Từ con số 300 ngàn thuê bao di động cách đây 10 năm, hiện cả nước đã có hơn 130 triệu thuê bao di động của trên 20 đầu số do 7 mạng viễn thông quản lý, khai thác. Sau thời kỳ phát triển cực thịnh, thị phần bị chia sớt nhỏ khi nhiều doanh nghiệp cùng nhảy vào tham gia đã khiến các mạng đều phải liên tục đưa ra các chiến dịch cạnh tranh để giữ khách hàng cũ, thu hút khách hàng mới.
Đằng sau các cuộc "rượt đuổi" về giá cước cuộc gọi và dịch vụ cộng thêm của các đại gia viễn thông, người sử dụng điện thoại sẽ còn tiếp tục được hưởng lợi nhưng suy cho cùng lợi mà vẫn thiệt vì giá vẫn còn cao.
Liên tục thu lãi ròng
Hai "đại gia" trong làng kinh doanh viễn thông di động là Mobi Fone và Viettel đều liên tục 3 năm liền có tên trong danh sách 1.000 doanh nghiệp rồi 10 doanh nghiệp nộp thuế thu nhập doanh nghiệp lớn nhất của cả nước. Thậm chí, hãng Mobi Fone còn leo lên vị trí dẫn đầu với số thuế thu nhập đã nộp tới 6.000 tỷ đồng. Đây là điều đáng mừng cho ngân sách, song phía sau khoản thuế thu nhập khổng lồ này cũng như số tiền chi phí rất lớn qua các đợt khuyến mãi, quảng cáo, chiết khấu… đã và đang tiếp tục được các mạng triển khai một cách rầm rộ nhằm chiếm lĩnh thị phần, lôi kéo khách hàng về phía mình thì có thể thấy một điều: Các "ông lớn" trong lĩnh vực viễn thông di động đang thu lãi rất lớn.
Ngay với mạng di động thuộc hàng "em út" như EVN Telecom, doanh thu hằng tháng cũng đã vượt qua con số gần 200 tỷ đồng và lượng khách thuê bao đã đạt trên 4,65 triệu… thì với các mạng đã ra trước hiện có thứ bậc ở hạng cao hơn một chút, tuy khoản doanh thu và tiền lãi từ hoạt động kinh doanh viễn thông di động không được công bố rộng rãi, nhưng cứ nhìn họ liên tục phát triển đầu số thuê bao và lượng khách hàng trước áp lực cạnh tranh gay gắt thời gian qua, đã có thể yên tâm rằng các doanh nghiệp viễn thông di động đều đang phát triển không đến nỗi nào.
Vì vậy, chỉ cần cơ quan quản lý nhà nước về viễn thông siết chặt việc cạnh tranh bằng cách cho hạ giá cước cuộc gọi, giá cước điện thoại di động còn có thể giảm hơn nữa chứ không phải như đại diện mạng Mobi Fone và các hãng viễn thông di động khác từng "Đồng thanh tương ứng" phát biểu trong một buổi hội thảo về viễn thông di động cuối tháng 10 vừa qua, rằng: Cước điện thoại di động khó có thể giảm giá hơn nữa hoặc "Trong bối cảnh giá vàng, đôla tăng liên tục hiện nay, giữ nguyên giá cũng đã là giảm giá rồi…".
Bởi một điều tất yếu, khi cơ quan quản lý nhà nước chính thức cho phép giảm giá cước điện thoại di động, tất cả thuê bao của các mạng đều được hưởng lợi. Còn nếu cứ để các hãng cạnh tranh tự phát bằng các đợt khuyến mãi kiểu "Lấy thịt đè người" như hiện nay, chỉ một nhóm khách hàng được hưởng lợi.
Nên phải đua nhau xin… tự giảm doanh thu
Dù một số mạng di động đã có đợt giảm cước cuộc gọi tới 30% trong năm 2009, nhưng theo lộ trình giảm giá cước điện thoại di động, đầu năm 2010, Bộ Thông tin - Truyền thông đã cho phép các mạng tiếp tục được giảm giá cước cuộc gọi với mức từ 10 - 15% tùy gói cước. Cùng với việc giảm cước này, mức cước cuộc gọi từ cả trăm triệu thuê bao di động của 3 nhà mạng đang chiếm thị phần chi phối là Vinaphone, Mobi Fone và Viettel khi kết nối cuộc gọi với các mạng di động nhỏ khác cũng sẽ được giảm ở mức tương đương. Cú hích này cộng với việc siết chặt quản lý, giám sát các chương trình khuyến mãi ồ ạt của các mạng, đầu tháng 7 hãng Vinaphone đã liên tục có đề nghị khẩn với Bộ Thông tin - Truyền thông cho phép giảm cước điện thoại di động 10 - 15%.
Theo nhận xét của giám đốc một doanh nghiệp tư vấn thuế tại TP Hồ Chí Minh, đây là điều hiếm thấy trong kinh doanh bởi việc tự nguyện xin chặn bớt dòng tiền đang đổ về "hầu bao" của nhà mạng này cũng đồng nghĩa với doanh thu của doanh nghiệp chủ quản mạng sẽ giảm đi một mức tương ứng. Trong khi nhìn lại, dẫu chẳng cần phải giảm giá cước cuộc gọi, các mạng vẫn phát triển ào ào những năm qua.
