Bến cá Tân Phụng là công trình thuộc dự án nguồn lợi ven biển vì sự phát triển bền vững do Ngân hàng Thế giới tài trợ, có vốn đầu tư hơn 26 tỷ đồng, do Sở NN&PTNT tỉnh Bình Định làm chủ đầu tư. Công trình được thi công năm 2017 đến cuối năm 2018 hoàn thành, đầu 2019 bàn giao, đưa vào sử dụng và giao cho Ban Quản lý (BQL) cảng cá Bình Định, thuộc Sở NN&PTNT tỉnh Bình Định quản lý. Tuy nhiên, đến nay, đã 4 năm trôi qua, bến cá này vẫn rơi vào cảnh đìu hiu. Người dân không mấy mặn mà với bến cá xây dựng tiền tỷ, bởi cho rằng nó có nhiều bất cập.
Anh Võ Đình Quang (36 tuổi, trú thôn Chánh Trạch 2, xã Mỹ Thọ) cho biết, anh làm nghề bắt ghẹ trên biển từ nhiều năm nay. Tuy nhiên từ lúc bến cá Tân Phụng đưa vào hoạt động đến nay, anh vẫn chưa một lần nào đưa cá, ghẹ lên đây bán. Bởi theo anh Quang, vị trí xây dựng bến cá này không hợp lý. Khu vực xây dựng bến cá Tân Phụng lộng gió, vào mùa có đợt sóng, khu vực này sóng to gió lớn, người dân không thể nào đưa thuyền vào được. Trong khi đó, khu vực bờ biển bao nhiêu năm nay người dân đưa cá vào lại rất thuận lợi, có thể chèo thúng vào tận nơi để bán cá dễ dàng. Vị thế xây dựng bến cá Tân Phụng cũng quá cao, đường giao thông không thuận lợi cũng là lý do khiến cho cảng cá này không hoạt động, lãng phí.
“Đường đi xe máy lên thì bị hỏng 1 khúc rồi, không đi lên được. Có cái tời đó, nhưng đánh cá được chút đỉnh không lẽ bỏ lên đây kéo; còn vác lên ai mà vác lên cho nổi. Bơi thúng như tôi vào chỗ đó (điểm bán cá tại bờ biển ngay cạnh bến cá Tân Phụng) là bán được rồi. Mình theo số lượng đông chứ lên đây một mình bán cho ai, người ta họp dưới đó thì mình xuống dưới đó mình bán thôi”, anh Quang chia sẻ.
Theo quan sát, bến cá Tân Phụng được xây dựng rất khang trang, khuôn viên rộng hàng ngàn mét vuông. Bến cá có nhiều hạng mục như nhà bảo vệ, hệ thống cấp thoát nước, điện, các trạm xử lý nước thải, khu nhà điều hành, nhà phân loại sản phẩm, tời lên cá, đường giao thông nội bộ… Tuy nhiên, cả bến cá không một bóng người đưa hải sản lên buôn bán. Sau nhiều năm hoạt động cầm chừng, đến nay nhiều hạng mục đã bị hư hại. Mặt sàn nhà phân loại sản phẩm đã xuất hiện các vết rạn nứt. Một số vị trí hệ thống đường điện, ống dẫn nước, tường vách xuống cấp, gỉ sét. Tuyến đường bê tông đi từ bãi biển lên bến cá đã bị sóng đánh gãy 1 đoạn, nhiều vị trí xói lở, đất cát không thể nào lưu thông.
Trong khi đó, khu vực bờ biển cách cảng cá này không xa, người dân vẫn tấp nập ra vào, đưa cá, hải sản lên buôn bán. Tại khu vực bờ biển tiếp giáp với khu dân cư, nước chuyển màu, bốc mùi hôi, rác thải tồn đọng gây ô nhiễm môi trường.
Ông Nguyễn Ngọc Hoàng, Chủ tịch UBND xã Mỹ Thọ cho biết, trên địa bàn hiện nay có 218 tàu, công suất trung bình khoảng 200CV hành nghề quây ruốc là chính. Đa số các ngư dân di chuyển đánh bắt ở ngư trường miền Nam, đi các tỉnh Bình Thuận, Vũng Tàu. Bình thường sẽ có khoảng 85 tàu cập bến ở khu vực này. Nhà nước đã đầu tư kinh phí xây dựng bến cá, nhưng giao thông ở khu vực này khó khăn dẫn đến việc đưa vào hoạt động khó khăn.
“Trước khi xây dựng bến cá Tân Phụng đã có tham vấn ý kiến cộng đồng. Vì đây là khu vực bãi ngang, người dân nói khó khăn nhưng cũng ao ước được có một bến cá. Dự tính, xây dựng bến cá này để sau này xin làm cầu cảng, nhưng vì kinh phí quá lớn, chưa có kinh phí đầu tư. Bây giờ người ta vận chuyển lên bằng đường giao thông nhưng đường này là bãi cát, dẫn đến việc đưa bến cá vào hoạt động khó khăn, nếu có cầu cảng sẽ thuận lợi hơn”, ông Hoàng cho hay.
Theo ông Trần Văn Phúc, Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Bình Định, thời gian qua, Sở cũng đã phối hợp với UBND huyện Phù Mỹ cũng như chính quyền xã Mỹ Thọ tuyên truyền, mời tất cả các hộ dân lên làm việc để đưa vào hoạt động tại bến cá Tân Phụng, tuy nhiên bà con vào chưa được nhiều. Bà con ngư dân theo thói quen muốn vào nơi cũ, tuy nhiên vào nơi cũ, điểm lên cá không đảm bảo dẫn đến những hệ lụy về môi trường…
“Sở NN&PTNT tỉnh Bình Định đã phối hợp với chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan kiểm tra xử lý nhưng đến nay cũng rất khó khăn để đưa tất cả bà con mua bán cũng như chủ tàu vào bến cá Tân Phụng. Sở đã chỉ đạo BQL cảng cá Bình Định xây dựng con đường bê tông để xe cộ đi lại thuận tiện nhưng do khu vực này phức tạp, con đường này bị ảnh hưởng. Sắp tới chúng tôi sẽ chỉ đạo BQL cảng cá Bình Định tu sửa để đảm bảo được hoạt động thông suốt cho bà con”, ông Phúc nói.
Đìu hiu những khu làng tái định cư
Bao giờ hết cảnh 'đất lành' đìu hiu?