“Làm ăn mấy chục năm nay, tôi chưa bao giờ nhận được một đồng vốn vay ưu đãi”. Khi nghe ông Nguyễn Việt Cường – Chủ tịch Tập đoàn Phú Cường – một doanh nghiệp (DN) chế biến thủy sản xuất khẩu (XK) lớn nhất nhì miền Tây, trình bày bức xúc của mình, chúng tôi thật sự bất ngờ và khó có thể hình dung chuyện tiếp cận vốn vay của DN lại phức tạp đến thế dù trên mặt báo đài thời gian qua vẫn thường xuyên xuất hiện những dòng thông tin, đại loại: ngân hàng X thực hiện giảm lãi suất cho vay từ 16 – 18%; ngân hàng Y, ngân hàng Z chấp nhận điều chỉnh giảm lãi suất cho DN...
Vốn vay ưu đãi: Chỉ nghe nói(?!)
Tại Hội nghị xúc tiến đầu tư phát triển ĐBSCL được tổ chức cuối tháng 4 vừa qua do Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh chủ trì, với sự có mặt của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước và đại diện lãnh đạo nhiều ban, ngành TW, địa phương, ngân hàng, DN, ông Chủ tịch của Tập đoàn hiện có gần 30 công ty thành viên (chủ yếu chế biến, XK thủy sản) kể thêm: Trước đây, khi xuất bán hàng cho đối tác ở Nhật, Mỹ hay châu Âu, các công ty thành viên của Tập đoàn Phú Cường thường được đối tác thanh toán trong vòng 7 ngày, chậm nhất là một tháng, giờ thì phổ biến trong khoảng 30 tới 60 ngày. Trong khi đó, vốn từ ngân hàng càng ngày càng thắt chặt. “Với kiểu rót vốn của ngân hàng trong nước đi ngược với thực tế chuyện làm ăn, mua bán bên ngoài, chúng tôi bị động hoàn toàn” – ông Cường bộc bạch.
Chính vì do áp lực đến hạn trả nợ cho ngân hàng, nên Phú Cường cũng như nhiều DN khác dù không muốn cũng phải đành bán hàng cho đối tác với giá thấp dù rất nhiều khi có thông tin rằng tuần sau, giá sẽ nhích lên, để giữ chữ tín với ngân hàng.
Ông Cường cho biết, dù nhiều ngân hàng công bố giảm lãi suất từ cuối năm 2011 và quý I-2012 nhưng các DN thuộc Tập đoàn Phú Cường vẫn chưa nhận được ưu đãi nào. Hiện lãi suất mà Tập đoàn này phải chịu, đối với vay ngoại tệ là 5,5 đến 8%/năm, còn vay Việt
Ông Cường thông tin thêm: “Vào lúc nguồn tôm nguyên liệu phong phú, nguồn vốn của DN còn phong phú thì các nhà máy có thể chạy trên 70% công suất. Còn thời điểm khó khăn hiện nay, nhiều DN chỉ chạy 50%, thậm chí chỉ 30%. Không có việc để làm, thu nhập thấp nên nhiều công nhân bỏ nhà máy...”.
DN tôm là vậy, DN gắn với con cá tra cũng “khóc”. Ông Dương Ngọc Minh - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thủy sản Hùng Vương cho biết hiện DN trong ngành đang thiếu vốn trầm trọng. DN không còn tiền đầu tư nuôi cá, không còn tiền mua nguyên liệu chế biến nên phải giảm công suất, giảm hợp đồng nên rất cần được ngân hàng chia sẻ…
DN chờ những cam kết của ngân hàng
Gần một tháng kể từ khi trần lãi suất huy động được chính thức kéo giảm, hàng loạt ngân hàng đã công bố giảm lãi suất cho vay đối với DN. Tuy nhiên, theo phản ánh của hầu hết DN, mức vay gọi là “ưu đãi” đó vẫn còn cao, từ 16 - 18% và thường là những gói vay mới.
