"Đầu" đã xuôi...
Ngay từ đầu khi tiếp nhận hồ sơ mốc giới dự án từ chủ đầu tư, Tổng Công ty phát triển hạ tầng và đầu tư tài chính Việt Nam (VIDIFI) TP Hải Phòng đã nhanh chóng triển khai công tác tuyên truyền vận động, quán triệt đến từng hộ dân tạo mọi điều kiện bàn giao mặt bằng sạch để nhà thầu tiến hành thi công. Do đó, đến cuối năm 2008, giai đoạn I dự án đã có hơn 3.000 hộ dân 2 huyện An Lão, Kiến Thụy, đã bàn giao khoảng 80% diện tích đất thuộc phạm vi dự án, trong đó chủ yếu là đất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản. Nhờ đó, các nhà thầu đã triển khai thi công với tiến độ rất nhanh.
Cuối năm 2009, giai đoạn 2 dự án cũng đã chính thức khởi công gói thầu cuối cùng trên địa bàn 2 quận Dương Kinh và Hải An với tổng chiều dài gần 15km. Trong đó, quận Hải An đã bàn giao xong 5km mặt bằng sạch. Đặc biệt, cũng tại quận này, nhiều doanh nghiệp, hộ dân đã nhận thức rất rõ tầm quan trọng của con đường này nên đã sẵn sàng bàn giao mặt bằng khi chưa nhận được tiền đền bù, hỗ trợ từ phía chủ đầu tư. Quận Dương Kinh có 69 hộ đã nhận tiền đền bù đối với 28.000m2 đất nông nghiệp và thổ cư, trong đó có 11 hộå đã bàn giao xong mặt bằng.
Đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng vẫn còn vướng về giải phóng mặt bằng.
...nhưng "đuôi" vẫn bị kẹt
Tuy nhiên, vào thời điểm này, khi mà yêu cầu về tiến độ được đẩy mạnh, ghép nối các đoạn đường phục vụ cho việc thi công hoàn chỉnh thì lại xảy ra vướng mắc về mặt bằng đối với phần diện tích thuộc đất thổ cư, đất đổi vườn.
Tại Kiến Thụy hiện vẫn còn gần 300 hộ dân chưa bàn giao mặt bằng do chưa đồng ý với trị giá đền bù quá thấp so với quy định mới của Nhà nước. Trong khi đó, hàng trăm hộ dân huyện An Lão vẫn chưa thật sự an tâm để bàn giao mặt bằng cho dự án khi hàng loạt công trình nhà tái định cư vẫn đang trong tình trạng dở dang...
Hai quận Dương Kinh, Hải An dù mới được triển khai dự án nhưng cũng đã gặp phải hàng loạt vấn đề khó khăn, phức tạp, nhất là việc xác định nguồn gốc đất đai, tính chất loại đất không biết xếp vào dạng hỗ trợ di chuyển hay đền bù. Đơn cử, tại phường Nam Hải (Hải An) có rất nhiều hộ dân có đất ở thuộc phạm vi ngoài hành lang đê, nhưng trước đây đã được chính quyền huyện An Hải (cũ) cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Nhiều hộ có đất đổi vườn theo sự chỉ đạo của địa phương nay nằm trong phạm vi dự án nhưng không được áp dụng đền bù theo giá đất thổ cư nên không bàn giao mặt bằng... Do vậy ngay từ giai đoạn hội đồng đền bù lập phương án kiểm kê, xác định giá trị tài sản đã vấp phải sự phản đối khá quyết liệt của các hộ dân.
Vấn đề nổi cộm hiện nay, theo UBND quận Dương Kinh, do các gói thầu triển khai theo nhiều giai đoạn, giai đoạn đầu thực hiện chi trả đền bù theo Nghị định 84/CP của Chính phủ và các quyết định 1761 và 1074 của UBND TP. Trong khi việc này đang tiến hành thì phải chuyển sang thực hiện theo Nghị định 69/CP của Chính phủ kể từ ngày 1/10/2009 với rất nhiều cách tính toán, cách xác định trị giá đất khác hẳn so với Nghị định trước. Thế nhưng phải chờ đến 45 ngày sau mới có thông tư hướng dẫn của Bộ Tài nguyên và môi trường về việc thực hiện Nghị định 69/CP. Đây là "khoảng trống" chuyển tiếp tạo ra rất nhiều khó khăn cho công tác đền bù giải phóng mặt bằng. Đến nay, đã bước sang năm 2010, cấp quận vẫn bế tắt, nhưng các ngành chức năng cũng chưa đưa ra được giải pháp nào tham mưu cho thành phố để giải quyết vướng mắc.
Theo chúng tôi, những khó khăn, vướng mắc nêu trên tuy phần lớn do yếu tố khách quan, song nếu không tận tâm, dồn sức để giải quyết thì chắc chắn cả dự án sẽ phải gián đoạn, dang dở ngay trên phần đường thuộc thành phố Hải Phòng. Chính quyền thành phố cần quyết liệt hơn trong công tác chỉ đạo, tháo gỡ. Không để dự án nằm chờ mặt bằng như suốt thời gian qua
