Chỉ sau 3 ngày Tổng Công ty Cửu Long (CIPM) chính thức thu phí trên đường cao tốc Sài Gòn – Trung Lương, ngày 28/2, ông Lương Hoàng Trung, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Vận tải hàng hóa TP HCM đã có kiến nghị gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ GTVT và Bộ Tài chính đề nghị cho giảm giá phí tuyến cao tốc Sài Gòn – Trung Lương; không thực hiện mức thu phí cách biệt giữa xe container 20 fit và xe 40 feet; không cho phép lắp đặt trạm thu phí trên quốc lộ 1A để hỗ trợ cho đường cao tốc Sài Gòn – Trung Lương.
Theo ông Trung, các doanh nghiệp vận tải hàng hóa từ TP HCM đi các tỉnh miền Tây và ngược lại đang sử dụng xe vận tải có tải trọng lớn, loại trên 10 tấn hoặc xe đầu kéo chở container. Vì vậy, áp dụng mức thu phí đối với xe trên 18 tấn hoặc xe chở hàng bằng container 40 feet với mức giá 8.000 đồng/km hiện tại, chủ xe sẽ phải trả mức phí là 320.000 đồng/lượt, tương ứng với 640.000 đồng/chuyến. Đây là số tiền quá cao so với lợi nhuận từ một chuyến hàng mang lại.
Ông Trung cho biết, hiện tại một chuyến xe chở hàng trong cự ly 100km, chủ xe chỉ lãi khoảng 300-400 ngàn đồng. Nếu các chủ hàng không chấp nhận tăng cước vận tải tương ứng với mức thu phí giao thông khoảng 20% này, lợi nhuận một chuyến hàng chưa đủ để đóng phí sử dụng đường cao tốc. Từ đó, các chủ xe, lái xe chắc chắn sẽ chọn tuyến quốc lộ 1A để duy trì lợi nhuận.
Ông Trung cho rằng, để phương tiện có thể sử dụng đường cao tốc, ít nhất phải hạ cước phí xuống bằng 1/2 giá phí hiện nay. Mặt khác, không nên phân biệt mức thu đối với xe chở container 40 feet gấp đôi mức phí đối với xe chở container 20 feet. Bởi thực tế, khi cà thẻ, thiết bị thu phí chỉ nhận diện xe đầu kéo rồi áp dụng mức cao nhất 8.000 đồng/km. Trong khi đó, giá cước chở container 20 feet và 40 feet gần như không chênh lệch nhau do trọng lượng hàng hóa tối đa đóng trong container 20 feet và container 40 feet là bằng nhau.
Việc chủ hàng sử dụng container 20 feet hay container 40 feet là căn cứ vào đặc thù từng loại hàng hóa: hàng hóa cồng kềnh, thể tích lớn thì sử dụng container 40 feet để đóng hàng, ngược lại hàng hóa nhỏ gọn, trọng lượng lớn thì sử dụng container 20 feet để đóng hàng.
Theo ông Trung, mức phí sử dụng đường cao tốc hiện nay cũng chưa hợp lý. Ví dụ, xe khách 12 chỗ có chênh lệch lớn về số ghế với xe 30 chỗ nhưng lại thu đồng mức 1.500 đồng/km. Trong khi đó, ở nhóm xe tải lại quá “rát”, như xe tải chở 17 tấn hàng sẽ trả 4.000 đồng/km; nhưng chỉ cần chở thêm một tấn hàng thì phải trả phí gấp đôi. Sở dĩ có sự bất hợp lý này là vì lâu nay các đơn vị vận tải không được tham gia góp ý kiến về cơ sở xây dựng biểu phí. Để tạo thuận lợi cho hoạt động vận tải sử dụng cao tốc, ông Trung đề nghị cần áp mức thu phí chung cho xe đầu kéo chở container tối đa là 4.000 đồng/km.
Ông Trung cũng cho rằng, theo Pháp lệnh phí và lệ phí, nếu phương tiện vận tải không sử dụng dịch vụ đường cao tốc Sài Gòn – Trung Lương thì không có nghĩa vụ trả phí để hoàn vốn cho tuyến đường này. Cho đặt thêm trạm thu phí trên quốc lộ 1A nhằm điều tiết giao thông trên tuyến đường này và hỗ trợ nguồn thu cho đường cao tốc là chưa phù hợp với quy định nói trên.
Mặt khác, chủ trương của Bộ GTVT qua Dự thảo Nghị định thu phí bảo trì đường bộ, thì sau khi chính thức áp dụng loại phí này sẽ hủy bỏ các trạm thu phí của Nhà nước. Việc này nhằm hạn chế tình trạng phí chồng phí cho người sử dụng dịch vụ giao thông đường bộ. Nay nếu cho lập thêm trạm trên quốc lộ 1A để hỗ trợ thu phí cho đường cao tốc, sẽ lại mâu thuẫn với chủ trương nói trên
