Ngày 27/9, tại Hà Nội, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã phối hợp với Bộ Tài Chính tổ chức Hội nghị đối thoại nhằm tháo gỡ những vướng mắc của doanh nghiệp (DN) về thuế và Hải quan với sự tham gia của gần 400 DN phía Bắc.
Khác với các Hội nghị đối thoại trước đây, chủ yếu tập trung vào các thủ tục hành chính thuế “hành” DN. Vấn đề “nóng” mà các DN hướng đến trong cuộc đối thoại năm nay chủ yếu tập trung vào việc đề xuất Bộ Tài chính các giải pháp nhằm giảm thuế, giãn thuế để có thể vượt qua thời kỳ khủng hoảng.
Theo phản ánh của các DN có mặt tại Hội nghị, các khó khăn chung mà DN hiện thường gặp phải trong lĩnh vực Thuế và Hải quan là hệ thống Thông tư, Nghị định hay được sửa đổi, bổ sung, điều chỉnh gây khó khăn cho DN khi cần thực hiện một nghiệp vụ nào đó thì phải tra vài chục văn bản. Đối với lĩnh vực Thuế, các văn bản hướng dẫn quy định về Thuế ban hành liên tục khiến DN không kịp cập nhật; nhiều văn bản hướng dẫn chưa rõ ràng, khiến DN mất nhiều thời gian.
Đối với lĩnh vực Hải quan, mặc dù đã áp dụng thủ tục hải quan điện tử nhưng thủ tục thông quan và kiểm tra hàng hóa trước lúc thông quan vẫn còn nhiều bất cập và tốn nhiều thời gian của DN cũng như cho cán bộ hải quan. Đặc biệt, vẫn còn một số thủ tục, chính sách thuế và hải quan hiện có độ “vênh” lớn với thực tế, gây khó khăn cho DN.
Bày tỏ bức xúc về những bất hợp lý trong chính sách thuế đất, các DN đến từ Hải Phòng cho rằng: Việc tăng thuế một cách đột ngột và cao trong thời điểm kinh tế khó khăn là không hợp lý. Năm 2010, tiền đất nộp của DN là 17 triệu thì sang năm 2011 là 422 triệu, tăng 20 lần. Do đó, các DN này đề xuất, cần có những biện pháp giảm thuế, giản thuế cho DN trong bối cảnh khó khăn như hiện nay.
Tương tự, các DN hoạt động trong ngành Sản xuất và xuất khẩu dụng cụ thể thao ở Hà Nội cũng phản ánh: Thuế giá trị gia tăng (VAT) cho ngành dụng cụ thể thao 10% là quá cao, không cạnh tranh nổi với những nơi làm ăn lậu, ăn cắp mẫu mã; ăn cắp mẫu mã hàng hóa nhiều không giải quyết triệt để. Vì thế, nên giảm thuế VAT xuống còn 5%. Các DN hoạt động trong ngành Vận tải cũng đề xuất, thuế VAT trong ngành Vận tải hiện quá cao. Để hỗ trợ và cứu DN vận tải trong giai đoạn khó khăn như hiện nay, cần điều chỉnh về mức 5% như cũ…
Riêng trong lĩnh vực Hải quan, theo phán ánh của các DN xuất khẩu thì Hải quan điện tử giúp doanh nghiệp (DN) giảm nhiều thủ tục, giấy tờ không cần thiết nhưng khi đến ngân hàng, cơ quan thuế, kiểm toán vẫn yêu cầu những giấy tờ đã giảm đi đó, khiến DN phải in chứng từ gốc và tốn thời gian đi lại như xưa. Chưa kể, xu thế làm việc với đối tác ngoại, đa phần qua fax, email khiến yêu cầu trên càng trở nên “lạc hậu” và thực sự “làm khó” cho DN.
Theo TS. Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI, qua cuộc khảo sát mới đây trên 1.500 doanh nghiệp về tình hình thực hiện các thủ tục liên quan đến thuế, hải quan năm 2012 cho thấy, những vướng mắc liên quan được doanh nghiệp phản ánh đều không mới, tựu chung ở 4 nhóm lĩnh vực: vấn đề hoàn thuế VAT, thuế TNDN; văn bản pháp quy chưa có sự nhất quán trong ban hành cho tới khâu thực thi; phần mềm kê khai thuế và hải quan có sự thay đổi khiến doanh nghiệp gặp khó khăn và sự khác biệt trong biểu thuế/ mức thuế áp dụng đối với DN.
Tuy nhiên, ông Lộc cũng thẳng thắn cho rằng, có những ý kiến phản ánh là đúng, nhưng có những ý kiến cần làm rõ hoặc có thể khâu nhận thức và thông hiểu từ 2 phía có sự khác biệt gây ra thì cần tháo gỡ ngay để tránh những bức xúc không đáng có cho cả DN và cơ quan quản lý.
Trước những đề xuất của DN xung quanh việc xin Bộ Tài chính kiến nghị Chính phủ, Quốc hội có những sửa đổi theo hướng miễn giảm thuế nhằm giúp đỡ DN vượt qua khó khăn, Thứ trưởng Bộ Tài Chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn cho rằng: Thực tế việc ưu đãi thuế đối với hàng hóa nói chung, chính sách ưu đãi với từng nhóm đối tượng DN nói riêng không phải do mình Bộ Tài chính quyết được. Đồng thời, vệc ưu đãi này cũng cần dựa trên sự bình đẳng và công bằng giữa các nhóm đối tượng, không phải DN cứ kêu là được ưu đãi, bởi xét trên bình diện chung, làm vậy thì chính sách sẽ bị méo mó và thao túng. Đơn cử như thuế VAT cho sản phẩm tinh bột sắn (trước năm 2008 thuế suất là 5%, nay là 10%). Việc tăng hay giảm thuế không phải cứ muốn là được, bởi nó còn căn cứ các Hiệp định thuế quan Việt Nam ký kết với các tổ chức quốc tế như cam kết WTO, FTA…
Nói cách khác, mọi chính sách ưu đãi DN đều xuất phát trên quan điểm công bằng hài hòa giữa các nhóm đối tượng. Có như vậy Nhà nước mới khuyến khích được cộng đồng DN sản xuất kinh doanh, thông qua đó nuôi dưỡng được nguồn thu ngân sách Nhà nước theo hướng ổn định và bền vững
