Ai chịu trách nhiệm trong vụ “núi cát khổng lồ” ở lòng hồ thủy điện Ia Ly?

Cơ quan chuyên môn hướng dẫn chung chung, lòng vòng còn các bên liên quan lại than khó, thiếu thông tin trong công tác quản lý, giám sát hoạt động nạo vét, khai thác cát ở lòng hồ thủy điện Ia Ly.

Lùng nhùng giấy phép

Ngày 27/11, Cục Kỹ thuật An toàn và Môi trường Công nghiệp (Bộ Công Thương) đã có văn bản phúc đáp tỉnh Gia Lai về việc cung cấp thông tin các doanh nghiệp được Bộ Công Thương cấp giấy phép hoạt động trong phạm vi bảo vệ đập, hồ chứa thủy điện Ia Ly (giáp ranh giữa huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai với huyện Sa Thầy - TP Kon Tum, tỉnh Kon Tum)

Theo đó, có 5 công ty gồm: Công ty cổ phần Khoáng sản Cao Nguyên Gia Lai, Công ty TNHH MTV Nhất Quý Gia Lai, Công ty TNHH Khang Minh Đạt, Công ty TNHH Nguyên Hưng và Công ty TNHH BSO Tùng Lâm được Bộ Công Thương cấp giấy phép hoạt động trong phạm vi bảo vệ đập, hồ chứa thủy điện Ia Ly.

Ai chịu trách nhiệm trong vụ “núi cát khổng lồ” ở lòng hồ thủy điện Ia Ly? -0

Bộ Công Thương yêu cầu các đơn vị được cấp phép trước khi tiến hành các hoạt động phải thực hiện đầy đủ quy định pháp luật về khoáng sản, thủy lợi, tài nguyên nước và bảo vệ môi trường. Sở TN&MT tỉnh Gia Lai cho biết, Sở đã có văn bản gửi Cục Khoáng sản Việt Nam (Bộ TN&MT) đề nghị hướng dẫn thăm dò, khai thác khoáng sản trong lòng hồ thủy điện, thủy lợi.

Cục Khoáng sản Việt Nam đã có văn bản phản hồi nêu: Hoạt động thăm dò, khai thác khoáng sản phải được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp phép theo quy định. Tuy nhiên, pháp luật về khoáng sản hiện nay chưa có quy định việc cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp giấy phép khai thác khoáng sản trên cơ sở giấy phép hoạt động trong phạm vi bảo vệ đập, hồ chứa thủy điện do Bộ Công Thương cấp. Để có cơ sở triển khai các bước tiếp theo, Cục Khoáng sản Việt Nam đề nghị Sở TN&MT tỉnh Gia Lai có văn bản gửi Bộ Công Thương, Bộ NN&PTNT hướng dẫn.

Sở TN&MT tỉnh Gia Lai đã có công văn như yêu cầu. Sau đó, Cục Kỹ thuật An toàn và Môi trường Công nghiệp (Bộ Công Thương) có văn bản phúc đáp nêu: Để thực hiện việc khai thác khoáng sản, vật liệu xây dựng thì công ty phải được cơ quan có thẩm quyền tại địa phương cấp giấy phép khai thác khoáng sản. Việc hướng dẫn về trình tự, thủ tục cấp phép khai thác khoáng sản thuộc chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền của Bộ TN&MT.

Do đó, Cục đề nghị Sở TN&MT tỉnh Gia Lai xin ý kiến Bộ TN&MT về các nội dung liên quan. Bộ Công Thương sẽ có ý kiến góp ý liên quan đến việc đảm bảo an toàn trong phạm vi bảo vệ đập, hồ chứa thủy điện.

Từ các hướng dẫn trên, Sở TN&MT tỉnh Gia Lai cho rằng không có cơ sở để hướng dẫn công ty thực hiện các bước tiếp theo liên quan đến công tác cấp phép hoạt động khoáng sản trên cơ sở giấy phép hoạt động trong phạm vi bảo vệ đập, hồ chứa thủy điện do Bộ Công Thương cấp. Đồng thời, việc nạo vét cát, sạn sỏi xây dựng trong lòng hồ thủy điện Ia Ly theo giấy phép của Bộ Công Thương không thuộc thẩm quyền quản lý của Sở TN&MT tỉnh Gia Lai.

Trách nhiệm về đâu?!

Theo Phòng CSĐT tội phạm kinh tế, tham nhũng, buôn lậu và môi trường (Cảnh sát kinh tế - Công an tỉnh Gia Lai), thủy điện Ia Ly thuộc loại đập, hồ chứa nước đặc biệt quan trọng theo Quyết định số 470/QĐ-TTg ngày 26/4/2019 của Thủ tướng Chính phủ. Phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi được quy định là khu vực cấm, khu vực tạm thời cấm hoạt động khoáng sản theo quy định Luật Khoáng sản.

