Thứ trưởng cho biết, trí tuệ nhân tạo đang phát triển nhanh, tác động ngày càng sâu rộng tới kinh tế xã hội, đổi mới sáng tạo, năng suất lao động, năng lực cạnh tranh, chuyển đổi số và hiệu quả quản trị quốc gia.
Trong khu vực công, AI mở ra nhiều cơ hội hỗ trợ tra cứu, tổng hợp thông tin, rà soát, soạn thảo, phân tích dữ liệu, hỗ trợ ra quyết định và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Việc ứng dụng công nghệ này cũng đặt ra yêu cầu về chất lượng, độ tin cậy của hệ thống, quản trị dữ liệu, an toàn, an ninh, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, cũng như tính minh bạch và trách nhiệm giải trình. Do đó, phải thực hiện đồng thời 2 yêu cầu: Thúc đẩy phát triển, ứng dụng AI và quản trị AI an toàn, minh bạch, có trách nhiệm, phục vụ con người.
Theo Thứ trưởng Bộ KH&CN Trần Trung Tính, việc ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo là bước quan trọng nhằm hình thành khuôn khổ pháp lý cho hoạt động phát triển, cung cấp, triển khai và sử dụng AI tại Việt Nam. Luật Trí tuệ nhân tạo chỉ thực sự phát huy giá trị khi được chuyển hóa thành những quy định, quy trình và cách làm cụ thể trong thực tiễn. Vì vậy, yêu cầu đầu tiên được đặt ra là các cơ quan, đơn vị phải hiểu đúng, thống nhất cách tiếp cận đối với Luật và các văn bản hướng dẫn thi hành; xác định đúng trách nhiệm khi phát triển, triển khai và sử dụng hệ thống AI, đồng thời nhận diện và quản lý các hệ thống có rủi ro, quản trị dữ liệu.
Cùng với đó, việc triển khai pháp luật phải gắn với nhu cầu ứng dụng AI thực tế. Mỗi cơ quan, địa phương cần bắt đầu bằng những câu hỏi cụ thể: Công việc nào đang tốn nhiều thời gian? Dữ liệu nào chưa được khai thác hiệu quả? Quy trình nào có thể được hỗ trợ? Dịch vụ nào cho người dân và doanh nghiệp có thể được cải thiện? Từ những bài toán thực tiễn này mới lựa chọn mô hình triển khai AI phù hợp.
Cách tiếp cận trên đặt nhu cầu thực tế của cơ quan, địa phương ở điểm xuất phát của quá trình ứng dụng, thay vì tách việc triển khai công nghệ khỏi những vấn đề cần giải quyết trong công việc. Thứ trưởng Bộ KH&CN Trần Trung Tính đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu quản trị rủi ro và trách nhiệm khi sử dụng AI.
AI có thể tham gia nhiều công đoạn trong hoạt động của cơ quan nhà nước, từ tìm kiếm, tổng hợp thông tin, hỗ trợ soạn thảo đến phân tích dữ liệu và hỗ trợ ra quyết định. Tuy nhiên, việc sử dụng công nghệ không làm thay đổi trách nhiệm của người thực hiện công vụ. Do đó, kết quả do AI tạo ra phải được kiểm tra, đánh giá trước khi sử dụng.
Thứ trưởng đề nghị các Sở KH&CN cùng các cơ quan liên quan chủ động tham mưu, tổ chức triển khai Luật; rà soát nhu cầu ứng dụng AI và lựa chọn những bài toán phù hợp. Các đơn vị đồng thời cần tăng cường chia sẻ mô hình, kinh nghiệm và cách làm hiệu quả trong quá trình triển khai. Về phía Bộ KH&CN, Bộ sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng dữ liệu, hệ sinh thái AI và thúc đẩy ứng dụng công nghệ này phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan nhà nước.
