Đừng vì cả giận mất khôn

Khi lực lượng điều tra trọng án xuống hiện trường, đập vào mắt là một cảnh tượng tang thương. Người đàn ông trạc 40 tuổi đang nằm giữa ruộng lúa, mắt nhắm nghiền, đầu bê bết máu cùng bùn đất. Cách đó không xa, 8 con gà đã chết được "trưng bày" ngay trên bờ ruộng, cạnh đống gậy gộc, gạch đá ngổn ngang.

Hàng trăm người dân đang đứng chỉ trỏ, bàn tán, nhìn đoàn khám nghiệm với vẻ dò xét thiếu thiện cảm. Lúc kết thúc công việc đi ngang qua đám đông, chợt có tiếng nói đập vào tai chúng tôi: "Đáng đời thằng ăn trộm, điều tra làm cái gì, mất thời gian!".

Ký ức từ vụ án đánh chết trộm

Cuộc điều tra thất bại ấy vẫn luôn ám ảnh tôi, dù đã nhiều năm trôi qua. Là người chịu trách nhiệm thư ký chuyên án, tổng hợp kết quả và vạch phương hướng điều tra, nên mọi diễn biến trong công tác truy xét thủ phạm gây ra vụ án ấy, đã hằn vào đầu tôi.

Xác định tính chất phức tạp của vụ án, lãnh đạo cơ quan điều tra đã huy động một lực lượng hùng hậu xuống hiện trường. Trong lúc các điều tra viên cùng kỹ thuật hình sự tiến hành hoạt động khám nghiệm hiện trường, tử thi, thì các trinh sát hình sự toả đi nắm tin tức trong dân. Cuối ngày, chúng tôi tổ chức họp án ngay hội trường thôn. Nguyên nhân chết của nạn nhân B. được xác định là do vỡ hộp sọ cùng đa chấn thương gây ra bởi vật tày, cứng.

Các đối tượng trộm cắp bị người dân bắt giữ, đánh đập
Các đối tượng trộm cắp bị người dân bắt giữ, đánh đập

Điều này phù hợp với "đống" vật chứng gồm gạch đá, gậy gộc…vất ngay tại hiện trường. Tuy nhiên khó khăn lớn đã xuất hiện. Đó là hiện trường vụ án đã xáo trộn hoàn toàn do tác động của con người, đồng thời không thu được những dấu vết, vật chứng giúp truy nguyên thủ phạm. Tổ nắm tình hình báo cáo về, B. là đối tượng nghiện ma tuý, không nghề nghiệp, sinh sống bằng "nghề" trộm cắp vặt. Dân trong làng nuôi được con chó, con gà…cứ sơ sảy ra là mất.

Vì chưa "bắt tận tay, day tận trán" nên không làm gì được anh ta, nhưng nỗi ngờ vực ngày càng lớn, đến mức có tin rằng dân làng đã cắt cử lực lượng thâu đêm rình rập, theo dõi hành tung của B. "Đi đêm lắm có ngày gặp ma", rất có thể B. đã chạm trán với nhóm người này khi đột nhập vào nhà dân bắt trộm gà, rồi xảy ra cuộc rượt đuổi, truy sát từ trong làng ra cánh đồng đêm ấy. Hậu quả là B. bị đánh nhừ tử bằng gậy gộc, gạch đá để xả nỗi uất hận, dẫn đến tử vong tại chỗ. Số gà trong bao tải được "trưng bày" cạnh xác nạn nhân đã nói lên tính chất của vụ án này...