Đồng thời, thủy điện Ia Ly thuộc khu vực cấm hoạt động khoáng sản liên quan đến hành lang an toàn công trình thủy điện theo Quyết định số 1011/QĐ-UBND ngày 7/11/2017 của UBND tỉnh Gia Lai.

Tuy nhiên, vào ngày 12/10, Phòng Cảnh sát kinh tế phát hiện, bắt giữ một số tàu vỏ sắt của Công ty TNHH MTV Nhất Quý Gia Lai đang khai thác cát tại lòng hồ thủy điện Ia Ly. Qua điều tra, cơ quan Công an xác định công ty này đã hoạt động khai thác cát từ ngày 19/9 đến thời điểm bị phát hiện, bắt giữ và yêu cầu dừng hoạt động.

Vào giữa tháng 11/2023, Báo CAND và một số cơ quan thông tấn, báo chí liên tục phản ánh tình trạng lợi dụng giấy phép nạo vét để khai thác, tiêu thụ cát trái phép tại lòng hồ thủy điện Ia Ly thuộc địa phận thị trấn Ia Ly, huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai. Ngay sau đó, Tổ kiểm tra liên ngành do UBND huyện Chư Păh thành lập đã kiểm tra và xác định bãi tập kết của Công ty TNHH MTV Nhất Quý Gia Lai có khoảng 1.000m³ cát, sỏi, bùn đất và máy móc; bãi tập kết của Công ty TNHH MTV Khang Minh Đạt có khoảng 300m³ cát, sỏi, bùn đất và máy móc. Đáng chú ý, bãi tập kết của 2 công ty này không trùng với tọa độ, sai vị trí ghi trong giấy phép được Bộ Công Thương cấp.

Tổ kiểm tra còn phát hiện thêm bãi tập kết cát của Công ty TNHH Xây dựng Trường Sơn có khoảng 60m³ cát, máy móc và bãi tập kết này được công ty thuê đất của người dân để dựng lên hoạt động.

Nghiêm trọng hơn, Tổ kiểm tra xác định, cả 3 bãi tập kết nói trên đều nằm trong phạm vi an toàn hồ đập của nhà máy thủy điện Ia Ly (dưới cao trình 517) thuộc khu vực nhà máy thủy điện Ia Ly quản lý.

Việc các bãi tập kết cát quy mô lớn, hoạt động rầm rộ ngày đêm trong thời gian dài thuộc phạm vi an toàn hồ đập nhưng không được Công ty Thủy điện Ia Ly phát hiện, xử lý kịp thời đã gây bức trong dư luận địa phương. Dù vậy, ông Đinh Viết Thiện, Phó Giám đốc Công ty Thủy điện Ia Ly lại cho rằng, phạm vi quản lý rộng (64km2) nên việc theo dõi, giám sát hoạt động của các đơn vị được cấp phép rất khó khăn, nguồn lực đơn vị rất mỏng. Công ty cũng chưa nhận được thông tin nào về đăng kiểm, đăng ký, giám sát hành trình các phương tiện thủy để kiểm soát phạm vi nạo vét có đúng quy định hay không.

Trong khi đó, ông Nay Kiên, Chủ tịch UBND huyện Chư Păh thông tin: Cơ quan chức năng cấp phép nạo vét bùn cát trong lòng hồ thủy điện Ia Ly (bản chất là cát) nhưng lại không có ý kiến của địa phương, kể cả tọa độ tiến hành hút, nạo vét và tọa độ vị trí bãi tập kết của các sản phẩm sau nạo vét.

Về phía cơ quan quản lý nhà nước, ông Lương Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở TN&MT tỉnh Gia Lai cho biết thêm: Các doanh nghiệp đã được Bộ Công Thương cấp phép hoạt động lòng hồ nhưng cũng phải thực hiện đúng quy định Luật Khoáng sản. Đề nghị Bộ Công Thương, Bộ TN&MT hướng dẫn cụ thể để đơn vị hướng dẫn các doanh nghiệp thực hiện đúng quy định của Luật Khoáng sản và pháp luật liên quan.

Chí Hào

Các tin khác

Bài 4: Lần theo đường đi của “sát thủ” kích điện

Bài 4: Lần theo đường đi của “sát thủ” kích điện

Những bộ kích điện đang được sử dụng trên sông đến từ đâu? Lần theo nguồn cung, phóng viên ghi nhận từ mạng xã hội, nền tảng trực tuyến đến một số điểm bán, việc tiếp cận thiết bị phục vụ đánh bắt cá bằng điện không quá khó. Nghịch lý là trong khi sử dụng dòng điện để khai thác thủy sản bị pháp luật nghiêm cấm, những thiết bị phục vụ hoạt động này vẫn được chào bán công khai.

