Từ cuối năm 2011 đến nay, thực hiện chỉ đạo của Thống đốc NHNN, một số ngân hàng (NH) lớn đã liên tục giảm lãi suất cho vay từ 1-2%/năm nhằm góp phần chia sẻ gánh nặng khó khăn với doanh nghiệp (DN). Và trên thực tế, cũng đã có một số DN “may mắn” tiếp cận được với nguồn vốn vay “ưu đãi” này. Tuy nhiên, theo phản ánh của nhiều DN, việc tiếp cận vốn NH còn gặp nhiều khó khăn.
Ngân hàng lớn rục rịch giảm lãi suất cho vay
Theo bà Nguyễn Thu Hà, Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), nhà băng này đã đồng ý về chủ trương hạ lãi suất cho vay với mặt bằng chung 2%. Vì vậy, một số chi nhánh của Vietcombank đã bắt đầu giảm từ ngày 9/2.
Tuy nhiên, bà Hà cũng khẳng định, lãi suất cho vay bước đầu chỉ giảm ở các kỳ hạn ngắn và chủ yếu dành cho các đối tượng ưu tiên như nông nghiệp, xuất khẩu, DN vừa và nhỏ. Với đợt giảm lãi suất lần này, tại một số chi nhánh của Vietcombank, mức thấp nhất được dành cho xuất khẩu 16%/năm, cao nhất cho vay phi sản xuất 20%/năm.
Trước đó, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) cũng đã công bố giảm lãi suất cho vay lần thứ 5, sau 4 lần giảm lãi suất vào cuối năm 2011. Lãnh đạo BIDV cho biết, việc giảm lãi suất lần thứ 5 này nhằm hỗ trợ cho 4 đối tượng là DN xuất khẩu, DN hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp nông thôn, DN vừa và nhỏ và các hoạt động khắc phục hậu quả lũ lụt.
Theo đó, lãi suất cho vay ngắn hạn đợt điểu chỉnh giảm lần thứ 5 này của BIDV sẽ được hạ xuống 14,5-15,5%/năm. Tuy nhiên, mức lãi suất ưu đãi này chỉ được áp dụng với các DN là đối tác, bạn hàng truyền thống của BIDV. Còn mặt bằng chung lãi suất mà BIDV cho các DN khác vay vẫn ở mức 18-19%/năm.
Doanh nghiệp vẫn “kêu” khó tiếp cận vốn vay ưu đãi
Ở góc độ khác, Phó Giám đốc phụ trách kinh doanh tại một NHTM ở Hà Nội lại cho rằng: Việc DN gặp khó khăn khi tiếp cận vốn của NH phải nhìn từ hai phía, cả từ phía NH và người đi vay... Khi tăng trưởng tín dụng cao, NH siết lại thì DN cảm thấy khó khăn. Thực ra vấn đề chính là đại đa số DN “không tiếp cận được vốn vay” NH phần lớn đều chưa có phương án kinh doanh hiệu quả.
Đồng tình với quan điểm này, ông Đỗ Ngọc Quỳnh, Tổng Thư ký Hiệp hội Chứng khoán Việt Nam cho biết thêm: Trong bối cảnh khó khăn về nguồn vốn như hiện nay, việc tiếp cận vốn của DN có thể phân thành hai xu hướng: Những DN có năng lực sản xuất thực sự sẽ vay cực dễ và một bộ phận DN khác sẽ cực kỳ khó khăn.
Cũng theo ông Quỳnh, do NH cũng là DN nên họ thường đưa ra các quyết định mang tính thương mại và có lợi cho họ. Do đó, DN nào có báo cáo tài chính rõ ràng, có quản trị DN tốt, phương án kinh doanh cụ thể thì rất dễ vay vốn NH. Thậm chí, NH còn có thể ưu tiên cho DN đó vay vốn giá rẻ theo diện ưu đãi. Ngược lại, DN không có phương án kinh doanh tốt, chưa tạo dựng được niềm tin và uy tín với NH thì sẽ rất khó tiếp cận được với nguồn vay từ phía NH, kể cả đó là DN Nhà nước hay DN lớn
