Trên cơ sở quy hoạch được phê duyệt, nên đột phá bằng cách cho các nhà đầu tư đấu thầu xây dựng các tuyến đường trên cao để thu hút nguồn lực đầu tư, đồng thời đấu thầu quyền thu phí để quản lý chặt chẽ lĩnh vực này không làm ảnh hưởng tới quyền lợi của người dân.
Đầu tư hạ tầng giao thông: Đi tắt đón đầu
Nhiều lần tham gia quy hoạch Thủ đô, Tiến sĩ Trần Trọng Hanh - nguyên Vụ trưởng Vụ Kiến trúc quy hoạch Bộ Xây dựng kiên định với quan điểm: “gốc” của tình trạng ùn tắc giao thông có nguyên nhân từ quy hoạch, thực hiện không nghiêm quy hoạch và vấn đề buông lỏng thực hiện pháp luật về giao thông. Khi giao thông đô thị chưa rõ lối ra khả dĩ thì phải trở lại “gốc” của vấn đề là quy hoạch. Muốn thế, Tiến sĩ Hanh nêu giải pháp là không được chất tải lên trung tâm Thủ đô bằng các chung cư mới; không cơi nới sửa chữa chung cư cũ theo kiểu chất quá nhiều tầng tạo áp lực vào hạ tầng giao thông vốn đã cũ; phải tìm ra các đô thị vệ tinh và xây dựng hệ thống giao thông thông suốt nối các đô thị này với nội thành. Phát triển các dịch vụ ở các vùng vệ tinh này để thu hút người dân từ đó giảm áp lực đối với nội đô.
Chung quan điểm này, Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội (đơn vị trực tiếp làm quy hoạch chi tiết Thủ đô) - ông Lê Vinh đồng tình với đề xuất mới, là trên cơ sở quy hoạch được duyệt, cần huy động các nguồn lực xã hội đầu tư cho các trục đường chính của Thủ đô (các tuyến đường vành đai; các trục đường Đông - Tây, Bắc - Nam trên cao…) theo mô hình Nhà nước và tư nhân cùng làm (mô hình PPP). Xây dựng cơ chế này, sẽ thu hút được nguồn lực đầu tư, mở hướng giải thoát vấn đề ùn tắc giao thông, đồng thời thúc đẩy nhanh quá trình hiện thực hóa quy hoạch Thủ đô (làm cho giao thông không trở thành nút thắt phát triển kinh tế - xã hội), tránh quy hoạch thành “treo”.
Theo ông Lê Vinh, trong quy hoạch Hà Nội có 8 tuyến đường sắt đô thị. Mạng lưới đường bộ khung của thành phố mở rộng bao gồm 5 tuyến đường vành đai từ I đến V (trong đó đường vành đai V chạy qua nút Hòa Lạc, sát đường chỉ giới các tỉnh Hà Nam, Hưng Yên, Bắc Ninh, Vĩnh Phúc, Thái Nguyên). Ngoài ra còn một số đường cao tốc như Hà Nội - Thái Nguyên, Hà Nội - Lào Cai, Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Ninh Bình, Hà Nội - Hòa Bình đều đang triển khai. Nối các tuyến đường vành đai bằng một số đường trục hướng tâm.
Cần có giải pháp đột phá mới chấm dứt nạn ùn tắc giao thông tại Thủ đô.
Đây là các tuyến rất nên sớm huy động nguồn lực xã hội đầu tư (đặc biệt là các tuyến đường trên cao) bằng cơ chế quản lý đầu tư mới. Bởi thực tế, nếu chờ vào nguồn vốn ngân sách thì không biết đến bao giờ mới hoàn thành trước hết là 5 tuyến đường vành đai trọng yếu chứ chưa nói đến các tuyến đường chi tiết. Riêng các tuyến đường trên cao có thuận lợi là chiếm ít quỹ đất, khả năng lưu thoát phương tiện nhanh vì không có nhiều điểm giao cắt, vật liệu xây dựng lại rất sẵn và công nghệ không quá phức tạp.
Mở cơ chế đầu tư đường, đấu thầu quyền thu phí
Để lưu thoát tốt phương tiện trên mạng giao thông của thành phố hiện nay, rất nhiều nhà khoa học giao thông, nhà quản lý đô thị và doanh nghiệp đồng tình với hướng xây dựng cơ chế cho phép đầu tư, khai thác, chuyển giao đường giao thông. Về vấn đề này, Tiến sĩ Nghiêm Văn Dĩnh - nguyên Hiệu phó Trường Đại học Giao thông vận tải cho biết: Nhiều nước đã áp dụng mô hình đầu tư này mang lại hiệu quả, chẳng hạn như Indonesia, Thái Lan và một số nước khác. Thực chất, Nhà nước khó có đủ nguồn vốn đầu tư cho giao thông, nên về lâu dài cần phải xã hội hóa các nguồn lực đầu tư mới tạo bước đột phá về giao thông phục vụ tốt phát triển kinh tế - xã hội.
Trước mắt để giảm những ách tắc giao thông cục bộ, một mặt giao cho UBND cấp phường, quận trong nội đô thông qua bộ phận chuyên trách chủ động xử lý những bất cập về giao thông ngay chính địa bàn của họ quản lý, như: Lấn chiếm vỉa hè, lòng đường, mất nắp hố gas, góc cua không hợp lý... theo hướng giao trách nhiệm đồng thời ban quyền lợi cho họ thực hiện, tránh tình trạng quản lý chồng chéo như hiện nay.
Mặt khác, phải giảm áp lực dân số nội đô bằng cách tính giá đất thật cao nếu muốn xây dựng cao tầng. Cách này vừa thu được tiền cho ngân sách, vừa có điều kiện làm đúng quy hoạch và giảm mật độ dân cư nội đô. Song song với các giải pháp trên, từng bước nâng cao năng lực vận tải hành khách công cộng. Trong đó, phát huy những mặt được từ chủ trương cho tư nhân đầu tư khai thác xe buýt trong nhiều năm qua, đồng thời thu hút thêm nguồn lực vào việc đầu tư quản lý các bến bãi đỗ xe tĩnh trong thành phố vốn đang vướng mắc hiện nay.
| Ông Nguyễn Văn Bắc - Giám đốc Công ty Tân Việt Bắc bày tỏ: “Nếu có cơ chế, chúng tôi sẽ tham gia thực hiện mô hình đầu tư này. Vì không đâu như Hà Nội, từ Đông sang Tây thành phố phải đi mất hàng giờ đồng hồ. Thời gian cũng là tiền bạc, nếu cứ kéo dài tình trạng ùn tắc thì mỗi giờ hàng tỷ đồng của xã hội tiếp tục lãng phí”. Theo ông Bắc, Nhà nước nên có cơ chế kêu gọi đầu tư những trục đường chính xuyên tâm thành phố đạt tốc độ cao, giảm thời gian lưu thông trên đường. Muốn thế, Nhà nước phải lập quy hoạch, duyệt thiết kế, lập dự án sau đó lựa chọn nhà đầu tư bằng cách đấu thầu dự án, đấu thầu quyền thu phí (trước đó phải kiểm tra năng lực tài chính của doanh nghiệp tham gia). Các tuyến đường xuyên tâm trên cao của Hà Nội nên áp dụng mô hình này, vì qua đó sẽ kích cầu bằng việc tiêu thụ số lượng lớn sắt thép, xi măng, vật liệu xây dựng đang dư thừa hiện nay, góp phần giảm khó khăn cho doanh nghiệp và tăng việc làm cho người lao động. Để doanh nghiệp Việt |