Bài 3: Kích điện không chỉ giết cá

Bài 3: Kích điện không chỉ giết cá

Sử dụng kích điện để đánh bắt thủy sản không chỉ tác động đến nguồn lợi và hệ sinh thái. Chính người trực tiếp cầm sào, đưa dòng điện xuống nước cũng phải đối mặt với nguy cơ bị điện giật, thương tích, thậm chí tử vong. Những vụ tai nạn đau lòng đã xảy ra. Có người vĩnh viễn không trở về, có người thoát chết nhưng nỗi ám ảnh còn kéo dài. Thế nhưng, vì sinh kế, nhiều người vẫn tiếp tục bám lấy dòng sông.

Loay hoay xử lý công trình trái phép tồn tại 20 năm trên đê Tả Lam

Loay hoay xử lý công trình trái phép tồn tại 20 năm trên đê Tả Lam

Tại Nghệ An, một công trình nhà ở được xây dựng trái phép trên hành lang đê điều tồn tại suốt 20 năm, lấn chiếm hành lang bảo vệ đê điều và hành lang bảo vệ luồng đường thủy nội địa nhưng không được xử lý dứt điểm đang gây ra nhiều hệ luỵ cho chính quyền lẫn các đơn vị quản lý.

Bài 2: “Lời khai” của dòng sông

Bài 2: “Lời khai” của dòng sông

Dòng điện khi được sử dụng để khai thác thủy sản không lựa chọn cá lớn hay cá nhỏ. Những cá thể không bị bắt lên cũng có thể chịu tác động. Đáng lo hơn, cá non, cá bố mẹ, trứng và nhiều sinh vật thủy sinh khác cũng nằm trong vùng ảnh hưởng. Phía sau những mẻ cá được đưa lên bờ là một câu chuyện khó nhìn thấy bằng mắt thường, nguy cơ nguồn lợi tự nhiên mất dần khả năng tái tạo.

Bài 1: Dòng sông “chết” dưới những mẻ kích điện

Bài 1: Dòng sông “chết” dưới những mẻ kích điện

Sau khi nổ máy cho thuyền chạy sát bờ, ngược dòng sông Hồng, sông Đuống, những người sử dụng kích điện nhanh chóng tiếp cận những vị trí quen thuộc. Chỉ vài thao tác, đầu kích được đưa xuống nước, công tắc được bật. Vài giây sau, trong tiếng xèo xèo, ù ù phát ra từ bộ kích điện, những con cá lớn, nhỏ nhao lên mặt nước. Cá nhỏ nhanh chóng được vớt lên thuyền; gặp cá lớn không thể vớt bằng vợt, người đánh bắt sẵn sàng lao xuống nước để bắt...

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Theo tham mưu của sở, ban, ngành tỉnh Hà Tĩnh: Việc “khai tử” dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh để thay thế dự án đầu tư mới sẽ giảm bớt các thủ tục pháp lý liên quan; đặc biệt là để đề xuất hỗ trợ, tận dụng tối đa nguồn lực Ngân sách Trung ương dành cho địa phương.

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) có tổng mức đầu tư hơn 886 tỷ đồng, sau 16 năm thi công nhưng không thể hoàn thành, đã bị chấm dứt đầu tư. Thay vào đó, một dự án mới có tổng mức gần 1.400 tỷ đồng được phê duyệt khẩn cấp để giải nguy tình trạng ngập úng cục bộ tại Khu kinh tế Vũng Áng.

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Do rác thải tồn đọng, quá tải nên tại một số địa phương, các doanh nghiệp ký kết hợp đồng thu gom, vận chuyển đã có dấu hiệu tự ý chôn lấp rác thải chưa qua xử lý. Tình trạng chôn rác thải không chỉ tiềm ẩn mối nguy về môi trường sinh thái, mà còn vi phạm pháp luật về môi trường, cần được chấn chỉnh, xử lý nghiêm.

Cải tạo trường học chậm tiến độ, nhà thầu bị phạt hơn 850 triệu

Cải tạo trường học chậm tiến độ, nhà thầu bị phạt hơn 850 triệu

Sau khi bị chấm dứt hợp đồng tại gói thầu số 22 dự án xử lý ô nhiễm môi trường TP Huế, một nhà thầu tiếp tục bị cơ quan chức năng TP Huế ra quyết định xử phạt hơn 850 triệu đồng do thi công cải tạo các hạng mục tại Trường THPT chuyên Quốc Học Huế chậm tiến độ.

