Tăng tiền đặt cọc, siết chặt kỷ cương đấu giá đất

Tình trạng trả giá cao bất thường rồi bỏ cọc tại các phiên đấu giá đất không chỉ gây lãng phí nguồn lực mà còn làm nhiễu loạn thị trường bất động sản. Luật Đấu giá tài sản sửa đổi vừa được Quốc hội thông qua nâng mức tiền đặt trước lên 20-50% giá khởi điểm, được kỳ vọng sẽ tạo thêm rào chắn đối với hành vi đầu cơ, thao túng đấu giá.

Những phiên đấu giá bất thường

Thực tế từ các phiên đấu giá quyền sử dụng đất thời gian qua cho thấy, mức giá trúng được công bố chưa hẳn phản ánh đúng giá trị thực của bất động sản. Không ít trường hợp nhà đầu tư đưa ra mức giá cao vượt xa mặt bằng chung, tạo tâm lý kỳ vọng về một đợt tăng giá mới, nhưng sau đó lại không thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Đơn cử, phiên đấu giá 68 thửa đất tại Thanh Oai (Hà Nội) trước đây là một ví dụ điển hình. Tại phiên này, giá trúng cao nhất lên tới hơn 100,5 triệu đồng/m², cao gấp nhiều lần giá khởi điểm. Tuy nhiên, khi hết thời hạn thực hiện nghĩa vụ tài chính, chỉ có 13 thửa đất được người trúng đấu giá hoàn thành nghĩa vụ. Đáng chú ý, toàn bộ những thửa đất có giá trúng từ 80 triệu đồng đến hơn 100 triệu đồng/m² đều bị bỏ cọc.

Vụ việc tại Sóc Sơn (Hà Nội) cho thấy mức độ phức tạp hơn của hành vi can thiệp vào hoạt động đấu giá. Theo kết quả điều tra, 6 đối tượng đã bàn bạc, thống nhất cách thức trả giá qua nhiều vòng. Đến vòng thứ năm, nhóm này cố tình đưa ra mức giá bất thường đối với 36 thửa đất, trong đó có thửa được trả giá hơn 30 tỷ đồng/m². Sang vòng tiếp theo, các đối tượng không tiếp tục trả giá, khiến cuộc đấu giá không thành công. Vụ việc đã được xử lý hình sự.

Những diễn biến trên cho thấy, hệ lụy của các phiên đấu giá bất thường không dừng lại ở khoản tiền đặt trước bị mất. Việc cố tình đẩy giá lên cao có thể tạo mặt bằng giá thiếu thực chất, ảnh hưởng đến tâm lý thị trường, gây khó khăn cho công tác quản lý đất đai và khiến những người có nhu cầu mua đất thực sự gặp bất lợi.

dat-thanh-oai.jpg
Nhiều mức trúng đấu giá đất ở khu vực ngoại thành Hà Nội trước đây chưa phản ánh hết đúng giá trị thực của bất động sản.

Trước thực trạng này, Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) được Quốc hội thông qua ngày 20/11 đã đưa ra quy định đáng chú ý: Đối với đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp giao đất ở cho cá nhân theo quy định của pháp luật về đất đai, tiền đặt trước tối thiểu từ 20-50% giá khởi điểm.

Đánh giá về quy định mới, bà Đỗ Thị Hồng Hạnh, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty đấu giá hợp danh Lạc Việt cho rằng, nâng mức tiền đặt trước là giải pháp cần thiết trong bối cảnh hoạt động đấu giá vẫn tồn tại những biểu hiện đầu cơ, lợi dụng kẽ hở để trục lợi.

Theo bà Hạnh, khi số tiền phải đặt trước tăng lên, người tham gia sẽ phải cân nhắc kỹ hơn về khả năng tài chính cũng như mục đích tham gia đấu giá. Số lượng người đăng ký có thể giảm, nhưng đổi lại sẽ nâng cao chất lượng người tham gia, góp phần đưa quyền sử dụng đất đến những người thực sự có nhu cầu, nhất là người dân tại địa phương.

