Theo Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), chiều tối 2/5, đợt không khí lạnh tăng cường gây mưa vừa, mưa to, có nơi rất to kèm dông lốc, sét và mưa đá trên diện rộng tại nhiều tỉnh miền Bắc như Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh và Hà Nội.
Lượng mưa ghi nhận từ 19h ngày 2/5 đến 3h ngày 3/5 tại một số nơi ở mức cao trên 80 mm như Bắc Giang (Bắc Ninh) 96 mm, Xuân Đỉnh (Hà Nội) 90 mm, Phú Cường (Thái Nguyên) 78 mm.
Nhiều nơi ghi nhận mưa đá có kích thước lớn 4-5 cm, như tại xã Thanh An (Điện Biên) hay các huyện Ứng Hòa, Mỹ Đức của Hà Nội, gây hư hại nhà cửa và cây trồng.
Tính đến sáng hôm nay (ngày 3/5), thiên tai khiến 5 người bị thương tại Thái Nguyên. Về tài sản, 350 ngôi nhà bị tốc mái. Trong đó, Thái Nguyên thiệt hại nặng nhất với 309 nhà, Điện Biên 40 nhà và Lào Cai 1 nhà. Ngoài ra, 919ha lúa và hoa màu bị ảnh hưởng, tập trung chủ yếu tại Điện Biên và Thái Nguyên. Tại Thái Nguyên, 11 trường học bị tốc mái và 14 cột điện bị gãy, đổ.
Mưa đá tại xã Yên Trạch, Thái Nguyên.
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết ngày hôm nay, không khí lạnh tiếp tục nén và đẩy rãnh áp thấp xuống, khiến Bắc Bộ có mưa, mưa vừa và rải rác có giông, có nơi mưa to đến rất to, nhiệt độ phổ biến 23-26 độ C.
Cụ thể, từ trưa và chiều nay, không khí lạnh sẽ ảnh hưởng đến vùng núi và khu Đông Bắc, sau đó mở rộng ra toàn bộ Đông Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và một phần Tây Bắc Bộ, Trung Trung Bộ. Gió chuyển hướng đông bắc cấp 2-3, vùng ven biển cấp 3-4.
Cơ quan khí tượng cảnh báo trong ngày và đêm 3/5, Bắc Bộ và Thanh Hóa có mưa 20-40 mm, cục bộ trên 90 mm. Khu vực từ Nghệ An đến Huế có mưa rào và giông rải rác, lượng mưa 10-30 mm, có nơi trên 50 mm. Trong mưa giông, nguy cơ cao xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, có thể gây thiệt hại nhà cửa, cây trồng, hạ tầng; đồng thời tiềm ẩn nguy cơ lũ quét, sạt lở đất ở vùng núi và ngập úng tại khu vực trũng thấp.
Theo Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia Mai Văn Khiêm, nguyên nhân của đợt dông lốc, mưa đá được xác định là do một rãnh thấp trong đới gió tây hoạt động mạnh trên độ cao 5.000 m di chuyển từ vùng Thượng Lào sang.
Ngoài ra, trên mặt đất khu vực miền Bắc còn có thêm tác động của rìa phía nam của khối không khí lạnh đang di chuyển về phía nước ta. Quá trình di chuyển của khối không khí lạnh từ phía nam của Trung Quốc về phía nước ta tạo ra sự tranh chấp ở phần phía trước của khối không khí lạnh, cộng thêm tác động của vùng hội tụ gió trên mực 5.000 m khiến cho mây đối lưu phát triển mạnh và gây mưa giông mạnh, kèm theo mưa đá xảy ra ở một loạt tỉnh vùng núi phía bắc và Hà Nội.
Ông Khiêm cũng cho biết, dự báo thời tiết ngày 3/5, không khí lạnh sẽ ảnh hưởng đến nước ta cộng thêm vùng hội tụ gió mực 5.000 m di chuyển từ Thượng Lào sang vẫn còn duy trì tác động. Các tỉnh miền Bắc trong ngày và đêm 3/5 sẽ xuất hiện mưa rào và giông, kèm theo đó là nguy cơ rất cao về hiện tượng tố, lốc, mưa đá và gió giật mạnh.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, mưa đá, giông lốc thường xảy ra vào giai đoạn giao mùa (từ khoảng tháng 4 - tháng 5 và giai đoạn tháng 9 - tháng 10). Dự báo trong tháng 5 và thời gian tới, giông lốc, mưa đá còn có khả năng xuất hiện nhiều hơn ở nhiều khu vực trên cả nước.
Vì sao mưa đá xuất hiện ở nhiều tỉnh, thành miền Bắc? 