Dự án xử lý ô nhiễm dang dở nhiều năm, Huế “trảm” nhà thầu

Dự án xử lý ô nhiễm dang dở nhiều năm, Huế “trảm” nhà thầu

Dự án xử lý triệt để ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt tại các khu vực trọng điểm trên địa bàn TP Huế (gọi tắt dự án xử lý ô nhiễm môi trường) thi công nhiều năm vẫn chưa hoàn thành. Chủ đầu tư đã ra quyết định xử phạt, chấm dứt hợp đồng đối với nhà thầu thi công chậm tiến độ.

Loạt nhà máy rác “ngắc ngoải”, nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường

Loạt nhà máy rác “ngắc ngoải”, nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường

Các dự án xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh không thể đầu tư xây dựng, hoặc xây dựng xong thì gặp sự cố, không phát huy hiệu quả. Để xử lý lượng rác thải tồn đọng, một số doanh nghiệp liên quan đã lén lút chôn lấp trái phép hoặc xin ngừng hoạt động buộc cơ quan Công an phải vào cuộc.

Bãi tập kết dăm gỗ ém cạnh 4 tổng kho nhiên liệu, hoá chất

Bãi tập kết dăm gỗ ém cạnh 4 tổng kho nhiên liệu, hoá chất

Tại khu vực hậu cảng Khu kinh tế (KKT) Vũng Áng hiện đang tập trung 4 tổng kho của các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực xăng dầu, hoá chất và khí hóa lỏng LPG. Tuy nhiên, cũng trong khu vực này đang hiện hữu bãi tập kết dăm gỗ quy mô lớn nhưng không đảm bảo các biện pháp về PCCC và các biện pháp che chắn ứng phó với gió lớn, đe doạ trực tiếp đến sự an toàn của các doanh nghiệp kinh doanh nhiên liệu, hoá chất.

Loay hoay xử lý “núi rác” khổng lồ chôn lấp trong Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh

Loay hoay xử lý “núi rác” khổng lồ chôn lấp trong Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh

Quá trình thực hiện dự án, chủ đầu tư đã phát hiện “núi rác” tồn đọng được chôn lấp dưới lòng đất trong dự án Khu công nghiệp (KCN) VSIP Hà Tĩnh. Đến nay, ngành chức năng vẫn loay hoay tìm giải pháp trong khi chưa có đầy đủ thông tin, cơ sở để xác định trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Làm rõ vụ có dấu hiệu lạm dụng chức vụ ở chợ dân sinh Quảng An

Làm rõ vụ có dấu hiệu lạm dụng chức vụ ở chợ dân sinh Quảng An

Dù không được giao nhiệm vụ thu tiền, làm giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (GCNĐKKD), nhưng bà Nguyễn Thị Thanh Hương, nguyên Phó Trưởng phòng Kinh tế quận Tây Hồ (cũ), vẫn tự ý xuống chợ dân sinh Quảng An (phường Quảng An, quận Tây Hồ cũ), nay là phường Hồng Hà, TP Hà Nội, yêu cầu các hộ kinh doanh nộp tiền, làm GCNĐKKD, khiến nhiều người bức xúc…

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Hàng chục năm kể từ khi được chấp thuận đầu tư, dự án Khu du lịch thác Đam B’ri (Lâm Đồng) vẫn dang dở. Kết luận của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra những vi phạm của chủ đầu tư và còn cho thấy dấu hiệu buông lỏng quản lý của cơ quan chức năng qua nhiều giai đoạn.

Hàng loạt sai phạm tại các dự án nghỉ dưỡng ở hồ Tuyền Lâm

Hàng loạt sai phạm tại các dự án nghỉ dưỡng ở hồ Tuyền Lâm

Từ việc giao hàng trăm héc ta đất, rừng không qua đấu giá theo quy định, buông lỏng quản lý trong nhiều năm, đến những dự án "ôm" đất hơn một thập kỷ nhưng vẫn dang dở…, kết luận thanh tra của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra hàng loạt sai phạm tại các dự án du lịch nghỉ dưỡng ở Khu du lịch Quốc gia hồ Tuyền Lâm.

Trạm trộn bê tông và các công trình nhà ở xây dựng trái phép nhưng đang được các cấp chính quyền địa phương "tháo gỡ" bằng cách phạt, cho tồn tại.

Trạm trộn bê tông, khu sinh thái “mọc” trái phép, chính quyền phạt cho tồn tại

Quá trình cấp đất để khai thác mỏ đá, doanh nghiệp liên tục xảy ra sai phạm. Sau khi bị thu hồi trả về địa phương quản lý, doanh nghiệp này tự ý xây dựng nhiều công trình kiên cố; xây dựng trạm trộn bê tông hoạt động trái phép. Phát hiện sai phạm, chính quyền địa phương xử lý theo kiểu “phạt, cho tồn tại” và ngành chức năng xem xét đề xuất cho thuê đất ngắn hạn làm du lịch trải nghiệm.