Sống tạm bợ bên hồ thủy lợi nghìn tỷ có nguy cơ “đắp chiếu”

Được khởi công xây dựng từ tháng 3/2020, đến nay Dự án hồ thủy lợi Ea Tam, TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk với số vốn đầu tư hơn 1.400 tỷ đồng có nguy cơ phải “đắp chiếu” vì nhiều lý do khác nhau. Nhiều hộ dân buộc phải di dời nhưng đến nay vẫn chưa nhận được tiền đền bù, chưa được cấp đất tái định cư, phải sống tạm bợ chính trong căn nhà không được sửa sang…

Sống tạm bợ không biết đến bao giờ...

Gia đình vợ chồng bà Phún Chấn Kíu (SN 1970, trú tại phường Tự An, TP Buôn Ma Thuột) sống trong căn nhà gỗ cũ kỹ rách nát nằm lọt thỏm giữa cánh đồng cỏ hoang mọc um tùm, tài sản đáng giá nhất lúc này là chiếc xe máy cũ. Nhiều tháng nay chiếc xe này cũng bỏ xó một góc vì người chồng bị tai biến không đi lại được.

dap chieu (1).jpg -0
Sau hơn 3 năm thi công, Dự án hồ thuỷ lợi Ea Tam mới chỉ xây dựng gần xong hệ thống tràn xả lũ.

Bà Kíu cho biết, gia đình bà có hơn 400m2 đất từ thời ông bà để lại, gia đình dựng tạm căn nhà gỗ làm chỗ trú ngụ. Hằng ngày, chồng chạy xe ôm, bà Kíu quẩn quanh trồng luống rau, nuôi con gà tăng thu nhập. Nhiều năm về trước, gia đình bà đã lên phường Tự An để làm hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), cơ quan chức năng về xác minh, đo đạc nhưng không thấy giải quyết cấp sổ cho gia đình bà “do đất của gia đình không có đường vào”.

“Khi Nhà nước lập hồ sơ để giải phóng mặt bằng làm Dự án hồ thủy lợi Ea Tam, tôi được giải thích là gia đình sẽ được hỗ trợ đền bù tái định cư. Tuy nhiên, tôi chờ từ năm 2021 đến nay vẫn chưa được giải quyết. Thấy ai vào cũng tưởng cán bộ đến thông báo, giải quyết nhưng toàn mừng hụt”, bà Kíu thổ lộ.

Cách nhà bà Kíu không xa, vợ chồng chị Lý Huỳnh Mai đang bám trụ tại căn nhà đã bị đập bỏ nham nhở. Chị Mai cho hay, căn nhà này là của bố mẹ chồng, sau khi nhận tiền và đất tái định cư đã chuyển đi. Căn nhà bị đập bỏ gần hết, vợ chồng chị xin giữ lại căn phòng ngủ làm nơi ở tạm. Chồng đi làm thợ xây, còn chị Mai lo đưa đón 2 con nhỏ đi học và tận dụng khu đất để trống trồng các loại rau để kiếm thêm thu nhập.

Hỏi chuyện hỗ trợ đền bù, chị Mai nghẹn ngào: “Vợ chồng tôi không có đất đai, trước đến giờ đều ở chung với ông bà. Khi Nhà nước triển khai Dự án hồ thủy lợi Ea Tam, tôi được nghe trường hợp nào đã tách hộ khẩu riêng từ năm 2014 trở lại, sẽ được cấp đất tái định cư. Vợ chồng tôi tách khẩu từ 2012 nên tôi làm đơn xin được hỗ trợ cấp đất ở nhưng không được giải quyết. Không có đất, không có tiền, vợ chồng tôi đành tá túc bám trụ ở đây, chưa biết đi đâu”. Còn hàng chục hộ dân cũng đang lâm cảnh tương tự. Tất cả đều có chung một vướng mắc đó là thủ tục liên quan đến nguồn gốc, chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc vì nhiều lý do khác nhau.

Dự án nghìn tỷ có nguy cơ “đắp chiếu”

Dự á hồ thủy lợi Ea Tam được khởi công xây dựng từ tháng 3/2020, có tổng mức đầu tư 1.468 tỷ đồng, được chia thành hai giai đoạn. Giai đoạn 1, từ năm 2017 đến 2020, làm công tác chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, đền bù và tái định cư. Giai đoạn 2, từ năm 2021 đến 2024, xây dựng các hạng mục đầu mối và công trình phụ trợ. Dự kiến năm 2024 công trình sẽ hoàn thành, đưa vào khai thác.

