Sáng 3/8, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học “Đồng chí Fidel Castro - Lãnh tụ vĩ đại của Cách mạng Cuba, chiến sĩ quốc tế kiên cường, người bạn lớn của nhân dân Việt Nam”, nhân kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Chủ tịch Fidel Castro Ruz (13/8/1926 - 13/8/2026).
PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; PGS.TS Nguyễn Viết Thảo, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Hữu nghị Việt Nam - Cuba và Đại sứ Cuba tại Việt Nam Rogelio Polanco Fuentes đồng chủ trì hội thảo.
Hội thảo quy tụ các nhà khoa học, nhà ngoại giao, nhân chứng lịch sử của Việt Nam và Cuba, với 30 tham luận tập trung làm rõ cuộc đời, sự nghiệp, di sản tư tưởng của Chủ tịch Fidel Castro cũng như giá trị bền vững của mối quan hệ đoàn kết đặc biệt Việt Nam - Cuba trong bối cảnh mới.
Phát biểu đề dẫn hội thảo, PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định, lịch sử cách mạng Cuba và phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới đã ghi nhận Chủ tịch Fidel Castro như biểu tượng của tinh thần bất khuất, kiên định lý tưởng cách mạng xã hội chủ nghĩa và công lý thời đại. Không chỉ là nhà lãnh đạo kiệt xuất của Cuba, Fidel Castro còn là chiến sĩ quốc tế kiên cường, nhà lý luận và nhà hoạt động thực tiễn xuất sắc của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế.
Những tư tưởng của ông về xây dựng Đảng, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, bảo vệ độc lập dân tộc, chủ nghĩa quốc tế trong sáng và xây dựng một trật tự thế giới công bằng vẫn mang ý nghĩa thời đại, tiếp tục được nghiên cứu và vận dụng trong điều kiện hiện nay.
Theo PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng, đối với nhân dân Việt Nam, Chủ tịch Fidel Castro mãi là người bạn lớn, người đồng chí thủy chung son sắt. Hình ảnh Fidel Castro phất cao lá cờ của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tại vùng giải phóng Quảng Trị năm 1973, cùng câu nói bất hủ: “Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình”, đã trở thành biểu tượng của tình cảm thủy chung, son sắt giữa nhân dân hai nước.
Mối quan hệ đặc biệt do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Fidel Castro đặt nền móng đã trở thành biểu tượng mẫu mực của tình đoàn kết quốc tế trong sáng.
Một trong những điểm nhấn của hội thảo là các tham luận của những nhà khoa học và đại diện cơ quan ngoại giao, mang đến nhiều góc nhìn mới về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Fidel Castro.
Trong tham luận “Truyền thống quê hương trong quá trình hình thành nhân cách và định hướng cách mạng của Chủ tịch Fidel Castro”, Đại sứ Cuba tại Việt Nam Rogelio Polanco Fuentes đã đưa người nghe trở về vùng đất Birán, nơi Chủ tịch Fidel Castro sinh ra và lớn lên. Theo Đại sứ, chính truyền thống quê hương, môi trường gia đình, tinh thần lao động, ý thức công bằng và những trải nghiệm từ tuổi thơ đã góp phần hình thành nhân cách, bản lĩnh và lý tưởng cách mạng của Fidel Castro, để từ đó hun đúc nên một nhà lãnh đạo kiệt xuất của Cuba trong thế kỷ XX.
Ở góc nhìn lịch sử, PGS.TS Nguyễn Viết Thảo, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Hữu nghị Việt Nam - Cuba, với tham luận “Fidel Castro mở ra trang sử mới của phong trào giải phóng dân tộc ở Cuba, Mỹ Latin và thế giới”, khẳng định thắng lợi của Cách mạng Cuba dưới sự lãnh đạo của Fidel Castro không chỉ làm thay đổi vận mệnh đất nước Cuba mà còn tạo động lực mạnh mẽ cho phong trào giải phóng dân tộc tại Mỹ Latin và nhiều khu vực trên thế giới. Hình ảnh Fidel Castro trở thành biểu tượng của khát vọng độc lập, tự chủ, công bằng xã hội và tinh thần đấu tranh không mệt mỏi vì hòa bình, tiến bộ.
Trong khi đó, tham luận “Fidel Castro và Hugo Chávez: Sự hội tụ chính trị, chủ nghĩa Bolívar và hội nhập Mỹ Latin” của Đại biện lâm thời Cộng hòa Bolivar Venezuela tại Việt Nam Estela del Valle Quijada Suárez làm nổi bật sự gặp gỡ về tư tưởng giữa Fidel Castro và cố Tổng thống Hugo Chávez trong việc thúc đẩy đoàn kết, liên kết và hội nhập khu vực Mỹ Latin, qua đó góp phần nâng cao vị thế, tiếng nói độc lập của khu vực trên trường quốc tế.
Từ nhiều góc tiếp cận khác nhau, các tham luận đã góp phần khắc họa toàn diện chân dung Chủ tịch Fidel Castro, không chỉ với tư cách người lãnh đạo cuộc cách mạng Cuba thắng lợi, mà còn là nhà tư tưởng, nhà hoạt động quốc tế có ảnh hưởng sâu rộng đối với phong trào giải phóng dân tộc, tiến trình hội nhập của khu vực Mỹ Latin và các lực lượng tiến bộ trên thế giới. Đồng thời, các tham luận cũng tiếp tục khẳng định giá trị bền vững của tư tưởng Fidel Castro về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa quốc tế trong sáng, công bằng xã hội và quyền tự quyết của các dân tộc.
Các tham luận tại hội thảo tập trung vào bốn nhóm nội dung lớn:
Làm rõ cuộc đời, sự nghiệp và những cống hiến của Chủ tịch Fidel Castro đối với cách mạng Cuba và phong trào giải phóng dân tộc.
Phân tích nội dung, giá trị của di sản tư tưởng Fidel Castro.
Khẳng định tình cảm, sự giúp đỡ chí tình, vô tư của Chủ tịch Fidel Castro và nhân dân Cuba dành cho Việt Nam.
Bổ sung những luận cứ khoa học phục vụ đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, xuyên tạc về Chủ tịch Fidel Castro cũng như mối quan hệ hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Cuba.
Kết luận hội thảo, Ban Tổ chức khẳng định các tham luận không chỉ góp phần làm sáng tỏ hơn cuộc đời, sự nghiệp và di sản tư tưởng của Chủ tịch Fidel Castro mà còn gợi mở nhiều định hướng quan trọng nhằm tiếp tục phát huy giá trị quan hệ đoàn kết đặc biệt Việt Nam - Cuba trong giai đoạn mới. Những kết quả nghiên cứu của Hội thảo sẽ tiếp tục được lan tỏa thông qua công tác nghiên cứu, tuyên truyền và giáo dục, góp phần bồi đắp nền tảng chính trị, tư tưởng, làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị truyền thống, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước Việt Nam - Cuba.
