Nỗ lực giữ phong độ bằng mọi cách
Trong giai đoạn này, dù đã được tiêm đủ 2 mũi vaccine phòng COVID-19, các tuyển thủ Việt Nam vừa tham dự Olympic Tokyo 2020 vẫn trong giai đoạn cách ly y tế 14 ngày tại một khách sạn ở Hà Nội. Theo lời kể của các thành viên trong Đoàn Thể thao Việt Nam cũng đang cách ly tại đây, các VĐV ở theo phòng riêng và phải trong phòng 24/24h, không được ra khỏi phòng để bảo đảm tối đa yêu cầu công tác phòng, chống dịch COVID-19. Trong điều kiện ở tại phòng khách sạn không quá rộng rãi, yêu cầu vẫn là phải tự tập thể lực tại chỗ đến mức tối đa.
Qua các đoạn clip tự quay của các VĐV, người ta thấy họ thường xuyên tập chống đẩy, gập bụng hay squash (tập đứng lên ngồi xuống), hay các bài di chuyển đoạn ngắn... VĐV điền kinh Quách Thị Lan kể rằng vẫn cố gắng tập các bài vận động để giữ thể lực. Đó cũng là việc quan trọng như việc tuân thủ các quy định phòng, chống dịch.
Tính ra, từ đầu năm 2020, khi dịch COVID-19 xảy ra tại Việt Nam đã có khoảng trên dưới chục đội tuyển thể thao Việt Nam đi thi đấu quốc tế và khi trở về Việt Nam đều thực hiện cách ly y tế tại các điểm cách ly (chủ yếu tại các khách sạn phục vụ cách ly). Một điểm chung là trong thời gian cách ly y tế, việc tập luyện để giữ thể lực của các đội tuyển cũng ảnh hưởng đáng kể so với khi tập huấn tại các trung tâm huấn luyện của Tổng cục TDTT hay Liên đoàn thể thao.
Trong số này có đội tuyển cử tạ quốc gia phải cách ly y tế tại một khu cách ly ở tỉnh Bình Dương vào cuối tháng 4, cách ngày khai mạc Olympic Tokyo 2020 khoảng gần 3 tháng. Ban đầu, các tuyển thủ phải cách ly 21 ngày, sau đó trong khu cách ly có ca dương tính với COVID-19 khiến các tuyển thủ phải cách ly thêm 21 ngày.
Đặc biệt, trong những ngày đầu cách ly, khi các nhà quản lý chưa có phương án cho VĐV, các tuyển thủ hầu như không có dụng cụ tập luyện cũng như không hưởng chế độ dinh dưỡng như khi tập trung đội tuyển quốc gia. Sau đó, thiết bị tập tạ cũng được đưa vào nơi cách ly nhưng không thể đủ như khi tập huấn tại Trung tâm huấn luyện thể thao quốc gia. Điều này đã ảnh hưởng đáng kể đến quá trình chuẩn bị cho Olympic Tokyo 2020 của đội tuyển, khiến quá trình chuẩn bị, tích lũy thể lực, sức mạnh trong khoảng 2-3 năm trước đó hầu như không còn tác dụng.
Sau này, việc cử tạ Việt Nam không giành huy chương tại Olympic Tokyo 2020, đặc biệt ở hạng 59kg nữ của Hoàng Thị Duyên cũng được chỉ ra có phần nguyên nhân là do sự thiếu thốn về dụng cụ tập luyện, sự chăm sóc dinh dưỡng và y tế ở mức độ vừa phải cho các tuyển thủ quốc gia trong quá trình thực hiện cách ly y tế. Ngay trước Olympic Tokyo 2020, Tổng thư ký Liên đoàn Cử tạ - Thể hình Việt Nam Đỗ Đình Kháng cũng bày tỏ lo ngại rằng việc này có thể ảnh hưởng đến mục tiêu giành huy chương của cử tạ Việt Nam. Đáng tiếc, điều đó lại thành sự thật, như là không thể khác.
Các đội tuyển khác cũng trong tình trạng tương tự, nhất là khi thực hiện cách ly đồng nghĩa với việc không thể duy trì được thể lực, phong độ dù đã được tạo điều kiện tối đa và VĐV đã nỗ lực hết mức.
Phải tìm ra lời giải
Và sau Olympic Tokyo, việc các tuyển thủ phải cách ly y tế khi trở về Việt Nam sau tập huấn, thi đấu quốc tế vẫn là đương nhiên.
Thực tế, thể thao thành tích cao có những đặc thù so với nhiều ngành nghề khác. Hiểu đơn giản, nhiều ngành nghề có thể sử dụng chiếc máy tính, điện thoại thông minh thì vẫn duy trì được công việc. Còn với VĐV thể thao thành tích cao, không thể đạt được phong độ cao nhất, có thể trạng tốt nhất để đạt hiệu quả trong tập luyện và thi đấu nếu không duy trì liên tục, thường xuyên các bài tập mang tính đặc thù, cần tới thiết bị tập luyện và không gian tập luyện.
