Khổ sở vì nước bẩn
Nhiều năm nay, gia đình chị Nguyễn Thị Hằng ở thôn Mai Hiên, xã Mai Lâm, huyện Đông Anh, Hà Nội chỉ sinh hoạt bằng một thứ nước duy nhất là nước giếng khoan. Chị Hằng cho biết, chiếc giếng khoan có độ sâu 25m sử dụng hơn chục năm nay không thể dùng được nữa bởi nó đã bị ô nhiễm nghiêm trọng.
Gia đình chị vừa phải khoan thêm một giếng mới với độ sâu 45m. Để sử dụng nước, gia đình chị phải xây một hệ thống bể lọc với sỏi ở bên dưới, lớp giữa là cát vàng, trên cùng là cát đen. Tuy nhiên, nếu có cát đen thì phải liên tục thay cát vì chỉ một thời gian ngắn, một lớp màng màu vàng đọng lại, nước không chảy xuống bể lọc. Dù bể lọc được làm cẩn thận nhưng khi đun nước lên, dưới đáy ấm nước vẫn đọng một lớp cặn.
Các thiết bị vệ sinh bằng sứ trắng thì bị cáu bẩn loang lổ. Nhiều người không dám mặc quần áo sáng mầu vì chỉ sau vài lần giặt, quần áo sẽ biến đổi sang màu “cháo lòng”. Nhìn hệ thống bể lọc nước của tất cả các hộ dân trong toàn xã Mai Lâm, xã Đông Hội và một số xã lân cận ở huyện Đông Anh, Hà Nội đều thấy đường nước tràn từ bể bám thành vệt vàng khè.
Phần lớn cư dân ngoại thành vẫn phải dùng bể cát để lọc nước nước sinh hoạt.
Tại địa bàn huyện Từ Liêm, Hà Nội. Các cư dân chuyển đến khu tái định cư Cầu Diễn từ năm 2005, 2006 nhưng đến nay vẫn phải sử dụng nước giếng khoan. Ông Hoàng Tiến An, Tổ phó Tổ dân phố số 22, Khu tái định cư Cầu Diễn, huyện Từ Liêm, Hà Nội cho chúng tôi xem bình chứa nước bồn cầu bị bám bẩn đen kịt. Ông than thở: “Chúng tôi đã đề nghị với Ban Quản lý nhà được sử dụng nước sạch nhưng vẫn chưa được. Trong khi đó, khu vực xung quanh đây đã được sử dụng nước sạch sông Đà”.
Hà Nội có 4 đơn vị cấp nước sạch là: Công ty Nước sạch Hà Nội, Công ty Nước sạch Hà Đông, Công ty CP Đầu tư xây dựng và kinh doanh nước sạch-VIWACO, Công ty CP Cấp nước Sơn Tây. Tuy nhiên, tỷ lệ dân số ngoại thành được sử dụng nước sạch là rất thấp.
Đẩy mạnh phát triển mạng lưới cấp nước
Công ty Nước sạch Hà Nội có nhiệm vụ cung cấp nước sạch cho 5 huyện ngoại thành Hà Nội. Hiện nay huyện Gia Lâm chỉ có 6/20 xã được cung cấp nước sạch. Trong đó 1 thị trấn và 2 xã được sử dụng nước sạch từ hệ thống cấp nước của thành phố. 4 xã còn lại sử dụng nước sạch thuộc chương trình cấp nước nông thôn. Dân số được sử dụng nước sạch trên địa bàn huyện Gia Lâm đến thời điểm hiện tại đạt 14,5%.
Huyện Đông Anh vừa mới hoàn thành dự án cấp nước cho xã Hải Bối và khu vực còn lại của xã Kim Chung, Võng La, Đại Mạch, nâng tỷ lệ dân số được cung cấp và sử dụng nước sạch đạt 44,4%. Huyện Sóc Sơn mới chỉ có 3/26 xã sử dụng nước sạch. Huyện Ứng Hòa hiện cũng chỉ mới có 10% dân số được sử dụng nước sạch.
Nói về các dự án phát triển mạng lưới cung cấp nước sạch, đại diện Công ty Nước sạch Hà Nội cho biết, đơn vị đang triển khai thi công 2 dự án phát triển mạng lưới cấp nước ở khu vực Nam Đuống huyện Gia Lâm, năm 2012, 2013 mở rộng phạm vi cấp nước thêm 5 xã của huyện Đông Anh, 3 xã của huyện Sóc Sơn, đến tháng 2/2012 sẽ đáp ứng 100% hộ gia đình có nhu cầu sử dụng nước sạch trong địa bàn đơn vị quản lý ở huyện Từ Liêm. Năm 2012, Công ty cũng sẽ tiếp tục lập dự án đầu tư hệ thống cấp nước các khu vực còn lại phía Đông quốc lộ 1A huyện Thanh Trì…
Cũng theo Công ty Nước sạch Hà Nội, một trong những nguyên nhân khiến quá trình triển khai các dự án phát triển hệ thống cấp nước tại huyện ngoại thành Hà Nội chậm là do vướng mắc về quy hoạch chi tiết một số khu vực chưa được phê duyệt hoặc chưa hình thành, khó khăn trong công tác đền bù giải phóng mặt bằng; các dự án đầu tư phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật thuộc các lĩnh vực khác nhau thiếu tính đồng bộ nên vướng mắc trong công tác phối hợp…
Các công trình nghiên cứu của các chuyên gia cho thấy nguồn nước ở nhiều khu vực ngoại thành Hà Nội bị nhiễm Asen và Amoni. Điều may mắn là Asen có thể được loại trừ khi dùng hệ thống bể lọc bằng cát. Nhưng cách lọc thủ công này vẫn để lại nhiều cặn bẩn, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân.
Bởi vậy, nguyện vọng tha thiết của đa số người dân ngoại thành là được sử dụng nước sạch. Thành phố Hà Nội cần quan tâm hơn nữa đến việc mở rộng, thúc đẩy triển khai các dự án cấp nước để 100% người dân ngoại thành được dùng nước không ô nhiễm