EPC: Phép thử của châu Âu

Đầu tháng 10 vừa qua, 44 nhà lãnh đạo châu Âu đã tập trung tại Praha, Cộng hòa Czech, để giới thiệu một khuôn khổ mới gọi là Cộng đồng Chính trị châu Âu (EPC). Sáng kiến này ban đầu vấp phải sự hoài nghi, nhưng sau đó nhanh chóng thu hút sự chú ý, với kết luận thể hiện EPC là một “nền tảng cho sự phối hợp chính trị”.

EPC quy tụ 27 thành viên của EU, 6 quốc gia ở Tây Balkan (bao gồm Albania, Bắc Macedonia, Kosovo, Serbia, Bosnia và Herzegovina, Montenegro), các quốc gia của Bộ ba liên kết (Gruzia, Moldova và Ukraine), Armenia và Azerbaijan, 4 quốc gia thuộc Hiệp hội Thương mại tự do châu Âu (Na Uy, Thụy Sĩ, Iceland và Liechtenstein), Vương quốc Anh và Thổ Nhĩ Kỳ, tổng cộng là 44 quốc gia.

EPC: Phép thử của châu Âu -0
EPC là một diễn đàn, nơi các nhà lãnh đạo có thể gặp nhau và trao đổi thoải mái.

Định dạng này đã thúc đẩy các cuộc tranh luận quan trọng, chủ yếu là về sự hiện diện của Thổ Nhĩ Kỳ. Thổ Nhĩ Kỳ là một thành viên của NATO và là một ứng viên gia nhập EU nhưng có tranh chấp lâu nay với Hy Lạp, với căng thẳng gia tăng ở biển Aegea và hơn nữa là tranh chấp với đảo Cyprus. Thổ Nhĩ Kỳ cũng là một đối tác khó khăn của EU trong những năm gần đây trong nhiều vấn đề và đã gây ra quan ngại trong NATO khi cản trở nỗ lực của Thụy Điển, Phần Lan gia nhập liên minh. Ngoài ra, sự hiện diện của các quốc gia Nam Caucasus cũng đặt ra một số câu hỏi về việc liệu các nước này có thuộc “gia đình hạt nhân châu Âu” hay không. Câu hỏi này có vẻ dễ trả lời trong trường hợp của Gruzia, một đối tác thân cận của NATO nhưng lại khó trả lời hơn khi xét đến Armenia và Azerbaijan, đặc biệt là thời điểm xung đột quân sự giữa hai nước vừa mới nổ ra.

EPC không có ngân sách chính thức, cờ hiệu, ban thư ký hoặc bất kỳ cơ cấu thực sự nào, nên nhiều người tỏ ra chưa thực sự tin về những gì sẽ xảy ra. EPC được hình dung như một diễn đàn đối thoại giữa các quốc gia châu Âu thông qua một khuôn khổ thoải mái, đòi hỏi ít quy tắc thủ tục hơn và có cấu trúc lỏng lẻo hơn so với EU hoặc các tổ chức đa phương khác như OSCE, Hội đồng châu Âu hoặc NATO. Mục tiêu của EPC không phải là để đưa ra các kết luận hoặc quyết định chính thức sau các cuộc họp, mà là tạo ra một không gian để đối thoại.

EPC: Phép thử của châu Âu -0
Chủ tịch EC Charles Michel, Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan, Tổng thống Pháp Emanuel Macron và Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev tại Thủ đô Prague, Cộng hòa Czech.

Thủ tướng Cộng hòa Czech Petr Fiala đã mô tả EPC là một “nền tảng không chính thức” để các nhà lãnh đạo gặp nhau mỗi năm 2 lần nhằm thảo luận về những vấn đề cấp bách nhất liên quan đến lục địa. Mặc dù không có nhiều kỳ vọng đạt được kết quả hữu hình, nhưng rõ ràng mục tiêu của EPC không chỉ là một diễn đàn đối thoại. Để đạt được mục tiêu này, cuộc họp đầu tiên của EPC đã đạt được một số thành tựu ngoại giao đáng chú ý và thể hiện một giá trị biểu tượng to lớn.

Đầu tiên, nó tạo điều kiện cho một bước đột phá giữa Armenia và Azerbaijan. Bức ảnh chụp Tổng thống Pháp Emmanuel Macron với Chủ tịch Hội đồng châu Âu (EC) Charles Michel, Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev và Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan là một bước đi ngoại giao quan trọng trong nỗ lực xây dựng một nền hòa bình lâu dài sau cuộc giao tranh giữa hai nước này hồi tháng 9, khiến hơn 200 người thiệt mạng. Theo sau hội nghị EPC, Armenia và Azerbaijan đã nhất trí với một sứ mệnh hòa bình của EU và giảm leo thang căng thẳng, với mục tiêu “xây dựng lòng tin” và “đóng góp cho các ủy ban biên giới”. Cũng có thể không cần có EPC, hai nước vẫn sẽ tìm đến hòa giải, nhưng nếu không có hội nghị thượng đỉnh, mà tạo động lực mạnh mẽ cho cả hai nước tham dự, thì rất có thể điều này đã không xảy ra sớm như vậy.

Một kết quả quan trọng khác của EPC là sự thay đổi quan điểm của Vương quốc Anh về Pháp. Hai nước đã đồng ý khôi phục lại Hội nghị thượng đỉnh Anh - Pháp vào năm 2023, sau 5 năm gián đoạn, để cùng xây dựng một “chương trình nghị sự song phương mới”. Có vẻ như EPC đã chứng minh rằng đối thoại có thể được tạo điều kiện và diễn ra bất chấp sự khác biệt giữa các quốc gia. Mặc dù nó đã làm được điều này mà không hoàn toàn dựa vào EU làm khuôn khổ cho đối thoại, hội nghị thượng đỉnh này cũng thể hiện vai trò trung tâm của EU đối với các vấn đề của châu Âu và các thành viên không thuộc EU.

EPC vẫn trong giai đoạn thử nghiệm nhưng đã chứng tỏ sự thành công trong mắt cộng đồng ngoại giao khi thể hiện sự thống nhất rõ ràng giữa các thành viên. Có vẻ như thông qua EPC, các nhà lãnh đạo Âu châu cảm thấy tự tin hơn, sau nhiều biến cố xảy ra liên tiếp có tác động mạnh vào các chiến lược riêng và mối quan hệ của họ.

Các cuộc họp EPC dự kiến sẽ được tổ chức 6 tháng một lần. Với cuộc họp đầu tiên đã kết thúc, dự tính cuộc họp tiếp theo sẽ được tổ chức tại Moldova vào mùa xuân năm sau. Sau Moldova, Tây Ban Nha đăng cai sẽ trở thành chủ nhà vào nửa cuối năm 2023, khi nước này giữ chức Chủ tịch Hội đồng châu Âu và sau đó quyền tổ chức hội nghị sẽ luân phiên chuyển sang Vương quốc Anh vào mùa xuân năm 2024. Mặc dù chưa có định dạng cụ thể nào được đem ra thảo luận về trách nhiệm đăng cai, một số suất đăng cai tiếp theo cho thấy sự luân phiên giữa 27 quốc gia thành viên EU và 17 quốc gia không phải thành viên EU, cũng như sự cân bằng về mặt địa lý đối với nơi tổ chức cuộc họp là ví dụ cụ thể về lòng tin đang được củng cố lại.

Huy Thông (Tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.