Gần 4.000 trang tài liệu và nhiều điều ít biết về tác giả “Đất nước trọn niềm vui”

Cuộc đời, sự nghiệp của nhạc sĩ Hoàng Hà – tác giả một loạt tác phẩm âm nhạc nổi tiếng, trong đó có “Đất nước trọn niềm vui”…  được lưu giữ đầy đặn qua gần 4.000 trang tài liệu tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III. Cùng với khối tài liệu này, nhiều câu chuyện xúc động, bất ngờ về người nhạc sĩ tài hoa qua ký ức người thân của ông đã được chia sẻ trong buổi giới thiệu và tiếp nhận tài liệu nhạc sĩ Hoàng Hà tại Hà Nội, ngày 25/12.

Hành trình 7 năm

Với người yêu âm nhạc thuộc nhiều thế hệ khác nhau, nhạc sĩ Hoàng Hà là tên tuổi đặc biệt quen thuộc bởi những đóng góp to lớn của ông với nền âm nhạc nước nhà. Ông là tác giả của những bài ca còn mãi với thời gian như: Đất nước trọn niềm vui, Cùng hành quân giữa mùa xuân, Gặp nhau trên đỉnh Trường Sơn… Trong cuộc đời và sự nghiệp của mình, ông được trao nhiều phần thưởng cao quý. Đặc biệt, với tác phẩm hợp xướng “Côn Đảo” và các ca khúc “Gặp nhau trên đỉnh Trường Sơn”, “Cùng hành quân giữa mùa xuân”, “Đất nước trọn niềm vui”, “Tiếng rừng dương”, ông đã vinh dự nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học, nghệ thuật năm 2017. Nhạc sĩ Hoàng Hà cũng là tác giả của nhiều ca khúc khác như: Con mèo ra bờ sông; Cho tôi đi làm mưa với; Cùng múa hát mừng xuân; Chú bộ đội; Hoa lá mùa xuân; Tổ quốc tin yêu chúng em…

Gần 4.000 trang tài liệu và nhiều điều ít biết về tác giả “Đất nước trọn niềm vui” -0
Nhiều tài liệu, hiện vật gốc của nhạc sĩ Hoàng Hà được gia đình ông trao tặng Trung tâm Lưu trữ quốc gia III.

Giám đốc Trung tâm Lưu trữ quốc gia III Trần Việt Hoa cho biết, trong sự nghiệp sáng tác của nhạc sĩ Hoàng Hà, nhiều tác phẩm âm nhạc của ông không chỉ có giá trị về mặt nghệ thuật mà còn là minh chứng về những thời khắc lịch sử của dân tộc, cho thấy nhiều điều thú vị, bất ngờ về cuộc sống, sự nghiệp, quá trình lao động sáng tạo nên các tác phẩm của nhạc sĩ.

Trong quá trình khảo sát, làm việc cùng gia đình nhạc sĩ Hoàng Hà, nhiều cán bộ lưu trữ của Trung tâm rất ngạc nhiên trước những cuốn sổ mini, chỉ dài chừng hơn 1 ngón tay, chi chít những hàng chữ li ti nhưng vô cùng ngay ngắn, ghi chép cẩn trọng, tỷ mỷ công việc mỗi ngày, những ý tưởng sáng tác, bản thảo… của nhạc sĩ.

Gần 4.000 trang tài liệu và nhiều điều ít biết về tác giả “Đất nước trọn niềm vui” -0
Cuốn sổ ghi chép nhỏ của nhạc sĩ Hoàng Hà.

Sau 7 năm với nhiều nỗ lực, đến nay, Trung tâm đã chỉnh lý, sắp xếp khoa học khối tài liệu của nhạc sĩ, gồm 22 đơn vị bảo quản với gần 4.000 trang tài liệu, có thời gian từ năm 1957- 2006. Đây là những tài liệu về tiểu sử, quá trình sáng tác các ca khúc và các bản tổng phổ hợp xướng âm nhạc, hồi ký, thơ ca thư từ… của ông. Các tài liệu, hiện vật về cuộc đời, nhạc sĩ Hoàng Hà có giá trị, ý nghĩa rất lớn. Lễ tiếp nhận và giới thiệu tài liệu của nhạc sĩ được Trung tâm tổ chức nhân dịp kỷ niệm 94 năm ngày sinh của ông cũng là một sự kiện đặc biệt để tưởng nhớ, vinh danh tài năng của nhạc sĩ, trân trọng những cống hiến của gia đình ông với công tác lưu trữ. Trong thời gian tới, gần nhất là vào dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn của năm 2024, Trung tâm phát huy dưới nhiều hình thức nhằm giới thiệu, lan tỏa giá trị của các tài liệu này.