Nói như nguyên phụ trách môn điền kinh (Tổng cục TDTT) Dương Đức Thủy, VĐV điền kinh cũng như VĐV nhiều môn thể thao đòi hỏi sức mạnh, tốc độ, độ dẻo dai chỉ cần nghỉ tập luyện hoặc tập luyện cầm chừng trong khoảng 10 ngày thì phong độ sẽ sa sút khoảng 30% và phải mất khoảng 1 tháng để lấy lại phong độ; còn nếu là nghỉ tập luyện hoặc tập luyện cầm chừng trong khoảng 15-20 ngày thì cũng mất ít nhất 60% và đương nhiên là mất nhiều hơn 1 tháng để lấy lại phong độ.
Thế nên với một lĩnh vực đặc thù như thể thao thành tích cao thì những nhà quản lý cũng cần tính đến việc tham mưu các ngành các cấp có chức năng tạo điều kiện để được cách ly y tế sau khi tập huấn, thi đấu quốc tế mà vẫn có thể giữ được phong độ nhằm phục vụ cho các mục tiêu thi đấu quốc tế tiếp theo. Với điều kiện tại các khu cách ly y tế hiện nay, kể cả các khách sạn phục vụ cách ly y tế, thì sẽ khó đáp ứng được yêu cầu này của thể thao thành tích cao.
Cho nên, có lẽ những nhà quản lý cũng có thể tính đến phương án xin thành lập các điểm cách ly y tế bảo đảm điều kiện của Bộ Y tế, đặt tại các Trung tâm Huấn luyện Thể thao quốc gia ở thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội, nơi thường là điểm dừng chân của các đội tuyển sau khi tập huấn, thi đấu quốc tế.
Hình thức di chuyển “Bong bóng khép kín” từng thành công trong làng bóng đá châu Âu hay mới đây nhất là ở Olympic Tokyo 2020 hoàn toàn có thể đáp ứng được việc này khi VĐV từ sân bay về các trung tâm trên. Và đương nhiên, khi thực hiện cách ly tại các trung tâm trên, điều kiện tập luyện, dinh dưỡng của VĐV sẽ được bảo đảm để ít nhất cũng duy trì được phong độ.
Theo ông Hoàng Quốc Vinh – Vụ trưởng Vụ Thể thao thành tích cao I (Tổng cục TDTT), đây cũng là giải pháp đáng lưu ý. Quan trọng là phải thuyết phục được với cơ quan y tế về tính an toàn của các điểm cách ly đặt tại các Trung tâm Huấn luyện thể thao quốc gia.
Trước đây, trong tình hình mới những phát sinh chưa từng có tiền lệ, những người có trách nhiệm với cử tạ Việt Nam đã khá thụ động dẫn đến VĐV bị ảnh hưởng về phong độ trong quá trình chuẩn bị cho Olympic Tokyo 2020.
Giờ đây, khi có đủ thời gian để nhìn lại, những nhà quản lý thể thao Việt Nam hoàn toàn có thể tính đến phương án trên hoặc những phương án khác để hỗ trợ VĐV thể thao thành tích cao (thường là được tiêm đủ 2 mũi vaccine phòng COVID-19) giữ được phong độ trong thời gian cách ly y tế sau tập huấn, thi đấu.
Đấy cũng là điều cần thiết cho thể thao thành tích cao Việt Nam trong bối cảnh sẽ phải tập huấn, thi đấu quốc tế liên tục để nâng trình độ, giữ vị trí trên các bảng xếp hạng quốc tế và mang vinh quang về cho Tổ quốc, nhất là khi đường bay thương mại giữa Việt Nam và các nước được nối lại sau khi khống chế dịch COVID-19 được kiểm soát.
Điều kiện tại các Trung tâm huấn luyện đủ đáp ứng yêu cầu
Từng nhiều năm gắn bó với ngành thể thao, nguyên phụ trách môn điền kinh (Tổng cục TDTT) Dương Đức Thủy khẳng định, điều kiện cơ sở vật chất tại các Trung tâm Huấn luyện thể thao quốc gia trên khắp cả nước cũng như của một số Liên đoàn, trong đó có Liên đoàn Bóng đá Việt Nam đủ đáp ứng việc vừa cách ly y tế vừa tập luyện để giữ phong độ cho VĐV. Vấn đề là lãnh đạo ngành cần nhanh chóng triển khai việc này để không bị động sau mỗi chuyến tập huấn, thi đấu quốc tế. (Minh Khuê)