Khi đi vào vận hành với hồ chứa rộng 31,6ha, dung tích 1,77 triệu m3 nước, công trình sẽ phục vụ nước sinh hoạt cho khoảng 25 nghìn người thuộc khu vực TP Buôn Ma Thuột và các địa phương lân cận; bảo đảm nước tưới cho 250ha lúa, cà phê và cây ăn quả. Ngoài ra, công trình hồ thủy lợi Ea Tam còn góp phần làm giảm tác động của biến đổi khí hậu, tạo cảnh quan môi trường, đồng thời trở thành địa điểm khai thác du lịch, thu hút đầu tư và mở rộng không gian đô thị, phát triển kinh tế - xã hội của TP Buôn Ma Thuột nói riêng và tỉnh Đắk Lắk nói chung. Để xây dựng công trình, TP Buôn Ma Thuột đã tiến hành đền bù, di dời, tái định cư cho 550 hộ dân, với kinh phí đền bù, tái định cư hơn 380 tỷ đồng.

Tuy nhiên, đến đầu tháng 11/2023, Dự án hồ thủy lợi Ea Tam chỉ mới xây gần xong phần đập tràn xả lũ. Tuyến đường giao thông bao quanh lòng hồ còn thi công ngổn ngang, nhiều đoạn máy móc “đắp chiếu” không thi công. Xung quanh dự án, cỏ mọc um tùm, những khối đá, ống cống bỏ lăn lóc bên vệ đường.

Ông Đỗ Hải Đông, Giám đốc phụ trách Dự án hồ thủy lợi Ea Tam (thuộc Ban QLDA Đầu tư xây dựng TP Buôn Ma Thuột) cho biết, đến nay khối lượng thi công của giai đoạn 1 mới chỉ đạt khoảng 60%. Dự án đang chậm tiến độ do thiếu khoảng 100.000m3 đất đắp. Ban QLDA Đầu tư xây dựng thành phố đã kiến nghị và chờ UBND tỉnh Đắk Lắk tháo gỡ.

UBND tỉnh Đắk Lắk đã ban hành Quyết định số 49, (ngày 7/1/2022) về việc phê duyệt điều chỉnh giai đoạn 1, thay vì thời gian thực hiện dự án từ năm 2017-2020, thì dự án được điều chỉnh lại từ năm 2017-2023. Tuy nhiên, sau hai lần điều chỉnh giai đoạn 1, đến nay công trình vẫn chưa thể định ngày về đích. Thời gian triển khai dự án ở giai đoạn 1 đã sắp hết, nguy cơ không kịp tiến độ, phải xin gia hạn tiếp.

Ông Trương Văn Chính, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất TP Buôn Ma Thuột cho biết: “Khó khăn nhất hiện nay là bị hạn chế việc bố trí đất tái định cư cho các hộ gia đình có nhiều hộ nhỏ sinh sống trên cùng thửa đất thu hồi. Khó khăn khác nữa là Khoản 1 Điều 6 Quyết định này quy định: trường hợp trong hộ gia đình có nhiều thế hệ, nhiều cặp vợ chồng cùng chung sống trên một thửa đất ở bị thu hồi, đủ điều kiện để tách thành những hộ gia đình riêng, ngoài bố trí một thửa đất tái định cư cho hộ chính (hộ bố, mẹ) thì chỉ được giao thêm một thửa đất (có thu tiền sử dụng đất). Đồng nghĩa với gia đình có đông con sẽ không có đất ở cho các con khi bị thu hồi đất”.

Xác định đây là vấn đề bất cập nên UBND TP Buôn Ma Thuột đã có kiến nghị với UBND tỉnh về việc sửa đổi nội dung trong Quyết định 27. Mặt khác, có nhiều hộ ở từ thời kỳ trước năm 1993 (trước thời điểm Luật Đất đai năm 1993 có hiệu lực) nhưng chưa được công nhận quyền sử dụng đất ở, trong khi họ đã xây dựng nhà cửa, công trình kiên cố trên đất dẫn tới khó khăn cho công tác bồi thường, hỗ trợ của cơ quan Nhà nước.

Văn Thành

Các tin khác

Bài 4: Lần theo đường đi của “sát thủ” kích điện

Bài 4: Lần theo đường đi của “sát thủ” kích điện

Những bộ kích điện đang được sử dụng trên sông đến từ đâu? Lần theo nguồn cung, phóng viên ghi nhận từ mạng xã hội, nền tảng trực tuyến đến một số điểm bán, việc tiếp cận thiết bị phục vụ đánh bắt cá bằng điện không quá khó. Nghịch lý là trong khi sử dụng dòng điện để khai thác thủy sản bị pháp luật nghiêm cấm, những thiết bị phục vụ hoạt động này vẫn được chào bán công khai.

