Đảm bảo nguồn lực thể chế nhằm tạo bứt phá phát triển kinh tế - xã hội

Chiều 20/4, tiếp tục Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội đã cho ý kiến vào các nội dung quan trọng. Đó là đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025, tình hình thực hiện những tháng đầu năm 2026; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030...

Đại biểu đánh giá cao các kết quả nổi bật về ổn định kinh tế vĩ mô

Tại phiên thảo luận tại hội trường, các đại biểu Quốc hội đã tập trung thảo luận, làm rõ và đánh giá cao các kết quả nổi bật về ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, tăng trưởng kinh tế, đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế như chi ngân sách, giải ngân đầu tư công; phân tích kỹ những khó khăn, thách thức trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực còn nhiều biến động, áp lực điều hành gia tăng. Trên cơ sở đó, đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, linh hoạt, hiệu quả nhằm tạo đà thực hiện thắng lợi các mục tiêu của năm 2026.

Đảm bảo nguồn lực thể chế nhằm tạo bứt phá phát triển kinh tế - xã hội -0
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài tham dự phiên thảo luận.

Cho ý kiến về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030, các đại biểu Quốc hội tập trung đánh giá tính khả thi của các mục tiêu, chỉ tiêu chủ yếu với yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, đi đôi với đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế. Đồng thời, nâng cao tính tự chủ và sức chống chịu của nền kinh tế, nhất là trong bối cảnh khó khăn, thách thức lớn hơn và gay gắt hơn. Làm rõ các động lực tăng trưởng mới như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh gắn với các đột phá chiến lược về thể chế, hạ tầng, nguồn nhân lực. Đồng thời, kiến nghị các giải pháp mang tính nền tảng, dài hạn nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế, đảm bảo phát triển nhanh, bền vững…

Doanh nghiệp tư nhân cần một khung pháp lý vững chắc để đầu tư dài hạn vào các lĩnh vực then chốt

Tại phiên thảo luận, đại biểu Phạm Trọng Nhân (Đoàn TP Hồ Chí Minh) đã có phân tích sâu sắc về vị thế và những rào cản của khu vực kinh tế tư nhân. Dù GDP năm 2025 dự kiến đạt mức ấn tượng 8 - 9%, với sự đóng góp bền bỉ của kinh tế tư nhân chiếm khoảng 51% mỗi năm, nhưng đại biểu cho rằng phía sau những con số phấn khởi đó là những thực tế đầy trăn trở.

Đảm bảo nguồn lực thể chế nhằm tạo bứt phá phát triển kinh tế - xã hội -0
Đại biểu Châu Quỳnh Dao (Đoàn An Giang) phát biểu tại phiên họp.

Đại biểu Phạm Trọng Nhân chỉ ra một con số đáng suy ngẫm, dù đóng góp hơn một nửa GDP, tạo việc làm cho 82% lực lượng lao động và xã hội hóa 60% tổng đầu tư toàn xã hội, nhưng khu vực kinh tế tư nhân chỉ chiếm vỏn vẹn 10% kim ngạch xuất khẩu. Phần lớn giá trị xuất khẩu vẫn nằm trong tay khu vực FDI. Đại biểu đặt câu hỏi, phải chăng khu vực được xác định là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế vẫn đang vận hành trong một khuôn khổ thể chế chưa tương xứng?! 

Suốt 5 năm qua, khó khăn lớn nhất của doanh nghiệp tư nhân vẫn là tiếp cận tín dụng, với chỉ khoảng 30% doanh nghiệp tiếp cận được nguồn vốn chính thức, dù Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đã có hiệu lực gần 10 năm.

Đảm bảo nguồn lực thể chế nhằm tạo bứt phá phát triển kinh tế - xã hội -0
Đại biểu Phạm Trọng Nhân (Đoàn TP Hồ Chí Minh) phát biểu tại phiên họp.

Phân tích về Nghị quyết 198 của Chính phủ, đại biểu cho rằng dù đây là nỗ lực quan trọng nhưng các ưu đãi vẫn chủ yếu gắn với điều kiện về tín dụng xanh, tiêu chuẩn ESG, mang tính "hỗ trợ có điều kiện" chứ chưa phải là sự bảo hộ trực diện. Theo đại biểu, tư duy hiện nay vẫn thiên về hỗ trợ - tức là khi khó khăn mới hỗ trợ, trong khi điều doanh nghiệp cần nhất là một khung pháp lý vững chắc, ổn định và có tính dự báo để yên tâm đầu tư dài hạn vào các lĩnh vực then chốt. 

