Tại hội thảo, hầu hết các chuyên gia đến từ Thụy Điển, Úc, Trung Quốc, Hàn Quốc… đều cho rằng, chính sách đất đai cần ổn định, lâu dài, Luật Đất đai cần đơn giản, rõ ràng để mọi người dân đều hiểu; việc đền bù thu hồi đất phải thực hiện theo cơ chế định giá thị trường; thông tin về đất đai cần được công khai, minh bạch, tránh tham nhũng và lợi ích nhóm.
Là người trực tiếp tham vấn cho Việt Nam xây dựng Luật Đất đai đầu tiên (1987), ông Tommy Osterberg - Chuyên gia cơ quan quản lí đất đai Thụy Điển cho rằng, Việt Nam cần lưu ý một số điểm quan trọng khi sửa đổi Luật Đất đai 2003: Việc giao đất cần ổn định, lâu dài, tránh thay đổi thường xuyên; việc định giá đất cần sát theo giá thị trường.
Hiện nay, thời hạn giao đất cho các hộ gia đình, cá nhân đối với đất nông nghiệp là 20 năm; đối với đất trồng cây lâu năm, đất rừng sản xuất là 50 năm; đối với dự án đầu tư không quá 50 năm; với dự án có vốn đầu tư lớn, thu hồi vốn chậm hoặc đầu tư vào những địa bàn khó khăn không quá 70 năm.
Giá đất bồi thường hiện nay chủ yếu thực hiện theo bảng giá nên còn thấp hơn so với giá đất thị trường, có nơi chỉ bằng 20%, tại các đô thị cũng chỉ bằng 30-60%. Bảng giá đất được công bố vào ngày 1-1 hàng năm, tuy nhiên giá đất năm sau thường cao hơn năm trước nên người dân bị thu hồi đất có tâm lí chờ đợi thời điểm công bố giá mới, gây khó khăn cho công tác bồi thường.
Trước câu hỏi, ở Việt Nam, đất đai thu hồi chủ yếu là đất nông nghiệp, rất khó định giá thị trường, ông Tommy Osterberg cho rằng, với đất nông nghiệp, có thể áp dụng phương pháp thu nhập để định giá, ví dụ một mảnh đất, trong năm thu hoa màu bao nhiêu.
“Để hạn chế tham nhũng trong đất đai, Việt Nam cần minh bạch hóa thông tin, đưa các thông tin về đăng kí đất đai lên internet. Với sự phát triển công nghệ thông tin như hiện nay, Việt Nam hoàn toàn có thể làm được. Mấy chục năm trước, Thụy Điển cũng giống Việt Nam bây giờ, tới nay toàn bộ dữ liệu về đất đai đã được số hóa trên internet” - ông Osterberg khẳng định