Ghi ở nơi “phát tích” Ngày Thương binh - Liệt sỹ

Ngày 27-7 hàng năm, các thế hệ người Việt Nam không thể quên bày tỏ sự tri ân đối với các Anh hùng liệt sỹ, thương binh đã hy sinh xương máu vì độc lập dân tộc. Nhưng không phải ai cũng biết đến một địa điểm đã trở thành di tích lịch sử, là nơi “phát tích” ngày 27-7 ở xóm Bàn Cờ, xã Hùng Sơn, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên.

Chúng tôi đến Di tích 27-7 đúng vào dịp hoa sen nở hồng rực bên hồ ngay lối vào di tích. Bước vào cổng khu di tích, mùi hoa sen thoang thoảng, sắc hồng, đỏ của hoa đại hai bên, ẩn dưới vòm lá xanh của cây đa cổ thụ khiến khách tham quan cảm thấy thật dễ chịu. Giữa khuôn viên rộng mát của khu di tích được đặt một tảng đá vân mây trắng hình trụ, chóp nhọn, cao hơn 3m, rộng gần 3m, nặng gần 7 tấn ghi: “Nơi đây ngày 27/7/1947 ba trăm cán bộ, bộ đội và đại diện các tầng lớp nhân dân địa phương họp mặt nghe công bố thư Bác Hồ, ghi nhận sự ra đời ngày thương binh liệt sỹ ở nước ta”. Khu di tích được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia năm 1997 và được Nhà nước đầu tư tôn tạo với diện tích 3.000m2 gồm: Nhà lưu niệm, sân hành lễ, bia, đá, tường, rào, tu bổ nghè Ông, nghè Bà.

Sau ngày toàn quốc kháng chiến 19/12/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng, Chính phủ, Bộ Tổng tư lệnh lên an toàn khu (ATK) Định Hóa đặt đại bản doanh lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Cùng với một số địa bàn khác của tỉnh Tuyên Quang, Bắc Kạn, Đại Từ trở thành cửa ngõ của Chiến khu Việt Bắc.

Theo cuốn Di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh Thái Nguyên, sau khi “Hội binh sĩ bị nạn” ra đời được Hồ Chủ tịch làm Hội trưởng danh dự, rồi phong trào “Mùa đông binh sỹ” phát động, cuối năm 1946, đầu năm 1947, giữa lúc bộn bề công việc kháng chiến chống thực dân Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn quyết định nhiều chủ trương, chính sách quan trọng về thương binh liệt sỹ về công tác đền ơn đáp nghĩa. Tháng 6/1947, Bác Hồ đề nghị Chính phủ chọn một ngày trong năm là “ngày thương binh” để “đồng bào có dịp tỏ lòng hiếu nghĩa và yêu mến thương binh”.

Đầu tháng 7/1947, Ban vận động tổ chức ngày thương binh toàn quốc được thành lập khoảng 20 người họp tại thôn Phú Minh, xã Phú Thịnh, huyện Đại Từ, chọn ngày 27/7 là ngày Thương binh toàn quốc. Ngày 17/7/1947, Bác Hồ gửi thư cho Ban tổ chức, lá thư viết: “Ngày 27/7 là một dịp cho đồng bào ta bày tỏ lòng hiếu nghĩa, bác ái và tỏ lòng yêu mến thương binh… tôi xin xung phong gửi một chiếc áo lót lụa mà chị em phụ nữ đã biếu tôi, một tháng lương của tôi, một bữa ăn của tôi và các nhân viên tại Phủ Chủ tịch cộng lại là một nghìn một trăm hai mươi bảy đồng (1.127 đồng)”. Như vậy, Bác Hồ không chỉ đồng ý lấy ngày 27/7 mà còn là vị Chủ tịch nước - người công dân đầu tiên cùng các thành viên Chính phủ tỏ lòng hiếu nghĩa với thương binh.