Từ đó, đại biểu Phạm Trọng Nhân kiến nghị, Quốc hội đưa vào chương trình lập pháp Luật bảo đảm quyền phát triển kinh tế tư nhân. Theo đó, đạo luật này được kỳ vọng sẽ tập trung vào ba trụ cột: Luật hóa nguyên tắc bình đẳng thực chất trong tiếp cận đất đai, tín dụng và cơ hội đầu tư; xác lập vùng an toàn pháp lý, bảo vệ người làm đúng quy định tại thời điểm quyết định, hạn chế rủi ro từ việc thay đổi chính sách; thiết lập cơ chế giám sát thường niên của Chính phủ trước Quốc hội về việc thực thi các quyền của khu vực kinh tế tư nhân.

Đề xuất người bán vé số dạo được bảo vệ bởi bảo hiểm xã hội

Qua nghiên cứu các báo cáo về kinh tế - xã hội, Đại biểu Châu Quỳnh Dao (Đoàn An Giang) cho biết, trước những chỉ tiêu đạt và vượt, đại biểu rất trân trọng nỗ lực của Chính phủ, sự chỉ đạo quyết liệt của Bộ Chính trị, sự đồng hành của Quốc hội và sự ủng hộ tích cực của nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp trong cả nước; đồng thời kiến nghị Quốc hội, Chính phủ tiếp tục rà soát và hoàn thiện hệ thống pháp luật về lao động, về bảo hiểm xã hội.

Chia sẻ về sổ số kiến thiết, đại biểu nêu rõ, đây là một trong những lĩnh vực đóng vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; ít chịu rủi ro về tài chính, ổn định và nguồn thu ngân sách rất là lớn. Về bản chất, được xem là một loại “thuế” tự nguyện khi mà người dân tự chọn mua hi vọng và ngân sách địa phương được thụ hưởng 100%.

Đảm bảo nguồn lực thể chế nhằm tạo bứt phá phát triển kinh tế - xã hội -0
Các đại biểu tham dự phiên thảo luận.

Theo thống kê của Bộ Tài chính năm 2025, nếu tính riêng của 21 công ty sổ số kiến thiết của miền Nam thì tổng doanh thu là 155.500 tỷ đồng, trong đó đóng góp cho ngân sách là 52.000 tỷ đồng. Con số này có ý nghĩa rất lớn đối với các địa phương trong việc chi đầu tư phát triển và nhất là an sinh xã hội để cải thiện nâng cao đời sống của người dân.

Tuy nhiên, dù trong thực tế hay là đứng ở góc độ kinh tế học hành vi, sổ số kiến thiết tiếp cận nhiều đến nhóm thu nhập thấp. Phần đông những người có hoàn cảnh khó khăn thích mua vé số để hi vọng thực hiện được khát vọng đổi đời. Còn người bán chủ yếu là trên các vỉa hè hay là các ngõ xóm là những người thuộc nhóm yếu thế. Đó là những người già neo đơn, phụ nữ, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, người khuyết tật hay là lao động di cư. Nguồn thu khổng lồ như vậy nhưng thực tế đời sống của những người chịu trách nhiệm ở khâu cuối cùng trong chuỗi phân phối vé số (hay còn gọi là người bán vé số dạo) còn bấp bênh.

Đây là việc làm chân chính, ích nước lợi nhà, dễ làm, không cần bằng cấp trình độ, nhưng việc mưu sinh này đâu đó cũng rất là rủi ro, nhọc nhằn. Người bán vé số dạo chủ yếu là dựa vào hoa hồng thông qua các đại lý cấp thấp (cấp 2, cấp 3 hoặc là các điểm). Họ không có hợp đồng làm quyền lợi cũng chưa được thể hiện rõ ràng các thông tư, nghị định về hoạt động kinh doanh sổ số kiến thiết. Do đó, đại biểu kiến nghị Quốc hội, Chính phủ tiếp tục rà soát và hoàn thiện hệ thống pháp luật về lao động và bảo hiểm xã hội.