Bài 3: Kích điện không chỉ giết cá

Bài 3: Kích điện không chỉ giết cá

Sử dụng kích điện để đánh bắt thủy sản không chỉ tác động đến nguồn lợi và hệ sinh thái. Chính người trực tiếp cầm sào, đưa dòng điện xuống nước cũng phải đối mặt với nguy cơ bị điện giật, thương tích, thậm chí tử vong. Những vụ tai nạn đau lòng đã xảy ra. Có người vĩnh viễn không trở về, có người thoát chết nhưng nỗi ám ảnh còn kéo dài. Thế nhưng, vì sinh kế, nhiều người vẫn tiếp tục bám lấy dòng sông.

Loay hoay xử lý công trình trái phép tồn tại 20 năm trên đê Tả Lam

Loay hoay xử lý công trình trái phép tồn tại 20 năm trên đê Tả Lam

Tại Nghệ An, một công trình nhà ở được xây dựng trái phép trên hành lang đê điều tồn tại suốt 20 năm, lấn chiếm hành lang bảo vệ đê điều và hành lang bảo vệ luồng đường thủy nội địa nhưng không được xử lý dứt điểm đang gây ra nhiều hệ luỵ cho chính quyền lẫn các đơn vị quản lý.

Bài 2: “Lời khai” của dòng sông

Bài 2: “Lời khai” của dòng sông

Dòng điện khi được sử dụng để khai thác thủy sản không lựa chọn cá lớn hay cá nhỏ. Những cá thể không bị bắt lên cũng có thể chịu tác động. Đáng lo hơn, cá non, cá bố mẹ, trứng và nhiều sinh vật thủy sinh khác cũng nằm trong vùng ảnh hưởng. Phía sau những mẻ cá được đưa lên bờ là một câu chuyện khó nhìn thấy bằng mắt thường, nguy cơ nguồn lợi tự nhiên mất dần khả năng tái tạo.

Bài 1: Dòng sông “chết” dưới những mẻ kích điện

Bài 1: Dòng sông “chết” dưới những mẻ kích điện

Sau khi nổ máy cho thuyền chạy sát bờ, ngược dòng sông Hồng, sông Đuống, những người sử dụng kích điện nhanh chóng tiếp cận những vị trí quen thuộc. Chỉ vài thao tác, đầu kích được đưa xuống nước, công tắc được bật. Vài giây sau, trong tiếng xèo xèo, ù ù phát ra từ bộ kích điện, những con cá lớn, nhỏ nhao lên mặt nước. Cá nhỏ nhanh chóng được vớt lên thuyền; gặp cá lớn không thể vớt bằng vợt, người đánh bắt sẵn sàng lao xuống nước để bắt...

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Theo tham mưu của sở, ban, ngành tỉnh Hà Tĩnh: Việc “khai tử” dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh để thay thế dự án đầu tư mới sẽ giảm bớt các thủ tục pháp lý liên quan; đặc biệt là để đề xuất hỗ trợ, tận dụng tối đa nguồn lực Ngân sách Trung ương dành cho địa phương.

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) có tổng mức đầu tư hơn 886 tỷ đồng, sau 16 năm thi công nhưng không thể hoàn thành, đã bị chấm dứt đầu tư. Thay vào đó, một dự án mới có tổng mức gần 1.400 tỷ đồng được phê duyệt khẩn cấp để giải nguy tình trạng ngập úng cục bộ tại Khu kinh tế Vũng Áng.

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Do rác thải tồn đọng, quá tải nên tại một số địa phương, các doanh nghiệp ký kết hợp đồng thu gom, vận chuyển đã có dấu hiệu tự ý chôn lấp rác thải chưa qua xử lý. Tình trạng chôn rác thải không chỉ tiềm ẩn mối nguy về môi trường sinh thái, mà còn vi phạm pháp luật về môi trường, cần được chấn chỉnh, xử lý nghiêm.

Cải tạo trường học chậm tiến độ, nhà thầu bị phạt hơn 850 triệu

Cải tạo trường học chậm tiến độ, nhà thầu bị phạt hơn 850 triệu

Sau khi bị chấm dứt hợp đồng tại gói thầu số 22 dự án xử lý ô nhiễm môi trường TP Huế, một nhà thầu tiếp tục bị cơ quan chức năng TP Huế ra quyết định xử phạt hơn 850 triệu đồng do thi công cải tạo các hạng mục tại Trường THPT chuyên Quốc Học Huế chậm tiến độ.