Chính thực tế này khiến cho ngay cả các DN nằm trong diện "ưu tiên" như nông nghiệp - nông thôn (NN - NT), XK và sản xuất (như trường hợp Tập đoàn Phú Cường) cũng "không làm cách nào tiếp cận được nguồn vốn vay ngân hàng" - như một xác nhận của Hiệp hội DN Việt Nam. Các chuyên gia kinh tế phân tích về tình trạng ứ đọng vốn trong các ngân hàng với nhu cầu vốn của DN cho rằng: cán cân cung - cầu tín dụng hiện vẫn bị lệch pha ở mức độ trầm trọng.
Hiện hàng loạt ngân hàng cũng vừa công bố kế hoạch của mình đối với các DN, trong đó có DN chế biến, XK thủy sản vùng ĐBSCL. Như BIDV công bố từ 1-5 vừa qua đã tiếp tục triển khai chương trình tín dụng hỗ trợ XK nông - thủy sản dành riêng cho khu vực ĐBSCL có quy mô khoảng 2.000 tỷ đồng (trong đó DN thủy sản được cơ cấu trên 1.000 tỷ đồng) với mức lãi suất cho vay cũng sẽ thấp hơn khoảng 2% so với lãi suất cho vay thông thường.
BIDV phấn đấu đến năm 2015, tổng dư nợ tín dụng cho NN - NT vùng ĐBSCL chiếm tỷ trọng dư nợ lên đến 35% với cam kết sẽ dành từ 5.000 - 10.000 tỷ đồng lãi suất ưu đãi để phát triển hoạt động tín dụng song hành với chính sách và định hướng phát triển kinh tế, phát triển ngành của khu vực.
Agribank – ngân hàng chiếm đến 50% thị phần tín dụng cho nông dân tại ĐBSCL cũng vừa công bố đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng cho NN, NT ĐBSCL khoảng 18-20%, hạ lãi suất cho vay xuống còn 15%/năm đối với những khách hàng có uy tín, 14 - 15%/năm với các DN XK.
Một số ngân hàng lớn khác có mạng lưới hoạt động rộng tại khu vực ĐBSCL như Vietinbank, Vietcombank, Ngân hàng Bưu điện Liên Việt… cũng cam kết tăng tín dụng cho vay đối với khu vực, có những chính sách ưu đãi về lãi suất đối với các khoản vay phục vụ cho lĩnh vực sản xuất kinh doanh NN.
Cụ thể, trong khuôn khổ chương trình Tam nông của mình, trong năm 2012, Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt sẽ dành ra gói tín dụng 6.000 tỷ đồng cho lĩnh vực NN - NT, và tiếp tục giảm 1% lãi suất khi khách hàng trả gốc và lãi đúng hạn. Vietinbank cam kết dành nhiều nguồn lực cho ĐBSCL và cho vay đa ngành, đa nghề, đa lĩnh vực đối với khu vực NN - NT.
| Phát biểu tại một Hội thảo được tổ chức vào cuối tháng 4/2012 tại Cần Thơ, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình khẳng định phát triển NN, NT các tỉnh ĐBSCL sẽ là lĩnh vực ưu tiên của NHNN trong thời gian tới. Theo đó, nguồn vốn của các ngân hàng dành cho phát triển Sắp tới, NHNN sẽ phối hợp với Bộ NN&PTNT xây dựng các cơ chế, chính sách, dành những khoản vay ưu đãi cho phát triển công nghệ, xây dựng các nhà máy chế biến... để nông dân ĐBSCL có điều kiện làm giàu trên quê hương mình, xây dựng ĐBSCL trở thành vùng kinh tế trọng điểm của cả nước. |
| TS Võ Trí Thành - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế TW, cho rằng một trong những cách “cứu” DN là phải tạo điều kiện cho DN tiếp cận được vốn tín dụng. Để làm được việc này, phải khoanh nợ, cơ cấu lại nợ cho DN. Sau khi khoanh nợ cũ, từng DN được xem xét để cho vay, trong đó, ưu tiên cho các DN thuộc diện ưu tiên NN- NT và XK. |