Bạo lực "vô pháp, vô thiên"

Những năm gần đây, tình trạng người dân "tự xử" - (dùng bạo lực để giải quyết các sự cố, mâu thuẫn) diễn ra rất phức tạp trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Mới đây nhất là vụ một nhóm "anh em xã hội" đã tìm đánh Lê Tấn Thành - kẻ hành hung nữ sinh lớp 10 sau va chạm giao thông tại tỉnh Bình Dương. Hay là vụ hàng trăm người đã kéo đến phòng tập gym ở quận Bình Tân, TP Hồ Chí Minh để "hỏi tội" Duy Nguyễn - người có phát ngôn phản cảm về tang lễ cố nghệ sỹ Chí Tài trên mạng xã hội…

"Việc người dân chủ động, tích cực tham gia vào việc giải quyết các sự cố xảy ra trong đời sống là điều đáng biểu dương, thể hiện trách nhiệm công dân đối với xã hội. Tuy nhiên việc can thiệp đó phải đúng luật, chứ không được hành xử tuỳ tiện, nhất là sử dụng bạo lực bất hợp pháp. Không thể dùng hành vi phạm pháp để xử lý một hành vi phạm pháp khác. Đồng thời, không ai được tự cho mình cái quyền phán xử và quyết định số phận người khác, vì đó là công việc của Toà án. Mọi việc nhất nhất phải được giải quyết thông qua con đường pháp luật", Thượng tá Ngô Minh An (nguyên Phó trưởng Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao - Công an TP Hà Nội) bình luận.

Theo ông, tình trạng "tự xử" trong dân phản ánh xu hướng bạo lực trong ứng xử xã hội, là kết quả hình thành từ nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng chủ yếu là do nhận thức pháp luật, ý thức pháp luật của một bộ phận người dân còn hạn chế, yếu kém.

Với cách tiếp cận khác, luật sư Liêu Chí Trung nhìn nhận hiện tượng này là kết quả của sự suy thoái về văn hoá, đạo đức xã hội. Đó là nguyên nhân của mọi nguyên nhân dẫn đến tình trạng tội phạm gia tăng trong xã hội.

Làm gì để "thượng tôn pháp luật"?

Để ngăn chặn tình trạng người dân "tự xử", theo Thượng tá Ngô Minh An cần phải bắt đầu từ việc nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, tuyên truyền, giáo dục pháp luật. Ông An cho rằng khi nhận thức pháp luật của người dân được nâng cao, hiểu rõ những điều pháp luật cấm cũng như những hậu quả pháp lý mà họ có thể phải gánh chịu nếu vi phạm, người ta sẽ tự điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp với đòi hỏi của pháp luật, đồng thời biết tham gia như thế nào là đúng luật, không vượt quá phạm vi, thẩm quyền… khi tham gia giải quyết các vấn đề, sự việc xảy ra trong đời sống.

Bắt giữ đối tượng trộm cắp
Bắt giữ đối tượng trộm cắp 

"Một mặt, vừa khuyến khích người dân chủ động, tự giác tham gia vào việc giải quyết, giúp cơ quan chức năng giải quyết các vấn đề, sự việc xảy ra trong xã hội, mặt khác phải tuyên truyền để họ hiểu tham gia như thế nào để không vượt quá "vạch vôi" mà pháp luật quy định", ông An nói.

Cùng bàn luận về vấn đề này, Trung tá Lê Minh Hải - (Đội trưởng Đội điều tra trọng án, Phòng CSHS - Công an TP Hà Nội) cho rằng việc xử lý nghiêm minh những người dân có hành vi thái quá, vi phạm pháp luật khi tham gia giải quyết các sự việc xảy ra trong đời sống, sẽ có tác dụng răn đe sâu sắc. Về nguyên tắc sai phạm đến đâu, xử lý đến đó. Chẳng hạn như việc đánh chết trộm, người phạm tội bị xử lý về tội giết người. Thông qua việc xử lý tội phạm, thấy người khác phải gánh chịu hình phạt bởi hành vi tự phát, vượt quá, mỗi người tự rút ra bài học cho mình để không phạm phải sai lầm tương tự. Đây chính là tác dụng giáo dục, phòng ngừa chung của hình phạt.

