Chính vì thế, chủ đề của ngày gia đình Việt Nam năm nay được chọn là: “Bữa cơm gia đình ấm áp yêu thương”. Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch cũng đã phát động một bữa cơm gia đình trên toàn quốc từ 17-19h ngày 28/6.
Khi hạnh phúc tan vỡ
Những ngày qua, dư luận không khỏi bàng hoàng trước hành vi tàn độc của những người mẹ đang tâm giết hại chính con ruột của mình. Nguyên nhân dẫn tới hành vi không thể tha thứ này đều bắt nguồn từ hạnh phúc gia đình tan vỡ hoặc không êm ấm. Với Nguyễn Thị Lý, trú tại thôn Vườn Quan, xã Đạo Đức, huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc thì có lẽ những ngày tháng còn lại sẽ là những ngày dài sống trong ám ảnh tội lỗi mà “trời không dung, đất không tha” khi thị ta nhẫn tâm tước đoạt đi chính mạng sống của đứa con trai 8 tuổi chỉ vì tức giận người chồng cũ. Gia đình sẽ là tổ ấm, là cái nôi nuôi dưỡng hạnh phúc của các thành viên. Nhưng khi hạnh phúc gia đình tan vỡ, thì cái nền tảng đạo đức đó đã bị lung lay. Nghe tin chồng cũ cưới vợ, Lý vô cùng tức giận và đau khổ. Trong cơn cuồng ghen vô lý, thị ta trả thù chồng bằng cách trút giận lên đứa con ruột. Nhiều người cho rằng, hành động mất nhân tính của người mẹ rõ ràng là không thể tha thứ, nhưng nếu như tổ ấm nhỏ đó không bị tan vỡ, nếu như nó được vun vén bằng hạnh phúc thì có lẽ sự việc đau lòng trên sẽ không diễn ra.
“Tổ ấm gia đình, không gì sánh được…” lời của một bài hát như nhắc nhở mỗi chúng ta về giá trị của hạnh phúc trong gia đình trong đời sống hiện đại. Vậy mà, có những người sẵn sàng chà đạp lên giá trị đó, thậm chí gây tội ác chỉ vì mâu thuẫn nhỏ nhặt trong cuộc sống gia đình. Vụ án xảy ra mới đây nhất tại huyện Tây Trà, tỉnh Quảng Ngãi là một ví dụ điển hình. Tức chồng vì đi làm không mang tiền công về nhà mà đi ăn nhậu một mình, Hồ Thị Sen, 29 tuổi đã đan tâm giết hại đứa con gái mới 2 tháng tuổi để trả thù chồng. Khi mâu thuẫn của người lớn không được giải quyết, bế tắc thì họ lại đem những đứa con ra trút giận, và vô tình những đứa trẻ tội nghiệp đó lại là nạn nhân của bạo lực gia đình.
Bạo lực gia đình, trẻ bỏ nhà đi lang thang bụi đời, vi phạm pháp luật…là chuyện thường thấy trong xã hội. Có những băng cướp đều là học sinh PTTH chỉ đến khi bị bắt, cha mẹ chúng mới biết những đứa con của mình là tội phạm. Ở hầu hết các vụ án này, các đối tượng đều có hoàn cảnh gia đình éo le. Đại úy Trần Minh Tiến, cán bộ Đội CSĐT tội phạm về TTXH, Công an thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh người đã trực tiếp điều tra nhiều vụ án liên quan đến tội phạm vị thành niên cho biết, công tác quản lý, giáo dục con em ở một số gia đình còn lỏng lẻo, chưa sâu sắc, nhiều đối tượng không được gia đình quan tâm, giáo dục, buông lỏng do bố mẹ ly hôn hoặc bố đi tù, mẹ bỏ rơi… dẫn tới phạm tội.
Ngăn chặn động cơ phạm tội ngay từ gia đình
Là người đã có nhiều năm nghiên cứu tâm lý tội phạm, GS.TS Trương Công Am, Trưởng Bộ môn Tâm lý, Học viện An ninh nhân dân đánh giá, gia đình có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi cá nhân và với xã hội. Gia đình là nơi cá nhân tiếp thu kinh nghiệm xã hội, kinh nghiệm sống, là nơi cá nhân phát triển nhân cách. Gia đình là nơi giúp các cá nhân điều chỉnh những hành vi không phù hợp với mình.
Gia đình không hoàn thiện, cá nhân trong gia đình không tiếp thu được giáo dục tích cực mà chỉ chịu tác động tiêu cực thì dẫn đến nhận thức không lành mạnh, không đúng, và là yếu tố tâm lý tiềm ẩn bên trong và là động cơ phạm tội. Nói vậy không có nghĩa là cứ gia đình nào không hoàn thiện (bố mẹ ly hôn, bố mẹ phạm tội, sai lầm trong phương pháp giáo dục con, khó khăn về vật chất, tinh thần…) là cá nhân trong gia đình phạm tội. Nhưng, có thể khẳng định, phần nhiều đối tượng phạm tội thì dứt khoát gia đình có vấn đề. Gia đình không hoàn thiện khiến cho cá nhân đó mù quáng, rơi vào trạng thái bức xúc, căm giận, tác động đến nhu cầu, nhận thức và tình cảm của cá nhân trong gia đình…
Quan niệm gia đình trong xã hội hiện đại đã có sự thay đổi. Trước đây, một gia đình phải có tứ đại đồng đường, tam đại đồng đường… Nhưng hiện nay, một cá nhân sống độc thân cũng có thể được coi là một gia đình…. GS.TS Trương Công Am khẳng định, dù quan niệm thế nào đi nữa thì gia đình cũng là nơi bình yên để con người trở về, thư giãn sau những bộn bề cuộc sống. Ông cũng đánh giá, ngày gia đình là ngày quan trọng nhất của mỗi cá nhân.
Theo nghiên cứu của Trung tâm nghiên cứu tội phạm học và phòng ngừa tội phạm, Học viện Cảnh sát, có tới 46% số người phạm tội xuất thân trong những gia đình phức tạp (bố, mẹ, anh chị em có tiền án tiền sự, làm nghề phi pháp…); 18% đối tượng có bố mẹ ly hôn, phải sống với người khác từ nhỏ…
Con số trên cho thấy, gia đình đóng vai trò quan trọng như thế nào đối với việc hình thành nhân cách, hành vi ứng xử của mỗi cá nhân. Giữ cho cuộc sống bình yên phải bắt đầu từ sự bình yên trong gia đình
