Đến nghĩa trang Văn Điển xem "thiên đường sạch"

Nói vui về sự chết, người Hà Nội có câu phổ biến là "đi Văn Điển". Nhưng có một cách lựa chọn kiểu "an nghỉ" nhanh nhất, "sạch" nhất, hiện đại nhất cũng ở ngay tại nghĩa trang Văn Điển thì lại không mấy người rành rẽ - Đài Hóa thân Hoàn Vũ. Tại sao "chốn thiên đường" có cái tên rất đẹp này vẫn chưa là "điểm đến hấp dẫn" lúc cuối đời của cư dân đô thị thời "sốt" đất?

Được một người bạn nhờ thâm nhập thực địa chuyện điện táng, tôi đến "viếng thăm" lò điện táng số 1 Việt Nam . Nghĩa trang Văn Điển những ngày cuối năm rét ngọt như càng tôn thêm vẻ tĩnh lặng ở chốn an nghỉ cuối cùng của những người quá cố. Vừa trực tiếp điều hành ở phòng máy trở về, nhưng kỹ sư Lý Anh, Đội phó Đội điện táng nom vẫn cổ cồn đến... trên mức bình thường. Anh cười độ lượng nói: “Yên tâm đi, điện táng sạch lắm, đừng sợ. Rồi các anh sẽ thấy”.

“Viếng thăm” lò điện táng số 1 ở Việt Nam

Với cái thẻ đỏ đỏ nâu nâu, chúng tôi được phép vào tận khu hầm lò đang vận hành, nơi mà ngay cả người nhà của người quá cố cũng không được phép đặt chân tới. Trước khi tới đây, tôi vẫn cứ hình dung ra những tro bụi, mùi khét... nên cũng ghê ghê. Có người lại bảo: “Khói tỏa mù mịt”... Nhưng giờ đây, tất cả yên ắng và tĩnh lặng hơn cả một nhà máy tự động.

Phía ngoài của Đài Hóa thân hoàn vũ là phòng tang lễ. Một căn phòng rộng như hội trường đủ sức chứa hàng trăm người đến tiễn đưa thân nhân về nơi an nghỉ cuối cùng. Cũng bàn thờ, cũng khung ảnh, cũng nơi đặt vòng hoa, câu đối... trang nghiêm. Buổi điện táng bắt đầu bằng những thủ tục cũng giống như một tang lễ bình thường. Lễ viếng người quá cố được tổ chức 20 phút. Sau đó, xe điện tự động đưa quan tài chầm chậm chạy thẳng vào lò thiêu. Đại diện gia đình 3-4 người thân như vợ chồng, con cái... sẽ được vào trong bái lạy tiễn biệt người đã khuất trước khi xe goòng đưa quan tài vào lò thiêu. Những người còn lại ở ngoài xem... “truyền hình trực tiếp” việc điện táng trong vòng mươi phút.

Hệ thống điều khiển trong Đài Hoá thân Hoàn Vũ.

Hệ thống điều khiển trong Đài Hoá thân Hoàn Vũ.

Quang cảnh hệ thống thiết bị của Đài Hóa thân hoàn vũ gọn và sạch như cabin của một nhà máy hiện đại. Máy móc hoạt động êm ru. Không gian thoáng mát như... khách sạn. Bên ngoài là vậy, nhưng lò hoạt động ở 750 độ C đấy - Lý Anh giải thích. Các nhân viên vận hành máy bấm nút điều khiển, điều chỉnh các thông số nhẹ nhàng hơn cả phòng điều hành ở một trung tâm máy tính. Không hề có khói, bụi hay mùi khét. Chỉ hơn tiếng đồng hồ là xong một ca điện táng. Ngày hôm sau, gia đình đến nhận bình tro, có thể đăng ký nơi để tro cốt và thờ tự tại nghĩa trang hoặc mang về nhà tùy theo yêu cầu.

Thủ tục đăng ký hợp đồng điện táng cũng rất đơn giản, nhanh chóng. Kinh phí cho một ca điện táng hiện nay là 2.350.000 đồng, nếu xét về góc độ chi phí sẽ tiết kiệm hơn rất nhiều so việc mua đất, đào đắp huyệt, cải táng, xây mộ... Cái giá này cũng rất rẻ so với một ca điện táng ở các nước trên thế giới, như ở Ấn Độ chi phí tới 1.000 USD. Điện táng còn giúp tránh lây nhiễm từ người chết mắc một số bệnh như SARS, HIV/AIDS, các bệnh truyền nhiễm khác...

