Đền thờ Bà Chúa Ngọc biến thành... đền thờ Huyền Trân công chúa

Tại ngã tư quốc lộ 9 cắt đường Hồ Chí Minh, địa phận xã Cam Thủy, huyện Cam Lộ (Quảng Trị) có tấm biển chỉ dẫn “Đền thờ Huyền Trân công chúa cách 8km”, về hướng Đông Bắc theo đường Xuyên Á. Theo tấm biển này, đến đối diện cổng làng Kim Đâu thuộc xã Cam An, huyện Cam Lộ, thì bắt gặp tấm biển thứ 2 “Đền thờ Huyền Trân công chúa cách 500m”...

Chúng tôi theo đường vào làng bắt gặp đền thờ trông hoành tráng, mặt đền hướng ra hồ nước rộng (phía bờ hồ bên kia có di tích giếng nước với bút tích “giếng Bàu Đá kiến tạo thế kỷ thứ XIV, trùng tu 2006” thuộc hệ thống di tích đền thờ trên), lưng đền sát con đường bê tông liên thôn.

Theo quan sát, ở thành đền có ghi “Công trình sửa chữa tôn tạo mở rộng. Miếu bà Huyền Trân công chúa. Các đơn vị tham gia đóng góp xây dựng: Sở GTVT Quảng Trị; Tổng Công ty XD CTGT8-Bộ GTVT; Công ty cổ phần XD và TM 343-Hà Nội. Hoàn thành tháng 2/2010”. Tuy nhiên, nhiều người dân địa phương cho biết, đền thờ được xây mới chứ không phải sửa chữa tôn tạo mở rộng. Các dấu tích lịch sử vì thế đã bị xóa bỏ hoàn toàn.

Tấm biển chỉ dẫn sai về lịch sử do Sở GTVT Quảng Trị cắm trên đường Xuyên Á.
Tấm biển chỉ dẫn sai về lịch sử do Sở GTVT Quảng Trị cắm trên đường Xuyên Á.

Đi tìm câu trả lời “đền thờ ở xóm Chùa, thôn Kim Đâu có phải là đền thờ Huyền Trân công chúa?”, chúng tôi được ông Lê Đức Thọ, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích và Danh thắng Quảng Trị cho biết: Đền thờ hay miếu thờ ở xóm Chùa, thôn Kim Đâu không phải là miếu thờ Huyền Trân công chúa, mà đó là miếu thờ Bà Chúa Ngọc, một vị nữ thần của người Chăm, thần mẹ xứ sở, Mẫu đất, Po yan Ynư Nagar. Miếu thờ này đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh, do UBND huyện Cam Lộ trực tiếp quản lý. Năm 1998 và 2010, di tích này do bị xuống cấp, hư hỏng nặng, đã được địa phương và một số sở, ban ngành, doanh nghiệp tư nhân hỗ trợ kinh phí sửa chữa tôn tạo. Nhưng trong quá trình thi công, cũng như sự giới hạn về kiến thức lịch sử của những người liên quan, đã tạo ra những sai sót rất nghiêm trọng, từ “Chúa/chủ Ngọc Miếu” đã bị xóa bỏ để thay thế bằng miếu thờ Công chúa Huyền Trân. Trong việc này, ngành Di tích và Danh thắng Quảng Trị cũng có một phần lỗi, do biết sai mà không “thổi còi”- ông Thọ thẳng thắn.

Theo nghiên cứu của PGS.TS Đỗ Bang, khi nói về vị nữ thần của người Chăm, thần mẹ xứ sở, Mẫu đất, Po yan Ynư Nagar, có những điều rất đáng lưu ý. Đó là ở những làng xã nông nghiệp miền Trung nói chung và Quảng Trị nói riêng, đa số đều có miếu thờ vị nữ thần nói trên với tên gọi miếu Bà Chúa Ngọc, hay miếu thờ bà Thiên Y Ana Ngọc Diễn Phi.

Những ngôi miếu này thường được người Việt dựng lên bên trên các phế tích đền tháp Chăm, những dấu tích liên quan đến văn hóa Chăm hoặc những khu vực được coi là linh thiêng của các làng. Thần hiệu của Bà Chúa Ngọc theo các sắc phong dưới thời Nguyễn, có nơi đề là Thiên Y Ana Diễn Bà Chúa Ngọc Thánh Phi thượng đẳng thần, có nơi là Hồng Nhân Phổ Tế Linh Ứng thượng đẳng thần...

Phan Thanh Bình

Các tin khác

Siết chặt các biện pháp bảo vệ đàn cá voi vùng biển Cù Lao Mái Nhà

Siết chặt các biện pháp bảo vệ đàn cá voi vùng biển Cù Lao Mái Nhà

Hôm nay (20/5), ông Nguyễn Hùng Dũng, Chủ tịch UBND xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk đã ký văn bản chỉ đạo Công an, Quân sự cùng các phòng, ban, mặt trận, tổ chức chính trị - xã hội ở địa phương và Đồn biên phòng An Hải tăng cường các biện pháp bảo vệ các loài động vật biển.

Việt Nam đứng thứ 2 tại Olympic Tin học Châu Á Thái Bình Dương

Việt Nam đứng thứ 2 tại Olympic Tin học Châu Á Thái Bình Dương

Với kết quả 6/6 học sinh đoạt giải, trong đó có 2 huy chương Vàng (HCV),  4 huy chương Bạc (HCB), đội tuyển Olympic Tin học Việt Nam xuất sắc đứng thứ 2 toàn đoàn (đồng hạng với Nhật Bản) sau đội tuyển Nga đứng thứ nhất. Thành tích này giúp Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu trong khu vực Đông Nam Á.