Ghi ở nơi “phát tích” Ngày Thương binh - Liệt sỹ ảnh 1
Khách đến tham quan và dâng hương ở di tích 27-7.

Ngày 16/12/1947 Hồ Chủ tịch đã ký Sắc lệnh “Quy định về chế độ hưu, bổng, thương tật và tiền tuất tử sỹ”. Đây được coi là văn bản đầu tiên khẳng định vị trí quan trọng của công tác thương binh, liệt sỹ đối với cuộc kháng chiến cứu nước của dân tộc ta.

Sau khi ấn định ngày “Thương binh toàn quốc”, địa điểm công bố ngày này cũng được lựa chọn kỹ càng. Đó là xóm Bàn Cờ, xã Hùng Sơn, huyện Đại Từ, nơi có cây đa to với khoảng sân rộng rãi, có đường vào từ ba hướng, có ao và đồng lúa gần đó, các quả đồi thoai thoải xanh tốt, tiện cho việc giữ bí mật, tập trung trong kháng chiến, lại dễ thoát ra các hướng khi có máy bay giặc Pháp bắn phá. Bên cạnh có nghè Ông thờ tiến sỹ Đồng Doãn Giai và nghè Bà thờ Công chúa Mai Hoa. Lễ công bố tiến hành đơn giản, trang nghiêm, có cờ Tổ quốc, ảnh Bác Hồ, khẩu hiệu “Lễ công bố ngày thương binh liệt sỹ” ở ngay gốc đa, có nhân dân các xã xung quanh đến dự. Buổi lễ mít tinh bắt đầu vào 6h tối, Ban tổ chức đọc thư Bác Hồ gửi nhân Ngày Thương binh - Liệt sỹ toàn quốc và kết thúc bằng tiếng hô: “Hồ Chủ tịch muôn năm”, “Trường kỳ kháng chiến nhất định thắng lợi”.

Cho tới hôm nay, cây đa 27-7 vẫn còn sống với nhiều nhánh lớn tỏa bóng mát rượi. Nhà lưu niệm thờ Bác Hồ và các anh hùng liệt sỹ luôn ngát hương, ngập tràn sen hồng. Ông Nguyễn Đình Đông, thành viên của tổ bảo vệ Khu di tích cho biết: “Tất cả hoa sen cắm trong nhà lưu niệm đều được hái về từ hồ sen trước cổng di tích”. Di tích 27-7 là điểm nối với các điểm di tích lịch sử cách mạng ATK Định Hoá và Tân Trào - Tuyên Quang. Trong chuyến hành trình về ATK, rất nhiều đoàn khách đã về đây dâng hương tưởng niệm Bác Hồ và các liệt sỹ. Đặc biệt, trong những ngày tháng 7, khách về với di tích cũng đông hơn. Nhiều thương binh đã rưng rưng xúc động khi đứng trước bàn thờ liệt sỹ. Ý thức về việc giữ gìn khu di tích đặc biệt này, ông Đông và các thành viên trong tổ bảo vệ luôn nâng niu trân trọng từng bảo vật và giữ khuôn viên luôn sạch đẹp.

Trong hành trình đến với các gia đình liệt sỹ Công an tỉnh Thái Nguyên, Đoàn Công tác xã hội từ thiện của Báo CAND cũng đã đến dâng hương tưởng niệm Bác Hồ và các Anh hùng liệt sỹ tại Khu di tích 27-7. Trong tháng 7, Báo CAND và bạn đọc đồng hành cũng đã đến thăm và tặng quà các gia đình liệt sỹ Công an các tỉnh Thái Nguyên, Tuyên Quang, thăm Trung tâm thương binh nặng ở huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam… Những ngày này, lãnh đạo Bộ Công an và các đơn vị trực thuộc cũng tìm đến những địa chỉ đỏ để tưởng nhớ, tri ân, thể hiện sự biết ơn đối với thế hệ đi trước đã cống hiến xương máu cho độc lập tự do của dân tộc

Việt Hà

Các tin khác

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.