Lãi suất ngân hàng giảm, các khoản vay được đưa về mức 15% đã khiến cho cộng đồng DN cảm thấy “nhẹ người” bởi có thể giảm được một phần gánh nặng chi phí sản xuất. Trên cơ sở đó, từng bước giảm giá thành sản phẩm để kích cầu tiêu dùng và giảm dần lượng hàng tồn kho, vốn là bài toán nan giải từ đầu năm đến nay khi mà sức mua của người tiêu dùng giảm sút nghiêm trọng.
Tuy nhiên, “ngày vui ngắn chẳng tày gang” khi giá các loại mặt hàng thiết yếu, chủ yếu là nhóm nhiên liệu như điện, xăng dầu, gas… được điều chỉnh tăng dồn dập khiến cho DN một lần nữa lại rơi vào tình thế bị “mắc kẹt”. Kế hoạch tiết giảm chi phí đầu vào để giảm giá thành sản phẩm, giải phóng hàng tồn kho bỗng chốc đã bị “phá sản” khi mà việc các NH điều chỉnh giảm lãi suất không thể bù đắp nổi vào những chi phí phát sinh mới do việc điều chỉnh tăng giá điện, xăng dầu, gas…
Điều này trên thực tế đã gây thêm rất nhiều khó khăn cho các DN sản xuất vốn đã gặp khó khăn chồng chất từ trước đó. Trong đó, đáng chú ý hơn cả vẫn là nhóm các DN tiêu thụ nhiều nhiên liệu như ngành thép, xi măng, dệt may, chế biến thủy, hải sản… bởi chi phí xăng dầu chiếm từ 5-7% giá thành sản phẩm, chi phí điện “ngốn” mất 5-6% tổng doanh thu.
Đối với nhóm các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh các mặt hàng tiêu dùng thì việc giá nhiên liệu đồng loạt và đột ngột tăng chỉ trong một thời gian ngắn cũng khiến họ hoàn toàn rơi vào thế kẹt khi mà phần lớn kế hoạch, chi phí sản xuất và cả hợp đồng tiêu thụ sản phẩm đã ký kết với đối tác ngay từ đầu năm, giờ có muốn điều chỉnh lại không phải dễ. Điều này cũng đồng nghĩa với việc, nếu muốn giữ chữ tín với bạn hàng thì DN không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải chấp nhận lỗ vì phải bán sản phẩm dưới giá thành sản xuất.
Sản lượng hàng tồn kho, một nút thắt cần tháo gỡ của nền kinh tế vì thế cũng khó có thể được giải phóng như mong muốn khi mà DN không thể tiếp tục giảm giá thành sản phẩm bởi chi phí sản xuất tại thời điểm hiện tại đã bị đội lên quá nhiều so với trước đó.
Mặt khác, do các loại mặt hàng thiết yếu đều tăng giá trong khi thu nhập không tăng nên người mua cũng phải điều chỉnh lại kế hoạch chi tiêu, đặc biệt là đối với nhóm hàng tiêu dùng khiến cho sức mua trên thị trường vốn đã yếu, không được cải thiện mà còn có chiều hướng tiếp tục suy giảm.
Đành rằng, việc điều chỉnh giá các loại nhiên liệu cũng cần được vận hành theo cơ chế thị trường. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, việc tăng giá dồn dập và khá đột ngột các loại nhiên liệu thiết yếu trong thời gian qua đúng vào thời điểm lãi suất ngân hàng đang có xu hướng giảm thực sự là một đòn đánh mạnh vào cộng đồng DN vốn đã kiệt sức, tưởng như đang có cơ hội để vực dậy sau một thời gian dài phải chịu đựng quá sức.
Điều này cho thấy, chính sách điều hành hiện vẫn còn nhiều điều chưa thiết thực và đồng bộ. Doanh nghiệp vừa được “tháo” gỡ chỗ này lại bị “thắt” ở chỗ kia. Chính vì vậy, để các DN vượt qua khó khăn vẫn cần một sự hỗ trợ toàn diện hơn nữa