Dân số vàng và áp lực tài chính trong xã hội già hóa

Giai đoạn dân số vàng của Việt Nam ước tính chỉ kéo dài hơn 30 năm, khá ngắn so với nhiều quốc gia láng giềng. Với tỉ lệ 35% người trong độ tuổi lao động đóng bảo hiểm thất nghiệp, Việt Nam dự báo chịu nhiều áp lực xã hội khi dân cư già hóa. Một khảo sát của Prudential Việt Nam cho biết chỉ có 4 trên 10 người tự tin cho tuổi già độc lập về tài chính.

Nguy cơ già hóa

Hiện tại 75% dân số trong độ tuổi lao động đang góp phần quan trọng đưa GDP Việt Nam tăng trưởng nhanh nhất khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, sự lạc quan này sẽ không kéo dài. Ước tính đến năm 2039, Việt Nam sẽ kết thúc thời kỳ dân số vàng và chuyển sang thời kỳ dân số già.

85% người được khảo sát mong muốn có tuổi già độc lập nhưng chỉ có 4 trên 10 người lên kế hoạch thực hiện
85% người được khảo sát mong muốn có tuổi già độc lập nhưng chỉ có 4 trên 10 người lên kế hoạch thực hiện

Việt Nam được đánh giá là 1 trong 10 quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới. Mặt khác, thu nhập GDP đầu người của Việt Nam năm 2020 (3.500 USD) thấp hơn so với Thái Lan (7.200 USD) và tụt hậu rất xa so với các nước phát triển. Trước xu hướng già hóa dân số nhanh và mức thu nhập bình quân đầu người thấp, Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội Lê Văn Thanh cho biết người Việt có nguy cơ rơi vào tình trạng "chưa giàu đã già".

Cuối năm 2020, Prudential Việt Nam kết hợp với Kantar thực hiện khảo sát trực tuyến “Cuộc sống độc lập khi về già” trên 500 người từ 30 đến 45 tuổi sinh sống tại TP.HCM và Hà Nội. Kết quả cho thấy 85% người được khảo sát mong muốn có tuổi già độc lập, và 95% khẳng định tài chính cá nhân là quan tâm lớn nhất.

“Khảo sát mà Prudential thực hiện phản ánh bức tranh xã hội hiện tại. Mục tiêu của chúng tôi là hướng tới sự thay đổi nhận thức trong cộng đồng để bất kỳ ai cũng có thể bắt đầu chuẩn bị cho mình một tuổi già độc lập.” ông Phương Tiến Minh, CEO Prudential Việt Nam chia sẻ.

Người già đang ở đâu?

Làn sóng người trẻ đi làm tại các đô thị lớn khiến gần 30% người cao tuổi sống một mình ở các vùng nông thôn. Trong hội thảo "Dân số và phát triển" của Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (Bộ Y tế) tổ chức cuối năm 2020 ông Nguyễn Xuân Trường, Vụ trưởng Vụ Cơ cấu và Chất lượng dân số (Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình) cho biết 70% người cao tuổi ở Việt Nam phải tự kiếm sống với sự hỗ trợ của con cháu. Đồng thời, đến năm 2021, chỉ khoảng 45% người lao động Việt Nam tham gia bảo hiểm xã hội.

Phó giáo sư Tiến sĩ (PGS. TS) Giang Thanh Long, Đại học Kinh tế Quốc dân ước tính chính sách hỗ trợ của chính phủ hiện nay chỉ bao phủ được khoảng 8% đối tượng người cao tuổi. Dự báo năm 2049 số người cao tuổi có nhu cầu hỗ trợ y tế tăng 2,5 lần so với mức 4 triệu hiện nay. Như vậy, khi Việt Nam bước sang thời kỳ dân số già, người già phụ thuộc không những trở thành gánh nặng tài chính cho thế hệ kế cận mà còn tạo áp lực lớn về an sinh xã hội.

Hành động sớm, tự do tài chính sớm

PGS. TS Long cho biết nhiều quốc gia phát triển trên thế giới đã trải qua quá trình “già hóa thành công” thể hiện ở ba trụ cột: kinh tế, sức khỏe và xã hội. Riêng sự chuẩn bị về kinh tế, theo ông Long, người cao tuổi “già hóa thành công” là người có thể chủ động thu nhập ổn định từ nhiều nguồn: lao động, hưu trí, bảo hiểm…

PGS. TS. Long cho rằng nên khuyến khích các tổ chức bảo hiểm, ngân hàng… tham gia tích cực vào việc cung cấp các dịch vụ liên quan tới bảo hiểm nhân thọ. Sự đa dạng đó sẽ tạo lưới an sinh xã hội cho người có thu nhập trung bình trở lên, trong khi đó, mạng lưới trợ giúp xã hội mở rộng cũng tạo lưới an sinh thu nhập và bảo vệ cho người có thu nhập thấp.