Ký ức xúc động qua chuyện kể của những người con

Gần 4.000 trang tài liệu và nhiều điều ít biết về tác giả “Đất nước trọn niềm vui” -0
Bà Trần Việt Hoa, Giám đốc Trung tâm Lưu trữ quốc gia III tiếp nhận tài liệu từ ông Hoàng Cần - con trai nhạc sĩ Hoàng Hà. 

Đến dự buổi lễ, những người con, cháu của cố nhạc sĩ rất xúc động khi được xem lại khối tài liệu của cha, ông được bảo quản, lưu giữ, sắp xếp khoa học. Ông Hoàng Cần, con trai của nhạc sĩ Hoàng Hà cho biết, lúc sinh thời, cha ông rất ngăn nắp. Toàn bộ tài liệu được nhạc sĩ bảo quản cẩn thận trong 2 cái tủ của gia đình. Tuy nhiên, vì hầu hết các con, trong đó có ông Cần không theo nghề của cha nên cũng không nắm rõ và không biết phát huy khối tài liệu này như thế nào. Sau nhiều năm, một số tài liệu đã bị hư hỏng. May mắn là các cán bộ Trung tâm Lưu trữ quốc gia III đã hỗ trợ kịp thời…

Theo bà Hoàng Yến, con gái của nhạc sĩ Hoàng Hà, các tài liệu mà gia đình trao tặng Trung tâm gắn liền với nhiều dấu mốc quan trọng và nhiều câu chuyện rất ít người biết trong cuộc đời, sự nghiệp của ông. Bút danh Cẩm La của nhạc sĩ là một trong số đó. Theo bà Yến, nhạc sĩ Hoàng Hà sử dụng bút danh Cẩm La khi sáng tác các ca khúc địch vận như một sự tri ân với nhân dân Cẩm La (tỉnh Vĩnh Phúc), sau một lần được du kích ở địa phương cứu thoát trong kháng chiến.

Nhạc sĩ Hoàng Hà viết ca khúc “Gặp nhau trên đỉnh Trường Sơn” khi chưa từng đến Trường Sơn. Ông viết “Đất nước trọn niềm vui” khi chưa từng đến TP Hồ Chí Minh, viết “Chào Nha Trang giải phóng” khi chưa từng đặt chân đến Nha Trang. Có một điều rất lạ là các ca khúc được ông sáng tác ngay khi các địa phương này được giải phóng hoặc chỉ ít ngày sau là được giải phóng…

Gần 4.000 trang tài liệu và nhiều điều ít biết về tác giả “Đất nước trọn niềm vui” -0
Bà Trần Việt Hoa giới thiệu hồ sơ, tài liệu về nhạc sĩ Hoàng Hà đã được Trung tâm chỉnh lý, sắp xếp lại khoa học hơn.

Bà Yến cũng cho biết, gia đình vô cùng tin tưởng khi gửi gắm các tài liệu của người cha kính yêu vào Trung tâm Lưu trữ quốc gia III và hy vọng, những cống hiến, hy sinh của thế hệ cha anh một thời, trong đó có nhạc sĩ Hoàng Hà chưa được nhiều người biết tới sẽ tiếp tục được thế hệ hôm nay và mai sau biết đến nhiều hơn trong thời gian tới, thông qua các hoạt động phát huy khối tài liệu nói trên.

Nhạc sĩ Hoàng Hà tên thật là Hoàng Phi Hồng, sinh ngày 1/12/1929 tại vùng hoa ven Hồ Tây, TP Hà Nội. Cách mạng Tháng Tám thành công, ông tham gia các hoạt động tại quê hương, phụ trách thiếu nhi, Đội trưởng đội văn công Yên Lãng, Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc. Năm 1955, ông là Đoàn trưởng văn công tỉnh Vĩnh Phúc sau đó phụ trách Mỹ thuật và âm nhạc của Ty Văn hóa tỉnh Vĩnh Phúc. Năm 1962, ông được cử đi học tại Trường Đại học Âm nhạc Hà Nội. Năm 1965, ông là biên tập âm nhạc tại Đài Tiếng nói Việt Nam. Năm 1975, ông là Trưởng phòng Biên tập, Văn nghệ Thiếu nhi Mẫu giáo, Đài Tiếng nói Việt Nam. Từ năm 1984, ông là Ủy viên Ban biên tập văn nghệ, chuyên viên Đài Tiếng nói Việt Nam. Năm 1985, ông chuyển vào Vũng Tàu và công tác tại Hội văn học nghệ thuật tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đến khi nghỉ hưu. Do tuổi cao, sức yếu, ông mất ngày 4/ 9/2013 tại bệnh viện Lê Lợi, TP Vũng Tàu.

Hoa Nguyễn

Các tin khác

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Một đời sống mới của du lịch văn hoá đã sẵn sàng từ khi Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ban hành. Mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ khu vực và thế giới đã và đang có sự tham gia đặc biệt tích cực của một lực lượng sáng tạo nòng cốt, đó là kinh tế tư nhân.