng dự trữ ngoại hối nhà nước. Để thực hiện mục tiêu này cần phải có một số điều kiện như: tiếp tục duy trì, củng cố giá trị đồng Việt