Mặc dù giá vàng thế giới liên tục biến động thời gian qua, song cũng chỉ là những đợt biến động nhanh với mức tăng giảm nhẹ vài chục USD/ounce. Tại sàn vàng Hồng Kông, lúc giá vàng được coi là đã lên cao nhất cũng chỉ ở mức 1.780 USD/ounce. Hiện tại, giá vàng giao ngay trên các sàn quốc tế là 1.779 USD/ounce; giá vàng kỳ hạn giao vào tháng 12 tới tăng thêm chút ít, ở mức 1.780,4 USD/ounce. Khi giá vàng thế giới ở mức 1.744 USD/ounce, tính ra tiền đồng theo thời giá USD hiện nay, chỉ tương đương 43,88 triệu đồng/lượng.
Với giá cao nhất là 1.780 USD/ounce, thì mức tăng chỉ có 36 USD/ounce, tương đương với mức tăng 1 triệu đồng/lượng với thị trường trong nước. Nhưng ăn theo giá thế giới, giá vàng trong nước liên tục tăng cao kéo dài ở mức đỉnh và co kéo không chịu xuống, tạo sự chênh lệch khá lớn với giá thế giới. Nhất là trong đợt sốt giá vàng kéo dài từ cuối tháng 8 đến nay, giá vàng miếng SJC luôn cao hơn giá thế giới từ 2 - 2,8 triệu đồng/lượng. Ngày cao điểm nhất, giá bán vàng miếng SJC đã ở mức 47,3 triệu đồng/lượng, lập kỷ lục về giá trong vòng 1 năm trở lại đây.
Theo một chuyên gia về tài chính, riêng tại TP HCM, lượng vàng các ngân hàng huy động của người gửi đã lên tới hàng triệu lượng. Số vàng này phần đã được đem bán bình ổn trước đây, phần đem cho vay chưa thể thu hồi… Vì vậy, khi giá vàng cao ngất hiện nay, việc một số ngân hàng thương mại phải mua gom vàng để đảm bảo chi trả cho người dân rút vàng về đem bán hưởng giá cao là điều hiển nhiên. Song lượng vàng do người gửi rút từ ngân hàng về đem bán ra đã không đủ nhu cầu mua gom vàng trở lại của ngân hàng; còn phải bán cho cả những người chạy theo tâm lý cắt lỗ, chuyển từ đầu tư BĐS, chứng khoán… sang vàng khiến thị trường vàng miếng SJC tạm thời khan hiếm.
Cũng theo vị chuyên gia trên, đa số lượng vàng đã huy động sẽ phải trả cho người gửi vào cuối tháng 11 tới, các ngân hàng còn tiếp tục phải gom vàng; thị trường vàng miếng SJC vẫn sẽ sôi động… nhưng sẽ không có chuyện căng thẳng. Cơ sở để khẳng định như vậy là do phía nguồn cung, ngoài lượng vàng người gửi tiếp tục rút về đem bán thu lợi; trong số 398.000 lượng vàng Ngân hàng Nhà nước đã giao cho SJC dập, đến nay mới chỉ có 1/8 số này được bán ra.
Trường hợp thị trường căng thẳng, lượng vàng kỳ hạn do các ngân hàng đã đặt mua từ nước ngoài nhập về cũng sẽ nhanh chóng dập thành vàng miếng SJC để bán ra thị trường trong một vài ngày. Vì vậy, đây thời điểm quá thích hợp về giá để người có vàng bán ra, nhưng không phải là cơ hội cho những người đầu tư vào vàng. Đồng quan điểm này, sau khi đã phân tích các yếu tố ảnh hưởng và so sánh với dự báo của thế giới, TS Đinh Thế Hiển, thành viên Câu lạc bộ giám đốc tài chính Việt Nam cũng đã dự báo: giá vàng thế giới thời điểm cuối năm nay sẽ ở mức 1.550 - 1.650 USD/ounce.
Dù vàng không phải là mặt hàng thiết yếu, thuộc diện được bình ổn, nhưng thực tế đã được quy về một mối với thương hiệu SJC và việc bán số lượng lớn để kìm giá vàng vẫn được thực hiện. Nhưng hễ cứ giá vàng thế giới tăng 1 đồng, lập tức giá trong nước tăng hơn 10 đồng; khi giá vàng thế giới giảm, DN kinh doanh vàng lại cố tình kéo dài thời gian giảm giá… là nghịch lý tồn tại của thị trường có kiểm soát, nhưng chưa đứng về phía người tiêu dùng.
Nhìn lại những đợt sốt giá vàng miếng SJC gần đây, vấn đề quản lý thị trường vàng cũng đã bộc lộ những lỗ hổng lớn. Để giải quyết thực trạng trên, nhiều chuyên gia trong lĩnh vực này đã cho rằng, chỉ cần kiểm soát chặt hoạt động kinh doanh vàng của DN; đồng thời yêu cầu các ngân hàng thương mại mua lại vàng miếng SJC theo lộ trình, thị trường sẽ tránh được cảnh khan vàng, đẩy giá lên cao