Cải tạo chung cư cũ, người dân được chọn 4 phương án tái định cư

Cải tạo chung cư cũ, người dân được chọn 4 phương án tái định cư


Thành phố Hà Nội dự kiến khi thực hiện cải tạo, xây lại nhà chung cư, người dân được lựa chọn một trong 4 hình thức gồm tái định cư tại chỗ, nhận nhà ở tái định cư tại địa điểm khác, nhận tiền bồi thường hoặc kết hợp nhận nhà và tiền. Đáng chú ý, căn hộ tái định cư được bố trí có diện tích, chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật cao hơn hoặc tương đương căn hộ cũ. 

Tiếp tục tôn vinh những tấm gương thanh niên tiêu biểu

Tiếp tục tôn vinh những tấm gương thanh niên tiêu biểu

Theo Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên (LHTN) Việt Nam Nguyễn Tường Lâm, chương trình Tỏa sáng Nghị lực Việt đã vinh danh 98 tấm gương thanh niên khuyết tật tiêu biểu, đã hỗ trợ 10 dự án khởi nghiệp xuất sắc của thanh niên khuyết tật với tổng kinh phí 500 triệu đồng.

Trồng hàng nghìn cây mai anh đào trong rừng

Hướng tới kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026) và hưởng ứng Festival Hoa Đà Lạt – Lâm Đồng lần thứ XI năm 2026, ngày 19/5, tại tiểu khu 144B, UBND phường Lâm Viên – Đà Lạt (Lâm Đồng), đã long trọng tổ chức lễ phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ”.

 Đắk Lắk: Lại xảy ra vụ chó nghi dại tấn công nhiều người

Đắk Lắk: Lại xảy ra vụ chó nghi dại tấn công nhiều người

Cùng với việc tư vấn hướng dẫn 4 người dân bị con chó nghi dại tấn công ở khu phố Phước Bình Bắc, phường Phú Yên, tỉnh Đắk Lắk, lực lượng chức năng ở phường này đang tìm kiếm những người đã tiếp xúc và những con vật khác có liên quan đến một con chó đã bị đập chết ở khu phố Lộc Đông, có kết quả xét nghiệm dương tính với virus dại.

Đồng bào các dân tộc vùng cao ở Huế tự hào mang họ Bác Hồ

Đồng bào các dân tộc vùng cao ở Huế tự hào mang họ Bác Hồ

Suốt hàng chục năm qua, đã có hàng nghìn người dân thuộc đồng bào các dân tộc thiểu số ở miền núi A Lưới và Nam Đông (TP Huế) tình nguyện mang họ Bác Hồ kể từ ngày Bác Hồ qua đời vào năm 1969. Trong thời kỳ kháng chiến, học tập và làm theo lời Bác dạy, đồng bào các dân tộc mang họ Bác Hồ đã gan dạ, dũng cảm giết giặc, góp sức giải phóng quê hương, nhiều người trong số đó trở thành Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND). Ngày nay, đồng bào các dân tộc trên dãy Trường Sơn ở phía Tây của TP Huế tiếp tục nỗ lực thi đua lao động sản xuất để xây dựng cuộc sống mới.

Cảnh báo ô nhiễm môi trường từ chất thải nguy hại tại các garage ô tô

Cảnh báo ô nhiễm môi trường từ chất thải nguy hại tại các garage ô tô

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, đời sống của người dân trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk ngày càng được nâng cao, kéo theo nhu cầu sở hữu và sử dụng ô tô tăng mạnh. Cùng với đó là các xưởng sửa chữa, bảo dưỡng ô tô xuất hiện ngày càng nhiều đã thải ra một lượng lớn chất thải nguy hại, gây nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường.

Phát động cuộc thi cơ sở y tế không khói thuốc lá lần thứ II

Phát động cuộc thi cơ sở y tế không khói thuốc lá lần thứ II

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, Quốc hội đã thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2025. Vì vậy, cơ sở y tế càng phải đi đầu trong nhận diện, truyền thông, giám sát và ngăn chặn các sản phẩm này.

Phát hiện nhiều sai phạm tại Thẩm Mỹ Bee Hin

Phát hiện nhiều sai phạm tại Thẩm Mỹ Bee Hin

Ngày 19/5, Công an xã Phú Giáo (TP Hồ Chí Minh) kêu gọi những người từng thực hiện dịch vụ xâm lấn tại Thẩm Mỹ Bee Hin hãy trình báo để phục vụ công tác xác minh, xử lý vụ việc.

Phát hiện con voi nhà 44 tuổi chết trong rừng

Phát hiện con voi nhà 44 tuổi chết trong rừng

Ngày 19/5, Trung tâm Bảo tồn voi, cứu hộ động vật và Quản lý bảo vệ rừng Đắk Lắk (Trung tâm Bảo tồn voi) cho biết, một con voi nhà nặng khoảng 4,6 tấn, ở xã Buôn Đôn vừa được phát hiện chết trong rừng chưa rõ nguyên nhân.

Đại học Kinh tế Quốc dân có tân Giám đốc

Đại học Kinh tế Quốc dân có tân Giám đốc

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hoàng Minh Sơn vừa có Quyết định bổ nhiệm PGS.TS Bùi Đức Thọ, nguyên Chủ tịch Hội đồng Đại học Kinh tế Quốc dân làm Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân nhiệm kỳ 2026-2030.