Ngược rừng gần 22 km trên con đường đèo hun hút, thăm thẳm từ trung tâm xã Tà Rụt, tôi mới đặt chân đến trụ sở UBND xã A Vao đang mờ trong sương núi khi chiều chưa xuống. Đường vào A Vao đã khó, từ đây tôi phải tiếp tục vượt 18 km đường (do Bộ Quốc phòng đầu tư với tổng chiều dài 23 km) chạy giữa rừng già, núi đá trập trùng nối trung tâm xã A Vao với các bản A Sau, Kỳ Nơi, Pa Lin. Leo qua được hai dốc "mạ ơi", "mệ ơi" vào đến bản Pa Lin thì trời sẩm tối.
Đêm xuống nhanh. Bên bếp lửa hồng ấm cúng được đốt lên giữa sàn nhà Vỗ Chiến, Chủ tịch Chi hội Cựu chiến binh bản Pa Lin, câu chuyện về tháng ngày du canh qua bao mùa rẫy nhưng đói nghèo, lạc hậu cứ bám lấy bước chân người Pa Cô được kể lại như quá khứ buồn in hằn trong tâm khảm mà người Pa Cô muốn quên.
"Trước đây, đời sống của 27 hộ dân bản Pa Lin khổ lắm. Lúa nước dân bản chưa biết trồng, còn lúa, ngô trồng trên rẫy thì mỗi mùa cho thu hoạch vỏn vẹn vài a chói, chỉ đủ ăn vài tháng, còn lại là vào rừng tìm củ mài ăn thay cơm. Rồi dân bản cứ ốm đau, bệnh tật gì cũng tìm đến thầy mo để "thổi", để mổ trâu, bò, lợn, gà cúng ma rừng, cúng giàng hết ngày này sang ngày khác mà bệnh không khỏi… Thế rồi, các cán bộ, chiến sĩ Công an huyện Đakrông và Bộ đội Biên phòng Đồn 625 vào với dân, cùng ăn, cùng ở và gắn bó với dân như anh em ruột thịt trong nhà. Khi biết được hoàn cảnh cũng như tâm tư, nguyện vọng của từng người dân bản Pa Lin, các anh vận động dân trồng cây lúa nước, nuôi cá nước ngọt, nuôi trâu, bò, lợn, gà. Rồi tự nguyện đóng góp tiền mua mô tơ về ngăn suối làm thủy điện nhỏ để được xem tivi. Bây giờ thì đồng bào Pa Cô đã không còn đói nghèo, lạc hậu nữa rồi", Vỗ Chiến phấn khởi kể.
Mở đường vào Pa Lin.
Buổi sáng, khi làn sương mỏng bắt đầu tan dần trên mái tranh của mấy nóc nhà sàn nằm quay lưng vào núi Pa Ling, Giã Chiến (vợ Vỗ Chiến) đánh thức các con dậy để sang học ở Trường THCS A Sau, cách bản Pa Lin mấy quả đồi, rồi đến góc nhà lấy thức ăn ra hồ cho cá ăn.
Giã Chiến cho biết: "Hồi trước, nhà mình không biết nuôi cá nước ngọt. Muốn có cá cải thiện bữa ăn cho các con, chồng mình phải lặn ngụp suốt ngày ngoài suối mới kiếm được mấy con cá nhỏ mang về. Chừ thì khỏe rồi, muốn ăn cá chỉ việc ra hồ vớt lên là có cá ăn. Nhờ các anh Công an, Bộ đội Biên phòng cả đó. Cách đây hai năm, các anh vào đây, bày cho bà con cách đào hồ, dẫn nước từ trên núi Pa Lin về để nước hồ đầy ăm ắp quanh năm, để thả cá mè, cá diêu hồng, cá chép, rô phi… Các anh còn dạy cho nhà mình cách nuôi trâu, bò, gà, vịt để mang ra thị trấn Tà Rụt bán cho người dưới xuôi, lấy tiền chứ không dành hết cúng giàng như ngày xưa nữa. Vừa rồi, nhà mình nhờ chăn nuôi trâu, bò, gà, vịt mà dành dụm được số tiền lớn để mua tivi, ăng ten chảo để xem phim, thời sự. Mình với các con chừ mới nhìn thấy xe ôtô, xe máy qua tivi chứ trước đây mình chưa bao giờ nhìn thấy. Hồi trước, các con mình mà nhìn thấy xe máy chắc bọn nó chạy trốn hết đó. Sắp tới, có đường vào đến bản mình, gia đình mình sẽ mua xe máy để chạy như người Pa Cô ở các bản Tân Đi, Ro Ró ngoài trung tâm xã A Vao".
Trên đường trở ra Đakrông, tôi bắt gặp từng đoàn xe chở đất, đá hối hả ngược xuôi cùng với những chiếc xe ủi đất treo mình bên sườn núi đang bạt từng mảng núi phơi lên màu đất, đá nâu ải trong ánh nắng vàng ươm. Tất cả đang tất bật tranh thủ từng phút giây để kéo Pa Lin gần lại với miền xuôi