Di tích Hải Vân quan sắp thoát cảnh phế tích

Sau một thời gian dài Di tích Hải Vân quan bị “bỏ quên”, ngành Du lịch TP Đà Nẵng và tỉnh Thừa Thiên - Huế đã chịu ngồi lại với nhau để bàn việc gìn giữ, bảo tồn di tích này.

Hai địa phương cũng thống nhất lập hồ sơ đề nghị Bộ VH,TT&DL công nhận Hải Vân quan là Di tích Lịch sử cấp quốc gia trong năm 2017. Đây là bước khởi đầu để trả lại sự quang rạng của một di tích lịch sử mang tầm vóc to lớn gắn liền với quá trình mở mang bờ cõi của cha ông…

Kể từ khi công trình hầm đường bộ dài hơn 6km xuyên lòng núi khánh thành, đưa vào sử dụng năm 2005, con đường thiên lý Bắc Nam đoạn qua đèo Hải Vân không còn tấp nập xe cộ như trước. Dường như, chủ yếu vẫn là du khách thích trải nghiệm trên những cung đường đèo Hải Vân quanh co, bảng lảng trong sương sớm, mây chiều…

Di tích Hải Vân quan chính là một ải cũ nằm án ngữ con đường đèo kỳ vĩ, cũng là mốc giới hành chính giữa TP Đà Nẵng và tỉnh Thừa Thiên - Huế.

Người xưa đã không tiếc lời ca tụng sự kỳ vĩ của đèo Hải Vân. Nhà thơ Cao Bá Quát từng thảng thốt: “Nhất bích ngưng vi giới, trùng vân nhiễu tác thành” (Tạm dịch: Một vùng xanh biếc khắp. Vô vàn mây dựng thành). Sách “Phủ biên tạp lục” của nhà sử học Lê Quý Đôn cũng miêu tả: “Hải Vân chân là biển, đỉnh giáp mây”…

Đèo Hải Vân có vị trí hiểm yếu về an ninh quốc phòng nên năm 1307, sau khi sáp nhập vùng đất Châu Rí (nay thuộc tỉnh Thừa Thiên- Huế) vào Đại Việt, nhà Trần đã lập quan ải ở đỉnh đèo, giáp với Chiêm Thành để trông coi, gọi là Ải Vân (ải trên mây, sau này mới có tên là Hải Vân).

Nơi đây cũng chứng kiến bao biến thiên của lịch sử, những trận đánh giữa Đại Việt và Chiêm Thành. Sử sách còn ghi lại, vào năm 1471, trên đường chinh phạt Chiêm Thành trở về qua đỉnh đèo Hải Vân, vua Lê Thánh Tông đã sững sờ trước cảnh đẹp và vị trí hiểm yếu của nơi này nên đã phong tặng nơi đây là “Thiên hạ đệ nhất hùng quan”.

Hằng ngày, có rất nhiều du khách tham quan di tích Hải Vân quan.
Hằng ngày, có rất nhiều du khách tham quan di tích Hải Vân quan.

Đến thời nhà Nguyễn, khi Huế được chọn làm kinh đô của đất nước, dãy Hải Vân càng được xem là một vị trí trọng yếu, một khu vực chiến lược trong phòng vệ, bảo vệ kinh kỳ. Năm 1826, vua Minh Mạng (1791-1841) cho sửa sang, mở rộng, lót đá đường đèo Hải Vân và xây ngôi thành bằng gạch nung trên nền của ải cũ thời Trần làm nơi quan binh đồn trú. Cổng phía Nam của ải có khắc 6 chữ “Thiên hạ đệ nhất hùng quan”, của hướng Bắc khắc ba chữ “Hải Vân quan”.

Khi thực dân Pháp xâm lược nước ta, đèo Hải Vân là một trong những nơi từng xảy ra giao tranh ác liệt giữa bộ đội và quân giặc, với những trận đánh khiến địch kinh hoàng…

Với bao giá trị về văn hoá, lịch sử, về cảnh quan như vậy nhưng hàng chục năm qua, Hải Vân quan như một phế tích, “trơ gan cùng tuế nguyệt”. Những người am hiểu lịch sử, những du khách ưa khám phá khi đến Hải Vân quan không thể kìm nỗi cảm thán khi thấy di tích ngày càng xuống cấp do không được giữ gìn, tu bổ. Chỉ cách di tích vài chục mét là một trụ điện cao thế với mớ dây nhợ đập vào xốn mắt.

