Theo Báo cáo tổng hợp về tình hình và các kiến nghị của doanh nghiệp (DN) liên quan đến hoạt động của ngành Thuế và Hải quan do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tiến hành khảo sát, đa số DN đều ghi nhận quá trình cải cách thủ tục hành chính (TCHC) của ngành Thuế trong thời gian qua.
Tuy nhiên, nhiều DN cho rằng hồ sơ, thủ tục vẫn còn rườm rà và cần có lộ trình cải cách TTHC và khung khổ pháp lý nhằm đáp ứng các yêu cầu của nền kinh tế, hội nhập quốc tế cũng như giảm bớt một phần khó khăn cho DN. Ngày 30/10, tại Hà Nội, VCCI đã phối hợp với Bộ Tài chính tổ chức Hội nghị “Đối thoại với doanh nghiệp về thuế và hải quan” nhằm từng bước tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc này.
Bà Hoàng Thị Minh Tâm-Phó Tổng giám đốc Công ty Cung ứng lao động và thương mại Hải Phòng đã mở đầu cuộc đối thoại với những khúc mắc liên quan đến cách giải quyết mà DN cho là “bất nhất” và “không hợp lý” của Cục Thuế Hải Phòng. Theo bà Tâm, ngay sau khi được cổ phần hóa vào tháng 3/2003, công ty được Cục Thuế Hải Phòng hướng dẫn làm đơn đăng ký miễn giảm thuế thu nhập DN (TNDN) theo NĐ 64/NĐ-CP về ưu đãi thuế TNDN sau cổ phần hóa.
Nhưng đến tháng 11/2011, sau khi Cục Thuế Hải Phòng kiểm tra thuế công ty giai đoạn 2006-2010 đã có biên bản khẳng định công ty không được ưu đãi miễn giảm thuế sau cổ phần hóa như Nghị định 64, đồng thời ra quyết định truy thu thuế và phạt DN hàng tỷ đồng.
Trước quyết định “bất nhất” của Cục Thuế Hải Phòng, công ty đã có văn bản gửi Tổng cục Doanh nghiệp (Bộ Tài chính) và đã được cơ quan này trả lời là DN được hưởng ưu đãi thuế TNDN theo Nghị định 64/NĐ-CP song Cục Thuế Hải Phòng vẫn không chấp nhận.
Giải đáp khúc mắc của bà Tâm, Thứ trưởng Đỗ Hoàng Anh Tuấn cho rằng: Trên thực tế, thuế ưu đãi DN khá phức tạp vì có ưu đãi theo ngành nghề, ưu đãi theo cổ phần hóa, ưu đãi theo địa bàn. Qua trình bày của DN với những điều kiện cụ thể như vậy, DN được thực hiện ưu đãi như DN mới trước năm 2008. Đồng thời, Thứ trưởng cũng khẳng định: Vì DN chưa nộp thuế mà chỉ bị phiền hà, do vậy chính tôi sẽ trực tiếp nghe và trả lời văn bản với trường hợp của DN. Đồng thời sẽ có ý kiến nghiêm khắc với Cục Thuế Hải Phòng. Chúng tôi sẽ cố gắng có văn bản trả lời trước 10/11/2013.
Ngoài việc đưa ra những băn khoăn, bức xúc cụ thể của riêng DN, đại diện nhiều DN, các Hiệp hội DN cũng đã đưa ra những kiến nghị cụ thể đối với ngành Thuế và Hải quan trong việc tiếp tục cải cách TTHC nhằm gỡ khó và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho DN. Trong đó, theo phản ánh của hầu hết các DN, vấn đề nhức nhối nhất hiện nay vẫn là vấn nạn DN “lách” thuế, “trốn” thuế một cách tinh vi, trong khi đó, ngành Thuế vẫn chưa có biện pháp khắc phục khiến cho các DN chấp hành đúng chính sách thuế của Nhà nước cảm thấy ít nhiều bị “thiệt thòi” vì sự cạnh tranh không lành mạnh.
Bên cạnh đó, cộng đồng DN cũng cho rằng, TTHC đang quá rườm rà, phức tạp khiến cán bộ thuế gây khó khăn cho DN. Đơn cử như việc làm thủ tục tiền thu thuế đất, DN phải nộp quá nhiều giấy tờ cho chi cục thuế huyện, chi cục thuế huyện lại chuyển lên tỉnh và phải chờ quá lâu để làm xong. Hay như việc mở lại mã số thuế cho DN phải qua quá nhiều cấp nên thời gian chờ đợi của DN cũng bị kéo dài, thậm chí nhiều trường hợp không rõ lúc nào mới được mở lại. Còn trong lĩnh vực Hải quan, mặc dù đã có rất nhiều cải thiện trong thời gian qua song tại nhiều cơ sở Hải quan, vẫn còn tình trạng cán bộ không làm việc đúng giờ, gây khó khăn cho DN.
Mặt khác, các DN cũng đề xuất cơ quan Thuế nên phân loại cho các DN trong việc hoàn thuế theo hướng, DN nào có truyền thống thực hiện tốt, không mắc vi phạm về thuế thì cần được tạo điều kiện thuận lợi trong khâu kiểm tra và xét hoàn thuế. Ngoài ra, cần xem xét kết hợp các chính sách hỗ trợ DN phù hợp với tình hình thực tế của DN cũng như tăng cường công tác tập huấn, hướng dẫn, tuyên truyền về thuế và pháp luật thuế