Cùng quan điểm, luật sư Trần Quang Khải, Đoàn Luật sư TP Hà Nội nhận định, việc nâng tỷ lệ tiền đặt trước lên 20-50% giá khởi điểm có cơ sở thực tiễn, góp phần nâng cao trách nhiệm của người tham gia và hạn chế tình trạng trả giá cao bất thường rồi bỏ cọc.

Tuy nhiên, luật sư Khải lưu ý, không nên đồng nhất mức đặt trước càng cao với hiệu quả đấu giá càng lớn. Nếu quy định thiếu linh hoạt, khoản tiền phải chuẩn bị ban đầu có thể trở thành rào cản đối với người dân có nhu cầu mua đất chính đáng. Do đó, cần có tiêu chí xác định mức đặt trước phù hợp với giá trị tài sản và điều kiện thực tế tại từng địa phương, đồng thời kết hợp với cơ chế giám sát và xử lý vi phạm.

Không chỉ tăng tiền cọc là đủ

Việc nâng mức tiền đặt trước được xem là một biện pháp nhằm thiết lập lại kỷ luật trong hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất. Khi chi phí tham gia tăng lên, những cá nhân, tổ chức không có năng lực tài chính hoặc chỉ tham gia với mục đích đẩy giá sẽ phải đối mặt với rủi ro lớn hơn. Qua đó, thị trường có thêm cơ chế sàng lọc, hạn chế những cuộc đấu giá thiếu thực chất.

Từ góc độ pháp lý, luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI đánh giá, việc tăng tỷ lệ đặt trước là bước đi hợp lý, giúp loại bỏ sớm những người tham gia không nghiêm túc, hạn chế tình trạng trả giá thiếu căn cứ rồi bỏ cuộc giữa chừng.

Theo luật sư Trương Thanh Đức, người có năng lực tài chính và kế hoạch sử dụng đất rõ ràng sẽ có sự chuẩn bị trước khi tham gia đấu giá. Tuy nhiên, để quy định mới thực sự phát huy tác dụng, cần bảo đảm tính rõ ràng, minh bạch trong quá trình tổ chức thực hiện.

mua-ban-dat.jpg
Quy định đặt cọc mới là phù hợp nhưng cũng cần có tiêu chí xác định mức đặt trước phù hợp với giá trị tài sản và điều kiện thực tế tại từng địa phương.

Theo luật sư Đức, cần có cơ chế xác minh năng lực tài chính của người tham gia thông qua hồ sơ tín dụng, xác nhận của ngân hàng hoặc bảo lãnh thanh toán. Bên cạnh đó, việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đấu giá đất cũng rất cần thiết, giúp cơ quan quản lý theo dõi lịch sử tham gia đấu giá, nhận diện những trường hợp có dấu hiệu vi phạm, kể cả việc thành lập nhiều pháp nhân khác nhau để né tránh các biện pháp xử lý.

Đối với quy định bồi thường toàn bộ thiệt hại khi bỏ cọc, luật sư Đức cho rằng cần có hướng dẫn cụ thể về cách xác định thiệt hại thực tế. Nếu thiếu tiêu chí rõ ràng, quá trình áp dụng có thể phát sinh tranh chấp giữa người tham gia đấu giá, doanh nghiệp và cơ quan quản lý địa phương. Việc xử lý phải bảo đảm tính nghiêm minh nhưng cũng cần phân định rõ trách nhiệm, tránh tạo ra những rủi ro pháp lý không cần thiết đối với nhà đầu tư có thiện chí.

“Tăng mức tiền đặt trước là một trong những giải pháp quan trọng để hạn chế hành vi đầu cơ, thao túng trong đấu giá quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách còn phụ thuộc vào cách thức tổ chức thực hiện, năng lực giám sát và sự đồng bộ của các chế tài xử lý”, Luật sư Trương Thanh Đức đánh giá.

Luật sư Trương Thanh Đức cho rằng, chính sách cần đạt được hai mục tiêu song song là đủ sức ngăn chặn hành vi vi phạm nhưng không gây cản trở đối với dòng vốn đầu tư thực chất. Khi các quy định được thực hiện công khai, minh bạch, đi cùng cơ chế kiểm soát hiệu quả, hoạt động đấu giá đất sẽ có điều kiện vận hành đúng bản chất, bảo đảm cơ hội công bằng cho người có nhu cầu và góp phần ổn định thị trường bất động sản.