Dự án xử lý ô nhiễm dang dở nhiều năm, Huế “trảm” nhà thầu

Dự án xử lý ô nhiễm dang dở nhiều năm, Huế “trảm” nhà thầu

Dự án xử lý triệt để ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt tại các khu vực trọng điểm trên địa bàn TP Huế (gọi tắt dự án xử lý ô nhiễm môi trường) thi công nhiều năm vẫn chưa hoàn thành. Chủ đầu tư đã ra quyết định xử phạt, chấm dứt hợp đồng đối với nhà thầu thi công chậm tiến độ.

Loạt nhà máy rác “ngắc ngoải”, nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường

Loạt nhà máy rác “ngắc ngoải”, nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường

Các dự án xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh không thể đầu tư xây dựng, hoặc xây dựng xong thì gặp sự cố, không phát huy hiệu quả. Để xử lý lượng rác thải tồn đọng, một số doanh nghiệp liên quan đã lén lút chôn lấp trái phép hoặc xin ngừng hoạt động buộc cơ quan Công an phải vào cuộc.

Bãi tập kết dăm gỗ ém cạnh 4 tổng kho nhiên liệu, hoá chất

Bãi tập kết dăm gỗ ém cạnh 4 tổng kho nhiên liệu, hoá chất

Tại khu vực hậu cảng Khu kinh tế (KKT) Vũng Áng hiện đang tập trung 4 tổng kho của các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực xăng dầu, hoá chất và khí hóa lỏng LPG. Tuy nhiên, cũng trong khu vực này đang hiện hữu bãi tập kết dăm gỗ quy mô lớn nhưng không đảm bảo các biện pháp về PCCC và các biện pháp che chắn ứng phó với gió lớn, đe doạ trực tiếp đến sự an toàn của các doanh nghiệp kinh doanh nhiên liệu, hoá chất.

Loay hoay xử lý “núi rác” khổng lồ chôn lấp trong Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh

Loay hoay xử lý “núi rác” khổng lồ chôn lấp trong Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh

Quá trình thực hiện dự án, chủ đầu tư đã phát hiện “núi rác” tồn đọng được chôn lấp dưới lòng đất trong dự án Khu công nghiệp (KCN) VSIP Hà Tĩnh. Đến nay, ngành chức năng vẫn loay hoay tìm giải pháp trong khi chưa có đầy đủ thông tin, cơ sở để xác định trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Làm rõ vụ có dấu hiệu lạm dụng chức vụ ở chợ dân sinh Quảng An

Làm rõ vụ có dấu hiệu lạm dụng chức vụ ở chợ dân sinh Quảng An

Dù không được giao nhiệm vụ thu tiền, làm giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (GCNĐKKD), nhưng bà Nguyễn Thị Thanh Hương, nguyên Phó Trưởng phòng Kinh tế quận Tây Hồ (cũ), vẫn tự ý xuống chợ dân sinh Quảng An (phường Quảng An, quận Tây Hồ cũ), nay là phường Hồng Hà, TP Hà Nội, yêu cầu các hộ kinh doanh nộp tiền, làm GCNĐKKD, khiến nhiều người bức xúc…

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Hàng chục năm kể từ khi được chấp thuận đầu tư, dự án Khu du lịch thác Đam B’ri (Lâm Đồng) vẫn dang dở. Kết luận của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra những vi phạm của chủ đầu tư và còn cho thấy dấu hiệu buông lỏng quản lý của cơ quan chức năng qua nhiều giai đoạn.

Hàng loạt sai phạm tại các dự án nghỉ dưỡng ở hồ Tuyền Lâm

Hàng loạt sai phạm tại các dự án nghỉ dưỡng ở hồ Tuyền Lâm

Từ việc giao hàng trăm héc ta đất, rừng không qua đấu giá theo quy định, buông lỏng quản lý trong nhiều năm, đến những dự án "ôm" đất hơn một thập kỷ nhưng vẫn dang dở…, kết luận thanh tra của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra hàng loạt sai phạm tại các dự án du lịch nghỉ dưỡng ở Khu du lịch Quốc gia hồ Tuyền Lâm.

Trạm trộn bê tông và các công trình nhà ở xây dựng trái phép nhưng đang được các cấp chính quyền địa phương "tháo gỡ" bằng cách phạt, cho tồn tại.

Trạm trộn bê tông, khu sinh thái “mọc” trái phép, chính quyền phạt cho tồn tại

Quá trình cấp đất để khai thác mỏ đá, doanh nghiệp liên tục xảy ra sai phạm. Sau khi bị thu hồi trả về địa phương quản lý, doanh nghiệp này tự ý xây dựng nhiều công trình kiên cố; xây dựng trạm trộn bê tông hoạt động trái phép. Phát hiện sai phạm, chính quyền địa phương xử lý theo kiểu “phạt, cho tồn tại” và ngành chức năng xem xét đề xuất cho thuê đất ngắn hạn làm du lịch trải nghiệm.