Đại biểu cho rằng, cần công nhận đây là lực lượng lao động, lao động tự do mang tính đặc thù và được bảo vệ bởi bảo hiểm xã hội. Nhà nước cần hỗ trợ để lực lượng lao động này dễ tiếp cận tới bảo hiểm xã hội tự nguyện bằng nguồn hỗ trợ mức đóng từ ngân sách Nhà nước hoặc từ quỹ phúc lợi của công ty sổ số kiến thiết để đảm bảo được hài hòa. Bởi rõ ràng, có sự chênh lệch rất lớn giữa tiền lương của cán bộ nhân viên của công ty sổ số kiến thiết hay là mức thu nhập của các đại lý lớn và người lao động tự do nhóm yếu thế đi bán vé số dạo.

Vũ Linh

Các tin khác

Tuyên bố chung của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Tổng thống Cộng hoà Azerbaijan

Tuyên bố chung của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Tổng thống Cộng hoà Azerbaijan

Nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Tổng thống Cộng hòa Azerbaijan Ilham Aliyev đã có chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 19 đến 21/11/2026. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương không ngừng được củng cố và phát triển, đặc biệt kể từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược vào tháng 5/2025.

Bổ sung trách nhiệm của Bộ Công an trong quản lý, kiểm soát nhập khẩu thuốc

Bổ sung trách nhiệm của Bộ Công an trong quản lý, kiểm soát nhập khẩu thuốc

Bộ Công an có trách nhiệm phối hợp với Bộ Tài chính trong việc quản lý, kiểm soát nhập khẩu thuốc, nguyên liệu làm thuốc chưa được cấp phép lưu hành, nhập khẩu dược liệu chưa được phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, xuất khẩu dược liệu thuộc danh mục loài, chủng loại dược liệu quý, hiếm, đặc hữu phải kiểm soát.

Người dưới 18 tuổi không được đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người

Người dưới 18 tuổi không được đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người

Tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội cho rằng việc đăng ký hiến chỉ nên áp dụng đối với người có đủ năng lực nhận thức, Chính phủ đã chỉnh lý dự thảo luật theo hướng chỉ người từ đủ 18 tuổi trở lên có quyền bày tỏ nguyện vọng và đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể, hiến xác của mình; bỏ quy định người dưới 18 tuổi đăng ký hiến.

Sau 5 năm, nhà ở xã hội chỉ được bán lại cho đúng đối tượng

Sau 5 năm, nhà ở xã hội chỉ được bán lại cho đúng đối tượng

Sau thời hạn 5 năm kể từ ngày đã thanh toán đủ tiền mua, thuê mua nhà ở, bên mua, bên thuê mua nhà ở xã hội được bán lại nhà ở này cho đối tượng thuộc trường hợp được mua nhà ở xã hội theo quy định của luật này nếu đã được cấp Giấy chứng nhận.

Quốc hội biểu quyết thông qua Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi)

Quốc hội biểu quyết thông qua Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi)

Việc áp dụng thủ tục tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt phải thực chất, tự nguyện, không ép buộc, không hạn chế quyền bào chữa và các quyền tố tụng hợp pháp khác. Các cơ quan tiến hành tố tụng phải kiểm tra, đánh giá đầy đủ căn cứ buộc tội trước khi quyết định áp dụng thủ tục này.

Chính thức bổ sung biện pháp phục vụ cộng đồng thay thế hình phạt tiền

Chính thức bổ sung biện pháp phục vụ cộng đồng thay thế hình phạt tiền

Chính phủ đã rà soát, bổ sung biện pháp "thực hiện công việc phục vụ cộng đồng" là biện pháp thay thế hình thức phạt tiền. Biện pháp này được áp dụng đối với cá nhân vi phạm hành chính bị áp dụng hình thức phạt tiền từ 5 triệu đồng trở xuống, đã nhận lỗi và tự nguyện đề nghị được thực hiện biện pháp thay thế.

Quốc hội thông qua các dự án luật về bảo vệ an ninh trật tự với số phiếu rất cao

Quốc hội thông qua các dự án luật về bảo vệ an ninh trật tự với số phiếu rất cao

Chiều 20/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội đã thông qua dự án luật gồm: Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Luật Định danh và xác thực điện tử; Luật An ninh dữ liệu.