Phan Hoạt

Các tin khác

Vĩnh Long đẩy nhanh xử lý 750 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sáp nhập

Vĩnh Long đẩy nhanh xử lý 750 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sáp nhập

Là địa phương có khối lượng nhà, đất dôi dư lớn sau sắp xếp đơn vị hành chính, Vĩnh Long tập trung nhiều giải pháp, phương án sử dụng, sớm đưa toàn bộ cơ sở nhà, đất đủ điều kiện vào khai thác, phát huy hiệu quả nguồn lực công, hạn chế thất thoát, lãng phí.

Sale bất động sản nói về thu nhập khi “chốt” 26 căn Vinhomes/tháng

Sale bất động sản nói về thu nhập khi “chốt” 26 căn Vinhomes/tháng

Một chuyên viên kinh doanh (Sale) chốt 3 căn thấp tầng trong 3 ngày, người khác lập kỷ lục bán 26 sản phẩm Vinhomes trong một tháng. Tại hệ thống đại lý phân phối độc quyền của Vinhomes, nguồn hàng chất lượng và chính sách chưa từng có tiền lệ hỗ trợ lương cứng cho người mới giúp mục tiêu thu nhập 10 con số mỗi năm trở nên khả thi. Thậm chí, môi giới độc quyền không có trần thu nhập.

Prima Bay “bứt tốc” cuối năm, đón 800 khách hàng tại sự kiện đặc quyền

Prima Bay “bứt tốc” cuối năm, đón 800 khách hàng tại sự kiện đặc quyền

Sự kiện Momento Prima – Dấu ấn đặc quyền quy tụ 800 khách hàng tại InterContinental Halong Bay Resort ngày 31/10, tiếp tục khẳng định sức hút của tòa tháp đôi trước vịnh Prima Bay tại cửa ngõ Khu đô thị vịnh biển Halong Marina, đồng thời ghi dấu một hành trình kinh doanh ấn tượng ngay trong những tháng cuối năm.

Giãn tiến độ xây dựng, cố định lãi suất: Cơ hội sở hữu nhà phố bên vịnh di sản

Giãn tiến độ xây dựng, cố định lãi suất: Cơ hội sở hữu nhà phố bên vịnh di sản

Với mức giá khoảng 6,5 tỷ đồng, nhà phố liền kề giãn xây 60 m² tại Vinhomes Global Gate Hạ Long cho phép người mua tính riêng phần đất, thương mại và xây dựng để giảm gánh nặng vốn ban đầu. Trong khi gói lãi suất cố định 4,5%/năm trong 24 tháng giúp tiết kiệm hàng chục triệu đồng mỗi tháng, nếu so với việc vay theo mức lãi suất thả nổi hiện nay.

Nguồn sản phẩm chất lượng từ những dự án có lộ trình phát triển 5-10 năm của Vinhomes giúp môi giới phát triển sự nghiệp dài hạn.

Vinhomes trả lương cứng cho gần 20.000 môi giới của các đại lý “ruột”

Giữa bối cảnh thị trường đang thanh lọc, một bộ phận môi giới gặp áp lực tài chính thì việc Vinhomes tung ra chính sách lương cứng lên tới 8,5 triệu đồng/tháng cho gần 20.000 môi giới được xem là một bước đi phá vỡ mọi thông lệ thị trường. Theo lãnh đạo Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), quyết sách nhân văn và đầy bản lĩnh này tạo động lực cho đông đảo môi giới cũng như tiếp thêm sức bền cho toàn thị trường bất động sản.