Đào Trung Hiếu

Các tin khác

Đường dây dẫn dụ kiếm tiền online trên ứng dụng thương mại điện tử

Đường dây dẫn dụ kiếm tiền online trên ứng dụng thương mại điện tử

Sau gần 5 tháng kiên trì lần theo dấu vết trên không gian mạng, thu thập chứng cứ, giữa tháng 2/2026, các đơn vị nghiệp vụ Công an tỉnh Đồng Nai phối hợp với Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Bộ Công an, Công an TP Hồ Chí Minh và tỉnh Tây Ninh đã triệt phá thành công đường dây lừa đảo trên không gian mạng với quy mô lớn do Nguyễn Thị Vân, sinh năm 1996 tại tỉnh Đồng Nai cầm đầu.

16 giờ truy bắt 2 tên cướp tiệm vàng đêm Giao thừa

16 giờ truy bắt 2 tên cướp tiệm vàng đêm Giao thừa

Khi những cành mai trước hiên nhà vừa kịp bung nở, mùi nhang trầm bắt đầu len nhẹ trong gió lạnh cao nguyên, mọi nhà chuẩn bị đón thời khắc giao thừa Tết Bính Ngọ 2026 thì tại Trung tâm chỉ huy của Công an tỉnh Lâm Đồng, bầu không khí lại căng như dây đàn.

Bắt “ông trùm” chuyên mua bán trái phép súng đạn

Bắt “ông trùm” chuyên mua bán trái phép súng đạn

Sau thời gian áp dụng nhiều biện pháp nghiệp vụ tiến hành theo dõi, đầu tháng 2/2026, cơ quan An ninh điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam đối với Nguyễn Thanh Hiếu, sinh năm 1988, ngụ phường An Lạc, TP Hồ Chí Minh về hành vi tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng.

Vạch trần kẻ tà dâm mạo danh "Phật sống"

Vạch trần kẻ tà dâm mạo danh "Phật sống"

Từ một thầy dạy khí công, Vương Hưng Phu đã dựng lên vỏ bọc “Phật sống” để thao túng niềm tin của hàng nghìn tín đồ. Dưới vỏ bọc tu hành khổ hạnh, hắn đã thu lợi gần 200 triệu NDT, thậm chí, lạm dụng tình dục hàng trăm nữ đệ tử.

Xóa sổ nhiều tụ điểm ma túy ở Đồng Nai

Xóa sổ nhiều tụ điểm ma túy ở Đồng Nai

Nằm trong vùng trọng điểm kinh tế phía Nam với nhiều khu công nghiệp, chế xuất thu hút hàng triệu người từ khắp nơi trên cả nước đến lưu trú dài hạn để làm công nhân và lao động tự do nên Đồng Nai thường được các đối tượng tội phạm chọn làm nơi tiêu thụ và trung chuyển ma túy từ khu vực biên giới Tây Nam, các tỉnh phía Bắc, miền Trung vào TP Hồ Chí Minh tiêu thụ.

Khi niềm tin bị “đóng hộp”: Từ đồ hộp Hạ Long đến chuỗi sụp đổ thương hiệu

Khi niềm tin bị “đóng hộp”: Từ đồ hộp Hạ Long đến chuỗi sụp đổ thương hiệu

Trong nhiều năm, Đồ hộp Hạ Long được mặc định là một thương hiệu “an toàn”, tồn tại lặng lẽ nhưng bền bỉ trong hệ thống phân phối chính thống. Niềm tin ấy chỉ thực sự sụp đổ khi hơn 130 tấn thịt lợn nhiễm bệnh bị phát hiện và vụ án bị khởi tố, phơi bày vùng tối kéo dài phía sau uy tín lâu năm.

“Vùng xám” trong quản lý các trung tâm trợ giúp xã hội

“Vùng xám” trong quản lý các trung tâm trợ giúp xã hội

Vụ việc một học sinh 17 tuổi tử vong chỉ sau 2 ngày nhập học tại Trung tâm Công tác xã hội Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh đã khiến dư luận bàng hoàng, đau xót những ngày qua; đồng thời, là hồi chuông cảnh báo nghiêm khắc về những lỗ hổng trong quản lý các trung tâm mang danh giáo dục kĩ năng sống, cai nghiện tự phát, hỗ trợ tâm lý..., đang tồn tại và hoạt động một cách mập mờ, thiếu kiểm soát tại nhiều địa phương.