Dãy nhà để tro hài cốt của những người quá cố lúc nào cũng có người qua lại thăm viếng. Chúng tôi thấy bia, ảnh của rất nhiều những cán bộ, sĩ quan cao cấp, các tướng lĩnh...  Ông Trần Đình Đăng, Đội trưởng Đội phục vụ tang lễ Văn Điển cho hay: trong số hàng vạn người đã hỏa táng và an nghỉ tại nơi đây, có rất nhiều những cán bộ, đảng viên đã tiên phong thực hiện văn minh điện táng. Có thể kể ra những tấm gương như: ông Trần Quang Huy, nguyên cán bộ Ban Tôn giáo Chính phủ, có tiêu chuẩn tại nghĩa trang Mai Dịch nhưng ông vẫn yêu cầu gia đình điện táng tại đây; Thiếu tướng Công an Quách Văn Hựu, Đại tá Đinh Thị Vân... cũng an nghỉ tại nơi này.

Tiện lợi nhưng chưa được ưa chuộng (?)

Thật ra, Việt Nam là một trong những nước sớm tìm đến giải pháp điện táng cho người chết so với các nước trong khu vực. Đầu những năm 90 của thế kỷ trước, chuỵện "sốt" đất đô thị chưa phức tạp như bây giờ nhưng các chuyên gia môi trường đô thị đã sớm có tầm nhìn xa, phác thảo ý tưởng đưa điện táng về Hà Nội và được UBND thành phố chấp nhận. Tháng 10/1992, 2 lò điện táng đầu tiên, mỗi lò trị giá gần 1 triệu USD được mua về từ Thụy Sĩ và lắp ráp.

Nhưng sự đời, cái mới, dù là ưu việt hơn cái cũ chưa chắc đã được chấp nhận ngay. Mấy tháng trời, sau khi máy lắp đặt, mặc dù Hà Nội khuyến mại điện táng miễn phí, nhưng chờ dài cổ ngỗng mà vẫn chưa thấy bóng một người dân nào đến đăng ký điện táng để... thử vận hành lò. Chờ mãi, cuối cùng người ta đã phải tìm đến một giải pháp tạm thời giống như các nhà du hành vũ trụ đưa chú chó Laika lên không trung trước, là xin kinh phí mua một chú heo to về... cho vào lò thiêu thử để kiểm định chất lượng lò. Và rồi những người được vinh hạnh tham gia điện táng đầu tiên lại là những người lang thang, chết không người nhận được mang tới Đài Hóa thân hoàn vũ.

Mãi về sau dần dần số người tham gia điện táng mới tăng dần, ban đầu vài người một tháng, rồi lên vài chục người. Năm 1994, thêm 2 lò điện táng nữa được lắp đặt. Gần 10 năm qua, số hợp đồng đăng ký nhu cầu điện táng luôn ở mức trên 100 ca/tháng. Từ đầu năm 2005 đến nay, bình quân mỗi tháng có 200 ca điện táng.

Còn Chỉ thị 27/CT-TW ngày 12/1/1998 của Bộ Chính trị, về việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội cũng khuyến khích nhân dân áp dụng các hình thức hỏa táng, điện táng, tiến tới bãi bỏ hình thức địa táng; không xây nhà mồ, phần mộ phô trương hình thức. Sau 7 năm thực hiện chỉ thị trên, ngoài Đài Hóa thân hoàn vũ (Hà Nội) còn có thêm các nhà hỏa táng ở Tp.HCM, Bà Rịa - Vũng Tàu đã được một bộ phận nhân dân sử dụng. Đà Nẵng cũng đang tiến hành lập dự án đầu tư xây dựng lò điện táng đầu tiên ở khu vực miền Trung tại xã Hòa Sơn (huyện Hòa Vang) với sự tài trợ của Hội Giàn hỏa táng nước Pháp.

Tuy nhiên, số ca điện táng vẫn còn rất thấp, chỉ chiếm 1/5 trong tổng số 9.000 đám tang mỗi năm, theo ban phục vụ tang lễ ở Hà Nội. Trước sức ép của vấn đề dân số, đất đai, dịch bệnh... trong tiến trình đô thị hóa, công nghiệp hóa, việc phát triển hình thức điện táng thay thế địa táng đã và đang trở thành đòi hỏi cấp thiết. Trên thế giới, có quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ... đã và đang triển khai việc yêu cầu người dân bắt buộc phải điện táng thay cho địa táng. Nhưng đáng tiếc, cuộc sống vẫn luôn có những nghịch lý, cái tốt lại chưa được nhiều người tìm đến!

Nguyễn Văn Minh

Các tin khác

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.