Ông Phương Tiến Minh, CEO Prudential, nhận định già hóa dân số là một thách thức, nếu các nhà quản lý phải giải quyết cân đối vấn đề vĩ mô về kinh tế và xã hội thì mỗi cá nhân có thể chủ động giải quyết bằng cách sắp xếp kế hoạch tài chính phù hợp, và chuẩn bị càng sớm thì càng dễ đạt được tự do tài chính và độc lập khi về già.

PV

Các tin khác

Những chiếc bẫy tâm linh trên không gian mạng

Những chiếc bẫy tâm linh trên không gian mạng

Không còn là những lời phán truyền miệng ở cổng chùa hay góc chợ, mê tín dị đoan đang được nâng cấp thành những chiếc bẫy tinh vi trên không gian mạng. Từ vụ nữ thầy bói lừa 31 người chiếm đoạt hơn 28 tỷ đồng đến các đường dây sử dụng hàng chục nhân viên gọi điện tự xưng "cô đồng", hàng nghìn người đã trở thành nạn nhân khi nỗi sợ bị biến thành công cụ thao túng và niềm tin mù quáng trở thành món hàng để trục lợi.

Từ trào lưu phim kinh dị đến bài toán phát triển điện ảnh bền vững

Từ trào lưu phim kinh dị đến bài toán phát triển điện ảnh bền vững

Doanh thu hàng trăm tỷ đồng và sức hút mạnh mẽ với khán giả đang đưa phim kinh dị trở thành thể loại nổi bật nhất của điện ảnh Việt. Nhưng khi ngày càng nhiều tác phẩm chạy theo yếu tố giật gân, máu me và tâm linh, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để thị trường không rơi vào vòng xoáy của những trào lưu ngắn hạn.

Giới siêu giàu thưởng thức bóng đá theo cách nào?

Giới siêu giàu thưởng thức bóng đá theo cách nào?

Khi các cầu thủ bước ra sân trước hàng chục nghìn khán giả, phần lớn người hâm mộ trên thế giới chỉ quan tâm đến một điều: điều gì sẽ xảy ra trong 90 phút trên sân cỏ. Nhưng ở World Cup 2026, có một cuộc chơi khác cũng đang diễn ra song song. Đó là cuộc chơi của tiền bạc, quyền lực và những trải nghiệm xa xỉ mà phần lớn người hâm mộ chỉ có thể hình dung qua những con số.

Tính trung thực trong sáng tạo nghệ thuật

Tính trung thực trong sáng tạo nghệ thuật

Trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, vấn đề giữ gìn sự trung thực và đạo đức trong sáng tạo nghệ thuật của nghệ sĩ đang là vấn đề cấp thiết được đặt ra.

Châu Á tăng cường khai phá “kinh tế bạc”

Châu Á tăng cường khai phá “kinh tế bạc”

Dân số nhiều nước châu Á đang già đi với tốc độ chưa từng có. Nhưng, thay vì nhìn nhận xu hướng đó như một gánh nặng, lục địa này đang chọn cách nhìn nhận tích cực hơn, khi xem người cao tuổi cũng là một động lực kinh tế.

Nhìn lại lỗ hổng nhận thức bản quyền

Nhìn lại lỗ hổng nhận thức bản quyền

Vụ việc xuất hiện yếu tố từ tác phẩm sắp đặt Tàn Chỉ của nghệ sĩ Lê Giang trong MV “Come My Way” của ca sĩ Sơn Tùng M-TP đã bộc lộ những hạn chế trong quy trình kiểm soát sở hữu trí tuệ và xử lý khủng hoảng của các đơn vị sản xuất nội dung thương mại, đồng thời đặt ra yêu cầu về năng lực quản trị quyền tác giả trong công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Những "thánh ăn quỵt" hay câu chuyện suy đồi nhân cách

Những "thánh ăn quỵt" hay câu chuyện suy đồi nhân cách

Người phụ nữ gây "ám ảnh" nhất đối với chị em bỉm sữa hành nghề kinh doanh online thời gian vừa qua đó chính là Hoàng Lê Ngọc My, sinh năm 1992, trú tại một con ngõ trên phố Lê Duẩn, phường Cửa Nam, Hà Nội. Hàng xóm nơi đây đã quá quen với cảnh hầu như ngày nào cũng có shipper hoặc chủ shop đến đòi nợ vì My nhận hàng, ăn xong rồi nhưng... không trả.

Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Thị trường hàng hóa diễn biến trái chiều sau thỏa thuận Mỹ - Iran: giá vàng tăng mạnh do rủi ro địa chính trị chưa hoàn toàn hạ nhiệt, còn dầu lao dốc khi nhà đầu tư kỳ vọng nguồn cung Iran sớm quay lại thị trường.

Chờ đợi phán quyết của tòa án Pháp

Chờ đợi phán quyết của tòa án Pháp

Sau nhiều năm theo đuổi vụ kiện chất độc da cam, bà Trần Tố Nga tiếp tục chờ Tòa Phá án Pháp xem xét liệu các tập đoàn hóa chất Mỹ có được hưởng quyền miễn trừ tài phán hay không.

Siết quản lý bằng AI và truy xuất nguồn gốc

Siết quản lý bằng AI và truy xuất nguồn gốc

Hơn 2.000 gian hàng có dấu hiệu vi phạm bị chặn, hơn 9.100 sản phẩm bị gỡ khỏi các sàn thương mại điện tử chỉ trong chưa đầy 1 tháng cao điểm kiểm tra. Những con số này cho thấy hàng giả, hàng nhái đang ngày càng dịch chuyển lên môi trường số, buộc cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các nền tảng thương mại điện tử phải đẩy nhanh ứng dụng công nghệ, từ trí tuệ nhân tạo (AI) đến truy xuất nguồn gốc, để bảo vệ người tiêu dùng và giữ niềm tin cho nền kinh tế số.

Lật tẩy đường dây mua bán trái phép hóa đơn khống trên 5.000 tỷ đồng

Lật tẩy đường dây mua bán trái phép hóa đơn khống trên 5.000 tỷ đồng

Nguyễn Văn Tuyến, sinh năm 1984, ngụ phường Phước Tân, TP Đồng Nai thành lập “công ty ma” rồi bán hóa đơn để hưởng phí chênh lệch. Nghĩ rằng với kinh nghiệm nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, sử dụng những trò ma mãnh để qua mặt cơ quan chức năng, Tuyến nhanh chóng thành lập 17 công ty, móc nối với nhiều đối tượng xuất bán khống hàng ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi trên 5.077 tỷ đồng, thu lợi bất chính hàng trăm tỷ đồng. 

Cá độ núp bóng trò chơi có thưởng

Cá độ núp bóng trò chơi có thưởng

Những lời quảng cáo có cánh, mời gọi tham gia hội nhóm để được “tặng ngay tiền mặt, đầu tư sinh lời, chơi là trúng…” xuất hiện kín đáo và khéo léo trên màn hình trò chơi trực tuyến. Ít ai ngờ, “miếng bánh” ấy lại chính là cạm bẫy dẫn vào các trang web cá độ bóng đá, cờ bạc online khi mùa World Cup bắt đầu.

Đâu rồi, tính chân thật của sân khấu đương đại?

Đâu rồi, tính chân thật của sân khấu đương đại?

Sự phổ biến của hát nhép, hát đè và các công nghệ xử lý âm thanh đang đặt ra câu hỏi về tính chân thực của sân khấu đương đại. Giới chuyên môn cho rằng đã đến lúc cần những chế tài đủ mạnh để bảo vệ giá trị cốt lõi của nghệ thuật biểu diễn.

 Phát triển bóng đá hay trục lợi?

Phát triển bóng đá hay trục lợi?

World Cup 2026 sẽ là giải đấu lớn nhất lịch sử với 48 đội tuyển và 104 trận đấu. FIFA gọi đây là bước tiến cho sự phát triển bóng đá toàn cầu, nhưng những con số doanh thu khổng lồ phía sau khiến cuộc tranh luận về mục đích thật sự của FIFA trở nên gay gắt hơn.

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Chiếm tới 80% thị phần toàn cầu, sau giai đoạn tăng trưởng nóng, ngành pin mặt trời Trung Quốc từng là biểu tượng trong “Bộ ba chủ lực mới” nay lại rơi vào vòng xoáy dư cung, giảm giá và thua lỗ kéo dài.

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Tiền ảo mới du nhập vào Việt Nam bằng con đường phi pháp. Nhưng ít ai biết rằng, từ lâu, chúng âm thầm len lỏi khắp ngõ ngách từ thành phố, nông thôn tới miền núi với số lượng tài khoản thống kê lên tới hơn 17 triệu, gần gấp đôi tài khoản chứng khoán dù tuổi đời chỉ bằng 1/2. Thị trường tiền ảo phi pháp này đã mê hoặc giới trẻ, cả người có học thức, thậm chí kỹ sư công nghệ thông tin (IT) các trường nổi tiểng, tới người lao động, du học sinh dù nhiều người đã không ít lần trắng tay chỉ sau vài buổi giao dịch. Đâu là sự thật?