Kẻ trộm đục tường ngân hàng, phá 3.000 két sắt

Kẻ trộm đục tường ngân hàng, phá 3.000 két sắt

Một nhóm trộm đã lợi dụng dịp Giáng sinh vắng người để đột nhập vào ngân hàng Sparkasse ở thành phố Gelsenkirchen, miền Tây Đức, khoan một lỗ lớn xuyên bức tường bê tông dày của kho tiền, sau đó phá hơn 3.000 két sắt cỡ nhỏ bên trong để lấy đi số lượng tiền mặt, vàng và đồ trang sức có tổng trị giá hơn 30 triệu USD.

Đắk Lắk: Triệt phá đường dây ma túy lớn

Đắk Lắk: Triệt phá đường dây ma túy lớn

Lực lượng Công an tỉnh Đắk Lắk vừa phối hợp cùng các lực lượng Công an địa phương triệt phá thành công Chuyên án mang bí số 122xx, đánh sập đường dây ma túy cực kỳ tinh vi và nguy hiểm, hoạt động xuyên quốc gia với số lượng ma túy thu giữ lớn nhất từ trước đến nay trên địa bàn.

Luận giải chiến kê, đá gà qua mạng

Luận giải chiến kê, đá gà qua mạng

Đá gà trực tuyến mang lại cảm giác an toàn, không cần bến bãi, người canh chừng, chỉ việc ngồi máy lạnh, nhấp chuột là ăn tiền. Loại hình trò chơi này đã manh nha từ nhiều năm nay và phát triển một cách kín đáo, luồn lách qua nhiều vỏ bọc trá hình khác nhau. Thời điểm cuối năm, luận giải chiến kê lại sôi nổi cho những cuộc sát phạt đá gà trong các sới bạc online.

Khi “cá mập” rớt khỏi bể kính

Khi “cá mập” rớt khỏi bể kính

Ánh đèn trường quay, trong nhiều năm, đã làm được một việc mà không ít hệ thống kiểm định phải ghen tị: biến danh xưng “shark” thành một chiếc áo choàng quyền lực. Ở đó, uy tín được sản xuất nhanh hơn báo cáo tài chính, hình ảnh lan tỏa mạnh hơn kiểm toán độc lập, và cảm xúc được ưu tiên hơn chuẩn mực pháp lý. Khi hào quang được mặc định như một dạng bảo chứng đạo đức, niềm tin xã hội bắt đầu trôi theo ánh đèn nhiều hơn là theo con số.

Bóc trần màn kịch của kẻ sát hại chị ruột ở Tây Ninh

Bóc trần màn kịch của kẻ sát hại chị ruột ở Tây Ninh

Với âm mưu chiếm đoạt toàn bộ gia sản của cha mẹ mà không chia cho những người khác là chị và em ruột, Nguyễn Tấn Thành (Cu nhỏ), sinh năm 1979, ngụ ấp Thuận Tây, xã Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh dựng lên màn kịch sang Campuchia kinh doanh rồi gửi tiền về nhờ mẹ mua đất, xây nhà.

Hai thập kỷ truy lùng “thợ săn xác sống”

Hai thập kỷ truy lùng “thợ săn xác sống”

Bryan Patrick Miller đã sát hại dã man hai cô gái hồi đầu thập niên 1990 và ung dung ngoài vòng pháp luật suốt hàng chục năm. Phả hệ di truyền và DNA là chìa khóa xác định hắn là kẻ giết người.