Lần thứ 2 kiên trì xin được giảm cước di động và được chấp thuận, ngày 26/7 Viettel đã nghiễm nhiên công bố giảm giá cước từ 10 - 15%. Sau động thái này của Viettel, lập tức phương án giảm giá cước ở mức tương ứng cho cả thuê bao trả trước và trả sau, lại còn thấp hơn 10 đồng/phút cũng đã được cơ quan chủ quản của 2 mạng Vinaphone và Mobi Fone là Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) trình lên cơ quan quản lý. Cộng với lần đề xuất xin giảm cước 10 - 20% hồi đầu năm, thì đây đã là lần thứ 2 trong năm VNPT xin phép được giảm cước điện thoại di động. Và kể từ ngày 1/8 vừa qua, mức cước mới này đã được 2 mạng Vinaphone và Mobi Fone bắt đầu cho áp dụng.
Cuộc đua xin được tự giảm cước của các mạng đem lại lợi ích cho người sử dụng điện thoại, song thách thức cũng được đẩy về phía các mạng nhỏ hơn. Bởi để tồn tại và phát triển, chắc chắn các mạng "đàn em" như Beeline, EVN Telecom, Vietnammobile… sẽ phải chịu sức ép giảm giá theo.
Nhưng vẫn ồ ạt khuyến mãi, chiết khấu
Cước cuộc gọi di động giảm liên tục như vậy, nhưng hiện tại cuộc đua giảm giá, khuyến mãi cước điện thoại di động vẫn chưa dừng lại. "Anh em" nhà Vina và Mobi thì luân phiên với các chương trình nội mạng như gọi 100 phút nội mạng chỉ tốn 6.000 đồng; gọi 10 phút chỉ tính tiền 1 phút…
Anh Hải ở quận Gò Vấp, một khách hàng sử dụng sim số thuê bao trả trước mạng Mobi Fone cho rằng, phải nạp card đôi khi cũng hơi bất tiện, nhất là những khi đang dở cuộc gọi, tài khoản hết tiền là bị cúp cái rụp. Nhưng cái lợi là kiểm soát được số tiền gọi hằng tháng và cước cuộc gọi rẻ chưa bằng một nửa so với nhiều mạng khác do thuê bao trả trước liên tục được khuyến mãi 100% giá trị thẻ nạp, gọi 10 phút chỉ tính tiền… 1 phút.
Tháng nào cũng được khuyến mãi như vậy 1 - 2 lần, khi mua thẻ nạp ở các đại lý bưu điện lại còn được chiết khấu tới 4%... Vậy sao không giảm cước luôn cho rồi để khách hàng khỏi mất công ngóng khuyến mãi và nhận hàng loạt tin nhắn quảng bá các chương trình giảm giá từ nhà mạng một cách bất đắc dĩ?
Không chỉ là chuyện mua 1 tặng 1 cho thuê bao trả trước, đối tượng khách hàng đang chiếm tỷ lệ áp đảo, tới 90% lượng sim số đã được kết nối này cũng tạo ra một thị trường phân phối card điện thoại rất lớn. Tại một đô thị có lượng khách hàng lớn như ở TP Hồ Chí Minh, dù card điện thoại đã được bán lẻ đầy rẫy ở ngoài vỉa hè, tuy vậy chủ thuê bao trả trước hễ cứ gọi hết thẻ cào là sẽ phải mua nạp tiếp nên thị phần tiêu thụ card vẫn rộng mở.
Chớp cơ hội, một doanh nghiệp có tên Sim Việt còn thâm nhập thị phần bán lẻ thẻ cào bằng hình thức tương tự như kiểu kinh doanh bán hàng đa cấp. Theo tìm hiểu của chúng tôi, ngoài khoản chiết khấu từ 5,5 tới 17,5% trên giá trị thẻ nạp, các đại lý lưu động còn được hưởng hoa hồng của 7 đại lý cấp dưới và khoản chiết khấu trên doanh thu của các đại lý từ cấp 1 đến cấp 10 sau này. Những khoản này cộng lại sẽ là một con số không nhỏ.
Nói vậy để thấy, dù là phân phối đến tay người sử dụng bằng hình thức nào đi chăng nữa, thì khoản tiền bán thẻ cào các mạng di động thực sự còn thu về so với con số ghi trên mệnh giá card chỉ còn trên dưới 90% sau khi đã trừ chi phí hoa hồng cho đại lý phân phối các cấp. Trừ tiếp đi khoản chi phí cho các đợt khuyến mãi, giảm giá chiếm tỷ lệ % không hề nhỏ, song khoản doanh thu, lợi nhuận khổng lồ vẫn được các mạng thu về hằng năm sau khi đã đầu tư từ một vài ngàn tới cả chục ngàn tỷ đồng cho việc xây lắp trạm viễn thông di động.
Có thể khẳng định: Các mạng di động đang kinh doanh theo kiểu lấy "Mỡ nó rán nó"! Và vì vậy, mặt bằng cước điện thoại di động các mạng đang thu của người sử dụng hiện nay sẽ còn phải được giảm xuống nữa
