Được khởi công xây dựng và hoàn thành năm 1962, Trường TH&THCS Văn Phong (xã Văn Phong, huyện Cát Hải, TP Hải Phòng) là ngôi trường thứ hai được xây dựng trên huyện đảo Cát Hải. Trong những năm đó, do địa hình là cửa ngõ giao lưu quốc tế và Vịnh Bắc Bộ nên Cát Bà, Cát Hải là mục tiêu tấn công của không quân và hải quân Mỹ. Tính trong cuộc chiến tranh phá hoại, không quân và hải quân Mỹ đã ném xuống đây 1.104 quả bom phá, 36.000 quả bom bi, bom xuyên, 2.355 quả thủy lôi, tính trung bình mỗi người dân trên đảo hứng chịu trên 2 quả bom, mỗi km2 chịu 8,8 quả bom các loại.
Nhưng ở chính nơi bị phong tỏa dữ dội trong chiến tranh, song người dân nơi đây vẫn kiên cường bảo vệ đảo. Thực hiện khẩu hiệu “Tay lưới, tay súng” vừa đảm bảo sản xuất muối, chế biến nước mắm, trồng trọt, chăn nuôi vừa chi viện cho chiến trường miền Nam. Cùng với đó, công tác trồng người vẫn luôn được cấp ủy và chính quyền nơi đây chăm lo.
Ngôi trường TH&THCS Văn Phong cũng nhận được sự quan tâm, hỗ trợ không nhỏ để từ ngôi trường này trải qua 50 năm xây dựng và phát triển, đã đào tạo ra nhiều thế hệ học sinh. Có nhiều học sinh tham gia quân đội, học lên đại học trong nước và nước ngoài. Có nhiều cựu học sinh thành đạt, là những người có trình độ làm việc ở các cơ quan quản lý nhà nước, cấp tỉnh, thành phố, cấp huyện, là các giảng viên tại các trường đại học, là các doanh nhân thành đạt… góp phần quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ, xây dựng TP Hải Phòng và đất nước.
Nói chuyện về những năm tháng đã qua, Hiệu trưởng nhà trường Vũ Tú Quỳnh cho biết, khi mới thành lập, Trường có tên là Trường cấp II Văn Phong gồm 8 giáo viên và 4 lớp học (2 lớp 5, 1 lớp 6 và 1 lớp 7). Hội tụ học sinh cấp THCS (lớp 1 đến lớp 4) của cả 3 xã Văn Phong, Hoàng Châu, Nghĩa Lộ. Hiệu trưởng đầu tiên của trường là thầy Phạm Văn Lãng quê ở Thái Bình.
Năm 1976, học sinh của hai xã Hoàng Châu, Nghĩa Lộ về học tại địa phương, trường sáp nhập hai cấp: Cấp I và cấp II lại, trường đổi tên là Trường cấp I - II Văn Phong. Từ năm 1980 đến tháng 7/2010, trường có tên là Trường PTCS Văn Phong. Từ tháng 8/2010 – đến nay trường đổi tên là Trường TH&THCS Văn Phong theo Quyết định số 846/QĐ-UBND của UBND huyện Cát Hải.
Qua nhiều biến động của thời gian, từ một khu đất gồ hoang, cỏ mọc rậm rạp, cạnh ngôi chùa cổ vắng lặng âm u, ít người qua lại sau 50 năm với những nỗ lực của các thế hệ thầy và trò nhà trường được sự quan tâm đầu tư của Huyện ủy, UBND huyện, Đảng ủy, HĐND, UBND xã, các cơ quan, ban ngành, đoàn thể, hội cha mẹ học sinh, cơ sở vật chất của nhà trường đã từng bước được tu sửa nâng cấp xây mới, ngày càng khang trang hơn.
Từ năm 2007 đến nay, nhà trường đã có một khuôn viên xanh - sạch - đẹp có diện tích 6.896m2 với 12 phòng học kiên cố, 12 phòng chức năng phục vụ cho công tác quản lý và hỗ trợ công tác dạy và học, ngoài ra còn có đầy đủ sân chơi bãi tập, nhà để xe, nhà bảo vệ…
Đánh giá về những thành tích mà nhà trường đã đạt được, ông Đặng Văn Hải, Chủ tịch UBND xã Văn Phong cho biết, qua 50 năm xây dựng và trưởng thành, tập thể cán bộ, giáo viên và học sinh nhà trường luôn đoàn kết, khắc phục mọi khó khăn, không ngừng phấn đấu vươn lên về mọi mặt ghi những mốc son tô thắm truyền thống vẻ vang của nhà trường, của địa phương.
Nhà trường cũng đã vinh dự được đón nhận các danh hiệu và phần thưởng cao quý nhưng điều quan trong hơn cả, đó là nhà trường đã góp phần không nhỏ trong sự nghiệp trồng người cũng như phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội của địa phương.
Ông Nguyễn Ngọc Hoa, cán bộ Cục Đăng kiểm Việt Nam, nguyên học sinh cũ của nhà trường, những kỷ niệm về ngôi trường trên vùng đảo phía Đông Bắc Tổ quốc sẽ khó phai nhạt. Trong ông luôn tin tưởng rằng với bề dày truyền thống với đội ngũ giáo viên yêu nghề năng động sáng tạo, lớp học sinh chăm ngoan nền nếp, Trường TH&THCS Văn Phong đã, đang và sẽ mãi mãi là địa chỉ của các thế hệ học sinh, xứng đáng là điểm sáng về giáo dục của huyện đảo Cát Hải, được Đảng và nhân dân tin cậy, tiếp tục ghi thêm những trang sử vàng truyền thống của nhà trường