Dù đã được Bộ Công thương cho xuất khẩu, thị trường đường đã ấm lên, nhưng tiêu thụ vẫn rất chậm chạp. Hiện các DN mía đường bị kẹt do lãi suất ngân hàng quá cao, nhiều DN trong tình trạng “sống dở chết dở”, cố gắng hạ giá đường để giảm bớt tồn kho. Tuy nhiên, sẽ lại tồn tại nghịch lý đến cuối năm có thể sẽ thiếu đường.
Thị trường ấm lên nhưng tồn kho vẫn lớn
Trao đổi với PV Báo CAND chiều 16/4, ông Nguyễn Thành Long, Chủ tịch Hiệp hội Mía đường Việt Nam cho biết, hiện giờ đã có mua ra bán vào, thị trường đã ấm lên một chút. Mức giá giao tại nhà máy đang ở xung quanh 16.000 đồng/kg. Ông Long cũng cho biết, hiện tại cũng chưa nhà máy nào đứng ra tự xuất đi mà chủ yếu bán cho thương nhân để họ xuất.
Dù vậy, sự chớm ấm lên của thị trường này chưa giúp các nhà máy đường giải quyết được vấn đề. “Hiện các nhà máy ở khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long, Đông Nam Bộ và khu vực miền Trung hầu như đã kết thúc vụ, không còn ép mía nữa, nên áp lực về vốn không còn. Chỉ còn vấn đề lãi suất ngân hàng. Nếu Chính phủ đồng ý cho tạm trữ 100 – 150 nghìn tấn thì áp lực này sẽ giảm đi. Nhưng chúng tôi vẫn đang đợi” – ông Long cho biết.
Theo Hiệp hội Mía đường Việt Nam, sản lượng đường năm nay vào khoảng 1,4 triệu tấn, tăng gần 300 nghìn tấn so với vụ trước. Thêm vào đó, lượng tồn kho năm ngoái còn khoảng 100 nghìn tấn. Tuy nhiên, do kinh tế khó khăn, lượng tiêu thụ trong nước sụt giảm. Các hộ tiêu thụ lớn như các nhà máy bánh kẹo, nước giải khát không sử dụng đường trong nước mà dùng đường nhập khẩu, cùng với đó là đường nhập lậu nên đường trong nước tiêu thụ vô cùng chậm. Cộng với lãi suất ngân hàng hiện đang cao chót vót, hơn 30% nhà máy đường trong nước ở trong tình thế lao đao nghiêm trọng.
Doanh nghiệp nội nói “không” với đường trong nước
Nghịch lý của ngành Mía đường Việt Nam hiện nay tồn tại ở 2 điểm: thứ nhất là người sản xuất đường muốn xuất, trong khi các nhà máy sử dụng nhiều đường thì đòi nhập; thứ 2 là vào thời điểm này tồn kho rất lớn, phải xuất đi, nhưng cuối năm lại có khả năng thiếu đường. Những năm trước đã từng xảy ra tình trạng này, khiến người dân TP HCM phải xếp hàng trước cổng siêu thị để mua đường. Vậy nguyên nhân cốt lõi nằm ở đâu?
Được biết, hiện có 26 DN trong nước bao gồm nhiều “ông lớn” về tiêu thụ đường như Vinamilk, bánh kẹo Kinh Đô, Bibica, Red Bull… đang xin Bộ Công thương cho nhập khẩu tổng cộng 268 nghìn tấn, do đường nhập chỉ có giá 700 USD/tấn, (khoảng 14,7 nghìn đồng/kg), trong khi giá trong nước tới 16 nghìn đồng.
Nếu Bộ Công thương thông qua, DN trong nước sẽ phải bỏ ra gần 188 triệu USD để nhập khẩu, trong khi DN đường trong nước đang “chết dở” vì không bán được hàng. Ngược lại, DN bánh kẹo cũng phải căn cơ từng chút để hạ giá thành sản phẩm, không có lý nào lại ép họ mua với giá cao hơn.
Lý giải tồn tại này, ông Nguyễn Thành Long cho biết: So với các nước đã có ngành mía đường phát triển lâu năm, có kỹ thuật tốt hơn, quản lý tốt hơn, năng suất cao hơn, nên giá thành cũng rẻ hơn khá nhiều. Ví dụ Thái Lan, sau khi cân đối cung cầu trong nước, họ cấp quota C cho lượng đường dư thừa, bán ra ngoài với giá rất thấp.
Chính vì vậy, khi gia nhập WTO Việt
Cuối tháng 3 vừa qua, Bộ Công thương đã tổ chức một buổi gặp gỡ giữa các DN sản xuất và DN tiêu thụ đường để tăng cường sự “hiểu nhau”. Song, một bên quyết không dùng đường giá cao, một bên quyết không bán đường giá thấp. Cuối cùng, vấn đề tồn tại vẫn không thể giải quyết. Trả lời câu hỏi “nếu bây giờ các DN xuất đường có ảnh hưởng đến nhu cầu cuối năm không”, ông Long khá dè dặt nhận định “không thiếu”.
Tuy nhiên, ông Long cũng đá “quả bóng” sang cơ quan chức năng bằng cách cho biết “Cân đối cung cầu là do Bộ Công thương và Nông nghiệp tính toán”. Giải quyết cái khó trước mắt thì lại phải đối mặt với cái khó lâu dài. Nếu DN trong nước chưa tìm được tiếng nói chung, bài toán luẩn quẩn về đường mãi vẫn không thể giải.
| Nhà máy chia sẻ khó khăn với người trồng mía Về tình trạng nhiều cánh đồng mía tại Thanh Hóa, Nghệ An đang già đi mà nhà máy không thu mua, ảnh hưởng lớn đến người nông dân, ngày 16-4, trao đổi với PV Báo CAND, ông Nguyễn Thành Long cho biết nguyên nhân do trục trặc kỹ thuật của nhà máy đường Lam Sơn. Năm nay, do kế hoạch nâng công suất Nhà máy số 2 từ 4.000 tấn lên 8.000 tấn mía/ngày, Lam Sơn đã mở rộng vùng mía nguyên liệu từ 16.000ha lên 18.000ha. Tuy nhiên, do tiến độ bị chậm so với dự kiến 2 tháng, nên nhiều vùng nguyên liệu mía không được thu mua kịp thời. Địa phương và nhà máy đã bàn bạc nhiều cách để giải quyết vấn đề như ưu tiên vùng nguyên liệu nào chín trước sẽ thu mua trước, nâng công suất nhà máy số 1 lên 2.800 tấn/ngày, cam kết hỗ trợ 100 nghìn đồng/tấn đối với mía thu hoạch chậm. Dự kiến, công ty sẽ trích khoảng 110 tỷ đồng từ nguồn quỹ dự phòng để chia sẻ khó khăn với người trồng mía và phấn đấu thu hoạch hết trước ngày 30/4. Dù vậy chắc chắn cả người dân và nhà máy vẫn đều sẽ phải chịu thiệt hại. |
