Di tích Hải Vân quan sắp thoát cảnh phế tích

Sau một thời gian dài Di tích Hải Vân quan bị “bỏ quên”, ngành Du lịch TP Đà Nẵng và tỉnh Thừa Thiên - Huế đã chịu ngồi lại với nhau để bàn việc gìn giữ, bảo tồn di tích này.

Hai địa phương cũng thống nhất lập hồ sơ đề nghị Bộ VH,TT&DL công nhận Hải Vân quan là Di tích Lịch sử cấp quốc gia trong năm 2017. Đây là bước khởi đầu để trả lại sự quang rạng của một di tích lịch sử mang tầm vóc to lớn gắn liền với quá trình mở mang bờ cõi của cha ông…

Kể từ khi công trình hầm đường bộ dài hơn 6km xuyên lòng núi khánh thành, đưa vào sử dụng năm 2005, con đường thiên lý Bắc Nam đoạn qua đèo Hải Vân không còn tấp nập xe cộ như trước. Dường như, chủ yếu vẫn là du khách thích trải nghiệm trên những cung đường đèo Hải Vân quanh co, bảng lảng trong sương sớm, mây chiều…

Di tích Hải Vân quan chính là một ải cũ nằm án ngữ con đường đèo kỳ vĩ, cũng là mốc giới hành chính giữa TP Đà Nẵng và tỉnh Thừa Thiên - Huế.

Người xưa đã không tiếc lời ca tụng sự kỳ vĩ của đèo Hải Vân. Nhà thơ Cao Bá Quát từng thảng thốt: “Nhất bích ngưng vi giới, trùng vân nhiễu tác thành” (Tạm dịch: Một vùng xanh biếc khắp. Vô vàn mây dựng thành). Sách “Phủ biên tạp lục” của nhà sử học Lê Quý Đôn cũng miêu tả: “Hải Vân chân là biển, đỉnh giáp mây”…

Đèo Hải Vân có vị trí hiểm yếu về an ninh quốc phòng nên năm 1307, sau khi sáp nhập vùng đất Châu Rí (nay thuộc tỉnh Thừa Thiên- Huế) vào Đại Việt, nhà Trần đã lập quan ải ở đỉnh đèo, giáp với Chiêm Thành để trông coi, gọi là Ải Vân (ải trên mây, sau này mới có tên là Hải Vân).

Nơi đây cũng chứng kiến bao biến thiên của lịch sử, những trận đánh giữa Đại Việt và Chiêm Thành. Sử sách còn ghi lại, vào năm 1471, trên đường chinh phạt Chiêm Thành trở về qua đỉnh đèo Hải Vân, vua Lê Thánh Tông đã sững sờ trước cảnh đẹp và vị trí hiểm yếu của nơi này nên đã phong tặng nơi đây là “Thiên hạ đệ nhất hùng quan”.

Hằng ngày, có rất nhiều du khách tham quan di tích Hải Vân quan.
Hằng ngày, có rất nhiều du khách tham quan di tích Hải Vân quan.

Đến thời nhà Nguyễn, khi Huế được chọn làm kinh đô của đất nước, dãy Hải Vân càng được xem là một vị trí trọng yếu, một khu vực chiến lược trong phòng vệ, bảo vệ kinh kỳ. Năm 1826, vua Minh Mạng (1791-1841) cho sửa sang, mở rộng, lót đá đường đèo Hải Vân và xây ngôi thành bằng gạch nung trên nền của ải cũ thời Trần làm nơi quan binh đồn trú. Cổng phía Nam của ải có khắc 6 chữ “Thiên hạ đệ nhất hùng quan”, của hướng Bắc khắc ba chữ “Hải Vân quan”.

Khi thực dân Pháp xâm lược nước ta, đèo Hải Vân là một trong những nơi từng xảy ra giao tranh ác liệt giữa bộ đội và quân giặc, với những trận đánh khiến địch kinh hoàng…

Với bao giá trị về văn hoá, lịch sử, về cảnh quan như vậy nhưng hàng chục năm qua, Hải Vân quan như một phế tích, “trơ gan cùng tuế nguyệt”. Những người am hiểu lịch sử, những du khách ưa khám phá khi đến Hải Vân quan không thể kìm nỗi cảm thán khi thấy di tích ngày càng xuống cấp do không được giữ gìn, tu bổ. Chỉ cách di tích vài chục mét là một trụ điện cao thế với mớ dây nhợ đập vào xốn mắt.

