Theo một số nông dân cho biết, đầu vụ năm nay giá dưa hấu nằm ở mức cao, dao động từ 7.000 - 8.000 đồng/kg thì nay chỉ còn khoảng từ 500 - 1.000 đồng/kg nhưng vẫn vắng bóng người mua. Theo dự báo của nhiều người giá dưa đang có xu hướng tiếp tục giảm vì đây là thời điểm bước vào đợt thu hoạch rộ. Dù lỗ nhưng nhiều hộ vẫn phải ngậm ngùi bán sản phẩm để đầu tư cho vụ sau hoặc chuyển sang trồng cây nông nghiệp khác.
Nhìn đống dưa hấu đổ đống bên lề đường, nhiều quả đã ủng thối, bốc mùi chua ngái đặc trưng, ông Phạm Tiến Trình ở thị trấn Buôn Đôn thở dài: "Năm nay, dưa hấu giá rẻ mạt mà bán cũng không ai mua. Mùa trước, loại dưa này vẫn được thương lái đến tận ruộng thu mua với giá 7.000 - 8.000 đồng/kg. Còn năm nay, ngay từ đầu vụ giá dưa hấu chỉ có giá từ 500 - 1.000 đồng/kg, gia đình nào nhanh tay bán cho các thương lái tiêu thụ nội địa còn vớt vát được chút tiền vốn, còn không đều chung cảnh trắng tay với loại nông sản này".
Dưa hấu được nông dân bày bán dọc đường với giá rẻ mạt.
Vụ dưa năm nay, gia đình ông Trình đầu tư trồng 2ha dưa hấu vỏ đen vốn rất được thị trường Trung Quốc ưa chuộng và thường có giá bán cao hơn so với các giống dưa khác. Nếu được giá như vụ trước thì 1ha gia đình ông thu lãi trên 50 triệu đồng sau khi trừ chi phí. Rớt giá thảm hại như năm nay, ông Trình lỗ vốn hơn 100 triệu đồng và lỗ công 3 tháng chăm sóc. Nhớ lại vụ dưa năm trước, khi trái dưa chỉ mới to bằng cái chén ăn cơm thì nhiều thương lái tìm đến tận ruộng đặt vấn đề hỏi mua sa cạ với giá 6.000 đồng/kg và sẵn sàng cho ứng tiền trước. Vì thế, năm nay gia đình đã mạnh dạn vay tiền thuê 2ha đất trồng dưa với hy vọng nhanh chóng sẽ được đổi đời, ai ngờ bị lỗ nặng.
Không chỉ người trồng dưa tại Đắk Lắk, mà dọc theo đường Hồ Chí Minh đoạn qua tỉnh Kon Tum, Gia Lai... đâu đâu cũng thấy hàng "núi" dưa nằm ngổn ngang bên lề đường chờ người tiêu thụ. Như vậy, đầu ra của dưa hấu chủ yếu xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc nên tiềm ẩn nhiều rủi ro. Chuyện thương lái Trung Quốc sang Việt Nam thu gom nông sản đẩy giá lên cao, sau đó ngưng thu mua khiến giá nông sản lao dốc không phanh đã không còn lạ lẫm đối với người dân Việt Nam.
Tuy nhiên, lần này chúng ta lại có thêm bài học đắt giá cho "phong trào trồng dưa hấu". Dưa hấu được mùa là một chuyện, còn tiêu thụ được hay không phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái Trung Quốc. Như vậy, công sức người nông dân đổ ra cho loại cây trồng này chẳng khác nào một canh bạc mà phần thua luôn nghiêng về người nông dân. Sự bấp bênh cho đầu ra nông sản của người nông dân đã được đề cập nhiều nhưng xem ra vẫn chưa có lối đi thích hợp…