Vén màn bí ẩn “hệ sinh thái Mailisa”

Vén màn bí ẩn “hệ sinh thái Mailisa”

Dư luận đang sôi động bởi sự nổi tiếng của vợ chồng đại gia ngành thẩm mỹ sở hữu biệt phủ 4.000 m2 ở TP Hồ Chí Minh cùng dàn siêu xe trăm tỉ và loạt cơ sở thẩm mỹ viện sang chảnh trải dài trên nhiều tỉnh, thành của cả nước. Càng “nổi tiếng” hơn và được dư luận chú ý đặc biệt sau khi cục nghiệp vụ Bộ Công an phối hợp với Công an các địa phương đồng loạt kiểm tra các cơ sở thẩm mỹ viện thuộc “hệ sinh thái Mailisa”...

Tài xế taxi gài ma túy vu khống đồng nghiệp

Tài xế taxi gài ma túy vu khống đồng nghiệp

Từ một mâu thuẫn nhỏ, một âm mưu gài bẫy tinh vi đã khiến một tài xế xe công nghệ vô tội suýt rơi vào vòng lao lý, khi “bỗng dưng” bị phát hiện trên xe ô tô của mình có ma túy. Vụ việc xảy ra mới đây tại TP Hồ Chí Minh là lời cảnh tỉnh về sự xảo quyệt của tội phạm hiện nay, khi các đối tượng có thể giả danh lực lượng chức năng để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. Đây cũng là bài học để những người hành nghề vận chuyển, đặc biệt là tài xế công nghệ, cần luôn cảnh giác và chủ động để bảo vệ bản thân…

Diễn viên Trương Ngọc Ánh, từ màn ảnh đến nhà tạm giam

Diễn viên Trương Ngọc Ánh, từ màn ảnh đến nhà tạm giam

Thông tin diễn viên Trương Ngọc Ánh bị khởi tố, bắt tạm giam về hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt hàng ngàn lượng vàng, đã khiến dư luận đặc biệt chú ý. Bởi trước đó, nữ diễn viên này được biết đến là một trong những mỹ nhân nổi tiếng, hoạt động đa lĩnh vực trong làng giải trí. Điều khó tin là ngay trước khi bị bắt, Trương Ngọc Ánh vẫn cập nhật trang cá nhân thường xuyên, khoe những hình ảnh sang chảnh, hào nhoáng và cả những hoạt động thiện nguyện ở nhiều nơi…

Vạch trần mô hình lừa đảo RaccoonO365

Vạch trần mô hình lừa đảo RaccoonO365

Microsoft vừa phối hợp với cơ quan thực thi pháp luật để triệt phá một mạng lưới lừa đảo trực tuyến chuyên cung cấp “dịch vụ thuê bao”, đánh cắp ít nhất 5.000 tài khoản Microsoft và vận hành hàng trăm tên miền giả mạo.

Bác sĩ rởm và chiêu trò bán “niềm tin” cho người bệnh

Bác sĩ rởm và chiêu trò bán “niềm tin” cho người bệnh

Từ các buổi “khám bệnh miễn phí” ở vùng núi đến những cuộc gọi tư vấn “bác sĩ online”, hàng loạt đường dây giả danh y, bác sĩ đã bị Công an nhiều tỉnh triệt phá. Các đối tượng khoác áo blouse trắng, dựng vỏ bọc “chăm sóc sức khỏe cộng đồng” để bán thực phẩm chức năng kém chất lượng, chiếm đoạt hàng chục tỷ đồng của hàng vạn người dân nhẹ dạ, cả tin.

Cú sập niềm tin mang tên “Cá mập”

Cú sập niềm tin mang tên “Cá mập”

Những ngày qua, vụ  Shark Bình bị bắt đã khiến dư luận chấn động, một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về mặt tối của hiện tượng các Shark. Khi ánh hào quang truyền hình, mạng xã hội và những bài nói đạo lý dạy làm giàu trở thành bình phong cho chiêu trò đánh bóng tên tuổi, trục lợi và lừa đảo, người dân cần tỉnh táo hơn bao giờ hết.