Hằng ngày có rất đông du khách đến tham quan Hải Vân quan, tuy nhiên lại không có cơ quan nào đứng ra quản lý. Không ít du khách thiếu ý thức viết vẽ bậy, xả rác… trong khu di tích. Những hình ảnh xót xa ấy tồn tại bởi sự thiếu trách nhiệm với một di tích lịch sử nước nhà.

Ngày 17-11 vừa qua, thực trạng đáng buồn diễn ra tại di tích Hải Vân quan đã được nhìn nhận, mổ xẻ ngay trong buổi làm việc giữa hai ngành Văn hóa TP Đà Nẵng và tỉnh Thừa Thiên - Huế. Nguyên nhân của vấn đề trên được đổ cho sự nhập nhằng về địa giới hành chính giữa TP Đà Nẵng và Thừa Thiên-Huế.

Và, theo biên bản ghi nhớ tại buổi làm việc, Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế sẽ cùng phối hợp với Trung tâm Quản lý Di sản TP Đà Nẵng hoàn thiện hồ sơ đề nghị Bộ VH,TT&DL xếp hạng Hải Vân quan là di tích cấp quốc gia. Trên cơ sở đó, sẽ xây dựng phương án bảo tồn và quản lý di tích này theo Luật Di sản, ngăn chặn tình trạng xuống cấp và xâm hại di tích. Hai địa phương cũng sẽ tiếp tục xây dựng các kế hoạch để quản lý, quảng bá khu di tích, gắn liền với việc phát triển du lịch.

Lãnh đạo ngành Văn hoá của hai địa phương đã nhìn nhận Hải Vân quan là di tích lịch sử quan trọng của cả nước chứ không riêng gì của Đà Nẵng hay Thừa Thiên - Huế. Bảo tồn và phát huy di tích Hải Vân quan là trách nhiệm của hậu thế đối với di sản của cha ông. Các nhà nghiên cứu, các nhà sử học và những người quan tâm đến Hải Vân quan hy vọng di tích này sẽ thoát cảnh phế tích khi cơ quan chức năng của hai địa phương đã ngồi lại để cùng bàn bạc.

Việc “cứu” di tích Hải Vân quan đến bây giờ mới bắt đầu là quá trễ; nhưng thà trễ còn hơn không!

Thân Lai

Các tin khác

Đánh thức ký ức bằng sắc màu

Đánh thức ký ức bằng sắc màu

Tiếc những thước phim, những bức ảnh nhuốm màu thời gian trong những kho tư liệu quý giá, nhiều năm qua, chàng trai trẻ của Thủ đô Hà Nội Viên Hồng Quang miệt mài theo đuổi công việc phục dựng tư liệu lịch sử bằng công nghệ số. Hàng nghìn tư liệu được phục chế, số hoá, đăng tải trên mạng xã hội, thu hút đông đảo người trẻ.

“Viên ngọc bích” giữa vịnh Hạ Long lọt top bãi biển đẹp nhất thế giới

“Viên ngọc bích” giữa vịnh Hạ Long lọt top bãi biển đẹp nhất thế giới

Bãi biển Soi Sim (Quảng Ninh) vừa trở thành đại diện duy nhất của Việt Nam góp mặt trong danh sách Corona Beach 100 năm 2026 - bảng xếp hạng những bãi biển đẹp nhất thế giới. Được ví như “viên ngọc bích tĩnh lặng giữa lòng vịnh Hạ Long”, Soi Sim gây ấn tượng nhờ cảnh quan nguyên sơ, hệ sinh thái được bảo tồn và trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên.

Kỳ 3: Những giải pháp lan tỏa trong thời đại số

Kỳ 3: Những giải pháp lan tỏa trong thời đại số

Trước những tác động mạnh mẽ của không gian mạng đối với đời sống tư tưởng, văn hóa và nhận thức xã hội, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là đấu tranh phản bác các thông tin sai trái, thù địch mà còn phải chủ động lan tỏa các giá trị tích cực, nhân văn và cách mạng bằng những phương thức phù hợp với thời đại số.

Kỳ 2: Thách thức trên không gian mạng

Kỳ 2: Thách thức trên không gian mạng

Trước những thách thức của không gian mạng hiện nay, việc xây dựng và lan tỏa các giá trị văn hóa, văn học mang tính nhân văn, chân thực trở thành yêu cầu cấp thiết trên mặt trận tư tưởng. Văn học về lực lượng CAND không chỉ phản ánh chân thực cuộc đấu tranh bảo vệ ANTT mà còn góp phần khắc họa hình ảnh người chiến sĩ Công an bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ.

