Để cung cấp những thông tin đầy đủ, chính xác về vấn đề này, ngày 29/10, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ đã tổ chức tọa đàm trực tuyến với chủ đề “Chống chuyển giá: Giải pháp linh hoạt - chính sách phù hợp”.
Tại buổi tọa đàm, ông Đỗ Nhất Hoàng, Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch và Đầu tư khẳng định: Không thể thấy DN FDI báo lỗ là quy chụp cho rằng họ có hoạt động chuyển giá. Bởi trên thực tế, việc DN, đặc biệt là các DN kinh doanh đa ngành, các tập đoàn xuyên quốc gia làm ăn thua lỗ ở thị trường này, song vẫn mở rộng sản xuất, kinh doanh ở thị trường khác cũng là chuyện rất bình thường. Do kinh doanh đa ngành, đa thị trường nên khi thua lỗ, DN lại cần phải huy động vốn để mở rộng sản xuất nhằm thay đổi phương thức kinh doanh. Thực tế, có nhiều tập đoàn đa quốc gia trong chiến lược kinh doanh phải chấp nhận lỗ trong giai đoạn đầu. Vấn đề đặt ra là cơ quan quản lý Nhà nước phải chứng minh được các DN này có thực sự chuyển giá hay không và hành vi chuyển giá này gây ảnh hưởng đến mức độ nào cho NSNN.
Cũng theo chia sẻ của ông Hoàng, các DN FDI về cơ bản là tốt, chỉ có một số trường hợp cá biệt là chuyển giá. Do vậy, chúng ta cần hết sức thận trọng trong vấn đề này, tránh tình trạng chụp mũ, thiếu căn cứ, ảnh hưởng đến các nhà đầu tư nước ngoài. Khi có bằng chứng mới kết luận, còn khi thấy có dấu hiệu hãy âm thầm điều tra. Không nên đưa ra khi chưa chắc chắn. Khi cơ quan Nhà nước đã có kết luận DN FDI chuyển giá thì mới công bố thông tin, cần hết sức cẩn trọng vì đóng góp của DN FDI vào nền kinh tế Việt Nam là rất lớn. Nếu chúng ta cứ bàn quá nhiều về câu chuyện này khi chưa đưa ra được những chứng cứ xác đáng thì rất dễ làm nản lòng các nhà đầu tư.
Đồng quan điểm này, chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong cho rằng: DN FDI báo lỗ không có nghĩa là chuyển giá. Nhiều khi lỗ cũng là một phần trong chiến dịch kinh doanh của DN, nhất là những năm đầu. Tuy nhiên, ông Nguyễn Minh Phong cũng khẳng định, sẽ là không bình thường khi DN FDI báo lỗ liên tục suốt 20 năm và còn tiếp tục lỗ thêm nữa. Do vậy, các DN báo lỗ liên tục nhưng vẫn tiếp tục mở rộng đầu tư, kinh doanh vẫn phải là đối tượng lọt vào tầm ngắm đầu tiên của cơ quan thuế về chống chuyển giá.
Theo ông Nguyễn Văn Phụng, Vụ trưởng Vụ Quản lý thuế doanh nghiệp lớn, Tổng cục Thuế, Bộ Tài chính, xu hướng né thuế, tránh thuế là xu hướng chung mà các DN trên thế giới đang sử dụng. DN chuyển giá là do họ kỳ vọng có lợi thì mới làm. Do vậy, để ngăn chặn tình trạng này, ngành Thuế cũng đang tập trung xây dựng các tiêu chí đánh giá rủi ro, quy trình trong thanh tra giá chuyển nhượng. Trong đó, việc DN liên kết kê khai thua lỗ liên tục mà vẫn tiếp tục đầu tư mở rộng sản xuất kinh doanh là tiêu chí được ưu tiên để rà soát, lựa chọn và tăng cường thanh tra, kiểm tra về giá chuyển nhượng đối với các DN này.
“Tổng cục Thuế đang tăng cường đào tạo đội ngũ cán bộ thuế chuyên trách, chuyên sâu và chuyên nghiệp về chuyển giá; xây dựng cơ sở dữ liệu so sánh phục vụ cho công tác phân tích rủi ro và thanh tra hoạt động chuyển giá. Đồng thời cơ quan thuế cũng sẽ đẩy mạnh công tác thanh tra đối với các DN có dấu hiệu chuyển giá lớn, làm trong sạch môi trường đầu tư và tạo ra sự bình đẳng giữa các DN trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế”, ông Nguyễn Văn Phụng khẳng định.
Cũng theo ông Phụng, hiện không thể nói sẽ thanh tra bao nhiêu DN FDI, nhưng chắc chắn sẽ có nhiều DN vào diện "tầm ngắm" thanh tra của cơ quan thuế, như: DN kê khai lỗ do vay vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của DN lớn hơn nhiều lần vốn chủ sở hữu nên chi phí lãi vay lớn dẫn đến lỗ nhưng vốn vay lại thuộc công ty mẹ, công ty thành viên hỗ trợ nên số lỗ được tính vào công ty mẹ ở nước ngoài; DN khai lỗ do nâng giá thiết bị đầu vào, mua thiết bị, nguyên liệu đầu vào, có giao dịch liên kết với công ty mẹ. Ngoài ra, cơ quan thuế sẽ thu thập thông tin từ quản lý thuế, các ngành liên quan, thông tin thuế ở các nước và thông tin từ báo chí để thực hiện thanh, kiểm tra DN.
“DN nên biết rằng, biện pháp thanh tra, kiểm tra chỉ thực hiện đối với DN có nghi vấn, rủi ro cao. DN bị xử lý khi cơ quan Thuế có đầy đủ thông tin, cơ sở để chứng minh là DN vi phạm, còn DN làm ăn chân chính không phải lo sợ”, ông Nguyễn Văn Phụng khuyến cáo