Hằng ngày có rất đông du khách đến tham quan Hải Vân quan, tuy nhiên lại không có cơ quan nào đứng ra quản lý. Không ít du khách thiếu ý thức viết vẽ bậy, xả rác… trong khu di tích. Những hình ảnh xót xa ấy tồn tại bởi sự thiếu trách nhiệm với một di tích lịch sử nước nhà.

Ngày 17-11 vừa qua, thực trạng đáng buồn diễn ra tại di tích Hải Vân quan đã được nhìn nhận, mổ xẻ ngay trong buổi làm việc giữa hai ngành Văn hóa TP Đà Nẵng và tỉnh Thừa Thiên - Huế. Nguyên nhân của vấn đề trên được đổ cho sự nhập nhằng về địa giới hành chính giữa TP Đà Nẵng và Thừa Thiên-Huế.

Và, theo biên bản ghi nhớ tại buổi làm việc, Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế sẽ cùng phối hợp với Trung tâm Quản lý Di sản TP Đà Nẵng hoàn thiện hồ sơ đề nghị Bộ VH,TT&DL xếp hạng Hải Vân quan là di tích cấp quốc gia. Trên cơ sở đó, sẽ xây dựng phương án bảo tồn và quản lý di tích này theo Luật Di sản, ngăn chặn tình trạng xuống cấp và xâm hại di tích. Hai địa phương cũng sẽ tiếp tục xây dựng các kế hoạch để quản lý, quảng bá khu di tích, gắn liền với việc phát triển du lịch.

Lãnh đạo ngành Văn hoá của hai địa phương đã nhìn nhận Hải Vân quan là di tích lịch sử quan trọng của cả nước chứ không riêng gì của Đà Nẵng hay Thừa Thiên - Huế. Bảo tồn và phát huy di tích Hải Vân quan là trách nhiệm của hậu thế đối với di sản của cha ông. Các nhà nghiên cứu, các nhà sử học và những người quan tâm đến Hải Vân quan hy vọng di tích này sẽ thoát cảnh phế tích khi cơ quan chức năng của hai địa phương đã ngồi lại để cùng bàn bạc.

Việc “cứu” di tích Hải Vân quan đến bây giờ mới bắt đầu là quá trễ; nhưng thà trễ còn hơn không!

Thân Lai

Các tin khác

Đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, quốc thái dân an

Đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, quốc thái dân an

Chào mừng Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ 10 và kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tối 6/11, Ban Văn hóa Trung ương và Ban Nghi lễ Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã tổ chức Lễ hội hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, đất nước thanh bình, giáo hội hưng thịnh và nhân dân an lạc.

Thông điệp niềm tin từ bìa báo số đặc biệt

Thông điệp niềm tin từ bìa báo số đặc biệt

Gần đây, cụm từ thường được nhắc đến là “nền kinh tế chú ý”. Nghĩa là sự sống còn đều nằm trong chữ “chú ý”. Trong kỹ thuật truyền thông, yếu tố tạo sự thu hút được công chúng trong ít nhất 3 giây được gọi là hook, nghĩa là cái móc tâm trí. Bìa báo được ví như mặt tiền của một gian hàng. Vậy đưa hình ảnh gì ra mặt tiền gây chú ý là một quyết định có tính thành - bại.

Văn học Công an nhân dân: Khẳng định mình giữa tiến trình thời đại

Văn học Công an nhân dân: Khẳng định mình giữa tiến trình thời đại

Trong tiến trình phát triển của văn học Việt Nam hiện đại, văn học Công an nhân dân là một dòng chảy quan trọng, có tính thống nhất và xuyên suốt, gắn liền mật thiết với sự ra đời, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng Công an trong công cuộc bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội. Sự đặc thù về “độ khó” của đề tài này vừa là thách thức, đồng thời cũng là cơ hội rộng mở cho các nhà văn cả trong và ngoài ngành dấn thân sáng tạo.

Vận động hiến tặng tài liệu, hiện vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh Khánh Hòa

Vận động hiến tặng tài liệu, hiện vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh Khánh Hòa

Để bổ sung đầy đủ hơn các giai đoạn lịch sử, sự kiện, chiến công của tập thể, cá nhân tiêu biểu, Giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa gửi thư ngỏ, mong muốn các đồng chí nguyên lãnh đạo Công an tỉnh, Công an các đơn vị, địa phương, các thế hệ cán bộ - chiến sĩ Công an cùng nhân dân hiến tặng, tài liệu, hiện vật, kỷ vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh.