Gắn quy mô dân số với quy hoạch phát triển đô thị trong dài hạn

Gắn quy mô dân số với quy hoạch phát triển đô thị trong dài hạn

Ngày 30/10, kỳ họp thứ 6 HĐND TP Hồ Chí Minh khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031 đã chính thức thông qua Quy hoạch tổng thể TP Hồ Chí Minh thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm làm cơ sở để Chủ tịch UBND thành phố phê duyệt quy hoạch dài hạn này. Trước đó, việc TP Hồ Chí Minh tổ chức khảo sát, lấy ý kiến cho công tác lập và phê duyệt quy hoạch tổng thể đã nhận được nhiều góp ý từ chuyên gia, hiệp hội chuyên ngành…

Hà Nội "chốt" cơ chế xử lý 12 dự án của Tập đoàn Mường Thanh

Hà Nội "chốt" cơ chế xử lý 12 dự án của Tập đoàn Mường Thanh

Với các dự án vi phạm của Tập đoàn Mường Thanh, Hà Nội quy định cơ chế bồi thường, hỗ trợ, ưu tiên mua nhà mới cho cư dân phải di dời; đồng thời phân loại công trình được tồn tại có điều kiện và phần phải phá dỡ, hướng tới bảo đảm an toàn và ổn định cuộc sống người dân.

Hàng trăm nhà đất dôi dư sau sáp nhập ở Lâm Đồng chờ xử lý

Hàng trăm nhà đất dôi dư sau sáp nhập ở Lâm Đồng chờ xử lý

Đến nay, tỉnh Lâm Đồng hoàn thành xử lý 794/1.255 cơ sở nhà đất dôi dư sau sáp nhập đơn vị hành chính, số còn lại vẫn đang được xây dựng phương án khai thác hoặc chờ hoàn tất thủ tục chuyển giao. Khối lượng công việc lớn trong khi yêu cầu sớm đưa tài sản công vào sử dụng, ngăn ngừa thất thoát, lãng phí đang đặt ra nhiều áp lực.

Cơ hội để kéo giá nhà ở giảm sâu

Cơ hội để kéo giá nhà ở giảm sâu

Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP Hồ Chí Minh, giá nhà, đất trên thị trường sơ cấp do một số chủ đầu tư bán ra mới chỉ giảm trên dưới 5%. Nhưng giá nhà, đất trên thị trường thứ cấp do nhà đầu tư bán lại để cắt lỗ đã giảm mạnh, thậm chí có trường hợp giá giảm đến 20-30% song vẫn khó bán. 

Cần đẩy mạnh giải ngân gói cho vay ưu đãi cá nhân mua nhà ở xã hội

Cần đẩy mạnh giải ngân gói cho vay ưu đãi cá nhân mua nhà ở xã hội

Thông tin của Ngân hàng Nhà nước về tình hình giải ngân Chương trình cho vay nhà ở xã hội (NOXH) và cho vay đối với người trẻ dưới 35 tuổi mua NOXH đưa ra con số: Tính đến quý III vừa qua, dư nợ cho vay NOXH của các ngân hàng đạt hơn 51 nghìn tỷ đồng trong tổng gói cho vay ưu đãi lãi suất dự kiến lên đến hơn 153 nghìn tỷ đồng từ 11 ngân hàng thương mại tham gia…

Vì sao Hà Nội tạm dừng chủ trương đầu tư nhà ở xã hội mới?

Vì sao Hà Nội tạm dừng chủ trương đầu tư nhà ở xã hội mới?

Quỹ nhà tái định cư gần như đã cạn, trong khi nhu cầu phục vụ giải phóng mặt bằng các dự án đến năm 2030 lên tới gần 23.000 căn hộ. Hà Nội đang rà soát lại kế hoạch phát triển nhà ở, ưu tiên nguồn lực tạo lập quỹ nhà tái định cư, bảo đảm chỗ ở cho người dân và tiến độ các công trình trọng điểm.

Thu hồi hơn 15.300m² đất công trị giá hơn 1.137 tỷ đồng ở Vũng Tàu

Thu hồi hơn 15.300m² đất công trị giá hơn 1.137 tỷ đồng ở Vũng Tàu

Sau khi Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 11 TP Hồ Chí Minh ban hành quyết định yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm và khắc phục hậu quả, 9 cơ sở nhà, đất có tổng diện tích hơn 15.340m², giá trị tạm tính hơn 1.137 tỷ đồng đã được Công ty Cổ phần Du lịch tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu bàn giao cho cơ quan có thẩm quyền quản lý…