GS.TS Vũ Minh Giang: “V-Film làm phim về thời Trần là một lựa chọn rất tinh tế và có tầm nhìn”

GS.TS Vũ Minh Giang: “V-Film làm phim về thời Trần là một lựa chọn rất tinh tế và có tầm nhìn”

Là người đảm nhiệm vai trò cố vấn lịch sử cho series phim về triều Trần của V-Film (thuộc Tập đoàn Vingroup), GS.TS Vũ Minh Giang cho rằng, thời Trần là giai đoạn hội tụ những giá trị tiêu biểu của lịch sử Việt Nam. Ông kỳ vọng, dự án sẽ góp phần lan tỏa tình yêu lịch sử, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và tạo thêm những sản phẩm có giá trị cho ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Kỳ 1: Văn học về lực lượng CAND - bộ phận quan trọng trên mặt trận tư tưởng, văn hóa

Kỳ 1: Văn học về lực lượng CAND - bộ phận quan trọng trên mặt trận tư tưởng, văn hóa

Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, không gian mạng là nơi thông tin được lan truyền với tốc độ nhanh chóng và tác động trực tiếp đến nhận thức, tư tưởng, tình cảm, hành vi của con người, đặc biệt là thế hệ trẻ. Cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng vì thế không chỉ diễn ra trên lĩnh vực chính trị, lý luận hay báo chí truyền thống mà đã mở rộng sang mặt trận văn hóa, văn học nghệ thuật.

Phạt 55 triệu đồng đơn vị tổ chức cuộc thi hoa khôi không phép

Phạt 55 triệu đồng đơn vị tổ chức cuộc thi hoa khôi không phép

Ngày 27/5, Công an TP Hà Nội cho biết, Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an TP Hà Nội vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với một đơn vị về hành vi tổ chức cuộc thi "Hoa khôi Di sản quốc gia 2026” khi chưa được cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền văn bản chấp thuận.

Khi hàng triệu câu chuyện đẹp cùng kể về một Việt Nam hạnh phúc

Khi hàng triệu câu chuyện đẹp cùng kể về một Việt Nam hạnh phúc

“Chúng ta luôn khẳng định rằng sức mạnh lớn nhất là sức mạnh của nhân dân, sức sáng tạo lớn nhất cũng là sức sáng tạo của nhân dân. Khi hàng triệu câu chuyện tích cực được chia sẻ và lan tỏa đồng thời, chúng ta không chỉ quảng bá hình ảnh đất nước, mà còn góp phần củng cố niềm tin xã hội, tăng cường đồng thuận, nâng cao uy tín quốc gia và chủ động đấu tranh với các thông tin sai lệch, xuyên tạc về Việt Nam trên môi trường quốc tế”, Thứ trưởng Trịnh Thị Thuỷ nhấn mạnh trong buổi phát động giải thưởng “Việt Nam hạnh phúc – Happy Vietnam 2026".

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Những ngày này, thông tin một loạt “ông lớn” bị khởi tố vì xâm phạm bản quyền vẫn là chủ đề “nóng” trên rất nhiều diễn đàn. Hàng loạt nghệ sĩ nổi tiếng cũng lên tiếng, bày tỏ sự bức xúc vì bị xâm phạm bản quyền thời gian qua. Không ít người bày tỏ kỳ vọng, biện pháp xử lý hình sự sẽ đủ sức răn đe để ngăn chặn vi phạm bản quyền.

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Giữa những triền đồi lộng gió của vùng đất Đơn Dương, nơi mây trắng lững lờ trôi qua những cánh rừng thông xanh thẳm, Samten Hills Dalat hiện lên là một miền an yên giữa đại ngàn Tây Nguyên. Không ồn ào, không xô bồ như nhiều điểm du lịch khác của xứ lạnh, nơi đây mang đến cho du khách cảm giác như đang bước vào một thế giới khác, tĩnh tại, linh thiêng và đầy chất thơ.

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Giữa nhịp sống đô thị ngày càng chật chội và sự phụ thuộc ngày một lớn vào thiết bị điện tử, nhiều gia đình ở Hải Phòng đang tìm đến những không gian trải nghiệm xanh để con trẻ được vận động, khám phá thiên nhiên. Ở Lumora, những đứa trẻ lội bùn bắt cá, tự tay hái rau, chạy chân trần trên cỏ, người lớn tìm lại cảm giác thư thái sau guồng quay công việc.

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

Bước vào giai đoạn sôi động nhất, chiến dịch mừng sinh nhật tuổi 30 của ngân hàng Phương Đông (OCB30) đang dần tăng nhiệt với hàng loạt đặc quyền được triển khai đồng bộ trên nền tảng trực tuyến, quầy giao dịch toàn quốc cùng nhiều điểm chạm ấn tượng khác.

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.