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Trong không gian linh thiêng của Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP Hồ Chí Minh) - nơi từng chứng kiến bao dấu tích lịch sử - chương trình giao lưu nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Khúc tri ân” do Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh tổ chức đã diễn ra đầy xúc động.

Bài 2: Cần màng lọc hiệu quả để chặn phim rác AI

Bài 2: Cần màng lọc hiệu quả để chặn phim rác AI

Sự phát triển nhanh chóng của phim ngắn AI đang tạo ra một nguồn cung nội dung khổng lồ với chi phí sản xuất thấp, có sức hút lớn đối với người xem. Nhưng khi tốc độ, số lượng phim sản xuất không tỷ lệ thuận với chất lượng và quá nhiều sản phẩm đơn giản, lặp lại, thiếu giá trị tác động tiêu cực đến nhận thức và hành vi người xem thì một “màng lọc” đủ hiệu quả là bài toán cấp thiết.

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Phim ngắn được sản xuất bằng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó có vô số sản phẩm có nội dung gần giống nhau, có nhiều tình tiết vô lý, thậm chí không ít sản phẩm dung tục tràn ngập trên không gian mạng. Đáng lo ngại là những sản phẩm này vẫn thường xuyên len lỏi vào văn phòng làm việc của nhiều cơ quan, đến tận góc bếp của các bà nội trợ và từng căn phòng ngủ của các gia đình...

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Ngày 29/9, Dự án đầu tư Bảo quản, tu bổ, phục hồi điện Kính Thiên đã chính thức khởi công. Việc phục dựng công trình mang tính biểu tượng quyền lực quốc gia Đại Việt từ thế kỷ 15 – 18 được khẳng định là tôn trọng tối đa yếu tố gốc, bảo đảm tính xác thực của điện Kính Thiên. Tuy nhiên, vẫn ít người biết, cụ thể công trình này như thế nào.

Lần đầu đến Việt Nam nhưng tôi thấy mình như đã ở đây từ lâu

Lần đầu đến Việt Nam nhưng tôi thấy mình như đã ở đây từ lâu

Sau nhiều lần đến Việt Nam và nhất quyết lên tiếng về chiến tranh tại Việt Nam, nhà văn Sara Lidman từng giúp nhiều người Thuỵ Điển hiểu hơn về những gì diễn ra ở dải đất hình chữ S này. Hơn 60 năm sau, câu chuyện ấy được đạo diễn Gunilla Bresky đưa trở lại Việt Nam trong Liên hoan phim Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16, với bộ phim “Sara và những kiếp người”, cùng nhiều câu chuyện đặc biệt quanh tác phẩm và nữ nhà văn này.

“Người giữ nhịp bình yên” và những câu chuyện phía sau tiếng còi

“Người giữ nhịp bình yên” và những câu chuyện phía sau tiếng còi

“Người giữ nhịp bình yên” (Trịnh Trung Hiếu, Nhà xuất bản Công an nhân dân) kể những câu chuyện phía sau sắc phục Cảnh sát giao thông - nơi có những ca trực lặng thầm, những tình huống bất ngờ và những con người ngày ngày góp phần giữ bình yên trên mỗi cung đường.

Rà soát các trường hợp phổ biến phim trên mạng có dấu hiệu vi phạm

Rà soát các trường hợp phổ biến phim trên mạng có dấu hiệu vi phạm

Cục Điện ảnh đang phối hợp với các cơ quan, đơn vị chức năng tiến hành kiểm tra, rà soát, xác minh các trường hợp tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động phổ biến phim trên các nền tảng, ứng dụng và không gian mạng có dấu hiệu vi phạm các quy định của pháp luật về điện ảnh.

Chủ động kỹ năng tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027

Chủ động kỹ năng tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027

Ngoài việc tập huấn kỹ năng cho đội ngũ làm công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm về sự kiện đối ngoại quan trọng của đất nước; các cơ quan báo chí còn định vị năng lực công nghệ, bảo đảm an toàn hệ thống thông tin và chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực số trước khi bước vào Năm APEC 2027.

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Từ những lễ hội truyền thống, chương trình nghệ thuật phục vụ nhân dân đến các sân chơi thể thao sôi nổi ở cơ sở, năm 2026 đang ghi dấu một bước chuyển mạnh mẽ của đời sống văn hóa, thể thao Phú Thọ. Trong không gian mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, các giá trị văn hóa được tiếp tục gìn giữ, lan tỏa, trong khi phong trào thể dục, thể thao ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành động lực nâng cao sức khỏe, tinh thần và chất lượng cuộc sống của người dân.